Ngày 24 và 25-11, Đại hội Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh khoá X sẽ được tổ chức. Đây là sự kiện rất quan trọng vì tại Đại hội, nhiều vấn đề trong công tác tổ chức nhân sự, xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ và phát triển phong trào sáng tác văn học nghệ thuật của tỉnh nhà sẽ được đưa ra bàn thảo và quyết nghị... Nhân dịp này, PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Ngọc Thành, Chủ tịch Hội VHNT tỉnh khoá IX...
- Nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua, theo ông những “mặt được” đáng ghi nhận nhất của Hội VHNT Quảng Ninh là gì, thưa ông?
+ Nhìn lại 5 năm vừa qua, có thể thấy Hội VHNT Quảng Ninh đã có nhiều hoạt động hiệu quả, gắn kết hoạt động sáng tác với đời sống kinh tế, chính trị của địa phương. Hội đã tham mưu cho UBND tỉnh tổ chức hàng loạt các sự kiện VHNT mang tầm quốc gia, quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Quảng Ninh đến với đông đảo bạn bè quốc tế; cụ thể như: Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ nhất năm 2012 thu hút hàng trăm nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học của 21 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; triển lãm “Con đường di sản” phục vụ các hội nghị, hội thảo lớn của tỉnh; liên hoan ảnh khu vực đồng bằng sông Hồng lần thứ 15 năm 2011; triển lãm Mỹ thuật khu vực đồng bằng sông Hồng năm 2012; hội thảo Mỹ thuật Khu vực đồng bằng sông Hồng lần thứ nhất tại tỉnh Quảng Ninh năm 2014; liên hoan âm nhạc mới Á - Âu lần thứ nhất 2014 thu hút đại biểu, nghệ sĩ đến từ 36 quốc gia v.v.. Đồng thời, Hội đã mở rộng giao lưu VHNT, tạo điều kiện thuận lợi cho văn nghệ sĩ thâm nhập thực tế, gặp gỡ, trao đổi, giao lưu, nâng cao nhận thức phục vụ cho công việc sáng tác trước mắt cũng như lâu dài. Các hoạt động VHNT phục vụ nhiệm vụ chính trị của tỉnh, của đất nước thường xuyên được đổi mới về nội dung, cách thức tổ chức đã đem lại hiệu quả cao, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.
Cùng với các hoạt động trên, công tác công bố, giới thiệu tác phẩm được tổ chức thường niên theo từng quý và tính đến nay mỗi năm đã có hàng trăm tác phẩm của các hội viên ở các chuyên ngành được công bố; nhiều tác phẩm của hội viên đã được trao giải thưởng, những danh hiệu cao quý của Đảng và Nhà nước, của các bộ, ngành v.v..
Tóm lại, Hội đã phát huy tốt vai trò của mình trong việc đẩy mạnh sự nghiệp VHNT của tỉnh, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới; tập trung xây dựng lực lượng sáng tác, biểu diễn, đội ngũ cán bộ quản lý VHNT; đổi mới hình thức tổ chức hoạt động VHNT theo hướng liên kết vùng, đẩy mạnh xã hội hoá. Nhờ đó, Hội VHNT tỉnh được đánh giá là một trong những Hội VHNT mạnh của cả nước; nhiều năm liền được Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam tặng cờ thi đua xuất sắc…
- Vậy còn về Đại hội Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh lần thứ X sắp diễn ra; sự kiện này có ý nghĩa như thế nào trong việc kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được, thưa ông?
+ Đại hội Hội VHNT Quảng Ninh nhiệm kỳ X nhằm đánh giá, tổng kết việc thực hiện Nghị quyết Đại hội trong nhiệm kỳ IX (2008-2013), xây dựng phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác tổ chức các hoạt động VHNT xứng tầm với sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của tỉnh; xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Thông qua đó, nâng cao nhận thức, tăng cường đoàn kết, khơi dậy tiềm năng sáng tạo của văn nghệ sĩ, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức hoạt động, mô hình tổ chức Hội v.v. nhằm phát triển tổ chức Hội vững mạnh, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết 23 - NQ/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển VHNT trong thời kỳ mới; các Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XIII về phát triển VHNT trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế…
- Cụ thể, có những nội dung gì sẽ được thông qua tại Đại hội Hội VHNT tỉnh khoá X tới?
+ Đại hội sẽ tổng kết việc thực hiện Nghị quyết Đại hội kỳ trước, xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ cho 5 năm tiếp theo, kiểm điểm hoạt động của Ban chấp hành Hội. Cùng với đó là thảo luận, góp ý vào văn kiện Đại hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh nhiệm kỳ IX (2008-2013); thảo luận sửa đổi Điều lệ Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh nhiệm kỳ X và xây dựng mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới. Một việc không thể thiếu nữa (tất nhiên rồi), là bầu Ban chấp hành Hội VHNT Quảng Ninh khoá mới...
- Được biết, tại Đại hội lần này, Hội VHNT tỉnh cũng sẽ đưa ra thảo luận vấn đề kiện toàn các tổ chức chi hội trực thuộc theo hướng tinh gọn hơn. Cụ thể thế nào, thưa ông?
+ Đúng vậy. Trước kia, chúng tôi có đến 11 chi hội chuyên ngành. Một số chi hội hoạt động chồng chéo, kém hiệu quả. Vì thế, Hội VHNT tỉnh đã sắp xếp lại còn 9 chi hội chuyên ngành. Chẳng hạn 3 chi hội: Văn xuôi, Thơ, Lý luận phê bình được gộp lại thành Chi hội Văn học. Chi hội sân khấu chuyên nghiệp và Chi hội sân khấu không chuyên cũng được gộp lại. Một số chi hội khác sẽ được cân nhắc, xem xét về mặt tổ chức sao cho hoạt động có hiệu quả hơn.
Cùng với đó, Hội VHNT tỉnh đã xúc tiến việc tổ chức thành lập, hoạt động và quản lý hội (chi hội) theo Nghị định 45/NĐ-CP của Chính phủ ở một số huyện chưa có tổ chức hội, chi hội. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Đề án “Quy hoạch phát triển đội ngũ VHNT Quảng Ninh giai đoạn 2015-2020, tầm nhìn 2030”, trong đó đặc biệt quan tâm đến tổ chức và phát triển lực lượng…
- Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị tổ chức Đại hội đã tiến hành thế nào, thưa ông?
+ Với Hội VHNT Quảng Ninh, đây là Đại hội đại biểu đầu tiên. Vì thế phải đặc biệt chú ý đến công tác bầu đại biểu đi dự Đại hội. Việc làm này đã được hoàn thành vào cuối năm 2013, trong Đại hội của các chi hội chuyên ngành. Căn cứ vào Điều lệ sửa đổi của Hội VHNT Quảng Ninh khoá IX, số lượng đại biểu do các chi hội bầu ra. Sau đó, Hội VHNT Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch tổ chức Đại hội trình Tỉnh uỷ và UBND tỉnh; thành lập các tiểu ban của Đại hội, như Tiểu ban Văn kiện, Tiểu ban Hậu cần, Tiểu ban Khánh tiết, Tiểu ban Vận động tài trợ… Cùng với đó là xây dựng các văn kiện của Đại hội, Báo cáo sửa đổi điều lệ Hội và lấy ý kiến tham gia của các Hội địa phương cũng như các chi hội chuyên ngành. Trong đó, đáng chú ý là công tác nhân sự đã được bàn thảo kỹ lưỡng đảm bảo cơ cấu hợp lý giữa các lứa tuổi, chuyên ngành và các địa phương. Đến thời điểm này, các bước chuẩn bị đã được chúng tôi hoàn tất…
- Thưa ông, về công tác nhân sự cho Đại hội Hội VHNT nhiệm kỳ X, ông có thể cho biết một số dự kiến như thế nào không?
+ Số lượng và cơ cấu Ban chấp hành sẽ do Đại hội quyết định. Về tiêu chuẩn, nhân sự Ban chấp hành phải đảm bảo tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn các chức danh theo quy định. Ngoài các tiêu chuẩn chung, những người tham gia Ban chấp hành phải am hiểu về văn học nghệ thuật; có đạo đức, uy tín và khả năng vận động, tập hợp văn nghệ sĩ; có năng lực trong công tác lãnh đạo quản lý VHNT. Số lượng và cơ cấu phải hợp lý giữa các độ tuổi để đảm bảo tính kế thừa và phát triển. Trong đó phải có thành viên hiện đang công tác tại cơ quan quản lý văn hoá để phối hợp thực hiện. Số lượng dự kiến sẽ gồm có 25 uỷ viên. Trong đó, cơ quan thường trực Hội sẽ gồm 5 người; 13 đại diện cho các chi hội chuyên ngành, 7 người đại diện cho các hội địa phương…
- Vậy theo ông, sau Đại hội lần này, hoạt động VHNT tỉnh nhà sẽ có gì mới?
+ Tôi tin là sẽ có nhiều nét mới. Chưa nói đâu xa, ngay tại trụ sở văn phòng Hội, chúng tôi đã điều chỉnh theo chủ trương nâng cao công năng hoạt động. Hội đã trở thành “mái nhà chung” ấm áp cho tất cả các văn nghệ sĩ. Dưới tầng một, chúng tôi đặt không gian trưng bày lưu giữ và giới thiệu các tác phẩm VHNT. Hình thức giới thiệu cũng đa dạng, hấp dẫn hơn chứ không còn đơn điệu, chỉ diễn ra ở trên hội trường như trước đây nữa. Chúng tôi cũng sẽ giới thiệu quảng bá các tác giả, tác phẩm bằng hệ thống điện tử. Ngoài hình ảnh về các cuốn sách, bức tranh, tượng, bìa các ấn phẩm, còn có những thông tin về tiểu sử tóm tắt của tác giả, tác phẩm chính đã công bố, các giải thưởng được hiển thị. Các tác phẩm của tác giả người Quảng Ninh sẽ được điện tử hoá, sao cho công tác lưu trữ tìm kiếm tham khảo tư liệu được thuận lợi nhất. Hàng tháng các thông tin mới cũng sẽ thường xuyên được bổ sung, cập nhật. Chúng tôi hy vọng, từ đây sẽ hình thành một điểm đến hấp dẫn giúp giới thiệu với du khách về mảnh đất và con người Quảng Ninh thông qua tác phẩm VHNT.
Hội sẽ cố gắng hơn nữa, phát huy nội lực sáng tạo và không ngừng tự đổi mới mình. Chúng tôi cũng sẽ động viên mỗi văn nghệ sĩ bứt phá mạnh mẽ hơn trên hành trình sáng tạo của mình. Có như thế mới khắc phục những tồn tại của nhiệm kỳ trước, như: Chưa đồng bộ giữa các hoạt động sáng tác, phổ biến, lưu giữ tác phẩm; công tác xã hội hoá hoạt động văn học, nghệ thuật còn hạn chế; công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ trẻ chưa được thường xuyên, liên tục; mảng lý luận phê bình còn yếu. Đặc biệt là các tác phẩm VHNT được sáng tác nhiều nhưng chưa có đột phá về mặt tư duy, vì thế chưa có nhiều tác phẩm thật sự có giá trị tư tưởng nghệ thuật cao mang tính thời đại, chưa xứng tầm với vùng đất, con người Quảng Ninh. Chúng tôi cũng mong muốn có cơ hội để tôn vinh những tác phẩm đỉnh cao kế thừa những tác phẩm đã được tạo dựng “thương hiệu” từ truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của thợ mỏ Quảng Ninh và dần tạo dựng “thương hiệu” mới cho VHNT Quảng Ninh, gắn với vùng đất kỳ quan.
Quảng Ninh đang đứng trước những đổi thay lớn lao trên tất cả mọi mặt đời sống xã hội, cơ cấu kinh tế đang chuyển đổi từ “Nâu” sang “Xanh”, đẩy mạnh cạnh tranh để phát triển bền vững. Đây chính là những động lực quan trọng, là vận hội mới, là mảnh đất màu mỡ để cung cấp những chất liệu sinh động và đa dạng mà những người nghệ sĩ cần có cho sáng tạo, hứa hẹn những vụ mùa VHNT bội thu và đổi mới…
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!
Hải Dương (Thực hiện)
