Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến Quảng Ninh liên tục tăng, kéo theo đó là mức độ tiêu dùng của du khách có chiều hướng tăng lên. Ngày càng có nhiều du khách có khả năng chi trả cao, chọn Quảng Ninh là điểm đến. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, chuẩn hóa dịch vụ ăn uống và mua sắm trên địa bàn tỉnh là việc làm hết sức cần thiết...
Việc chuẩn hóa các dịch vụ du lịch không chỉ giúp các doanh nghiệp đảm bảo chất lượng phục vụ mà còn nhằm giới thiệu đến du khách các điểm, nhà cung cấp dịch vụ, hàng hóa chất lượng cao để họ an tâm mua sắm. Từ đó góp phần làm tăng thời gian lưu trú tham quan, thúc đẩy chi tiêu, tăng nguồn thu từ du lịch.
Từ năm 2009, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Quảng Ninh bắt đầu thực hiện triển khai việc cấp biển hiệu cơ sở kinh doanh đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. Đối tượng xét chọn của điểm du lịch đạt chuẩn chủ yếu là các trung tâm, cửa hàng thương mại, kinh doanh đồ lưu niệm, nhà hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống... Khi mới triển khai mô hình gặp không ít khó khăn. Bởi lẽ, các đơn vị kinh doanh du lịch được gắn biển du lịch đạt chuẩn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí như: diện tích kinh doanh, chất lượng hàng hóa dịch vụ, cách bày trí, việc niêm yết giá, vệ sinh an toàn thực phẩm, quản lý nhân sự... theo quy định của Tổng Cục Du lịch. Với đầy đủ các tiêu chí khá khắt khe đó, nhiều doanh nghiệp du lịch đã không mặn mà với việc tham gia mô hình du lịch đạt chuẩn. Tính đến hết năm 2010, toàn tỉnh có 12 nhà hàng và điểm mua sắm được gắn biển doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. 6 tháng đầu năm nay, Sở VH-TT&DL Quảng Ninh đã xét duyệt và công nhận thêm 5 cơ sở đạt chuẩn phục vụ khách du lịch, nâng tổng số cơ sở được công nhận đạt chuẩn phục vụ khách du lịch trên địa bàn tỉnh lên 17 cơ sở. Các cơ sở du lịch đạt chuẩn phần lớn tập trung trên địa bàn TP Hạ Long. Theo báo cáo từ các cơ sở kinh doanh du lịch, sau khi được cấp biển hiệu đạt chuẩn, có nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nhờ không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ, lại được tuyên truyền, quảng bá rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, lượng khách du lịch đến với cơ sở đông hơn và hiệu quả kinh doanh tăng cao hơn. Một số cơ sở, trước đây hầu như không có khách du lịch đến, sau khi được cấp biển hiệu lượng khách tăng đáng kể, đặc biệt là khách du lịch quốc tế. Thế nhưng, cũng phải thừa nhận rằng, có một số doanh nghiệp tuy đã được cấp biển hiệu nhưng việc chấp hành quy định chưa nghiêm túc, treo biển hiệu không đúng nơi quy định, nhân viên phục vụ không mặc đồng phục và đeo phù hiệu, chưa quan tâm đến công tác đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực... nên ảnh hưởng đến uy tín của thương hiệu. Thêm nữa, một số địa phương và doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm, dẫn đến chất lượng dịch vụ, hiệu quả kinh doanh du lịch còn hạn chế, việc triển khai cấp biển hiệu chậm, hiệu quả chưa cao. Không ít doanh nghiệp du lịch chưa nhận thức được lợi ích của việc được công nhận là cơ sở đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch cho doanh nghiệp...
Ai cũng biết, một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển hoạt động kinh doanh du lịch bền vững là chất lượng dịch vụ. Chất lượng dịch vụ đa dạng, hấp dẫn góp phần tạo ra một sản phẩm du lịch đặc sắc thu hút khách du lịch. Chính vì vậy, việc khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ, đủ điều kiện theo quy định được cấp biển hiệu là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành du lịch Quảng Ninh. Nhất là, trong tình hình hiện nay, khi sản phẩm du lịch của Quảng Ninh chưa thực sự đa dạng và phong phú, nhiều nhà hàng, cửa hàng kinh doanh mua sắm chưa đảm bảo chất lượng, chạy theo lợi nhuận đơn thuần gây ảnh hưởng đến uy tín của ngành du lịch thì việc thực hiện chương trình xét chọn cơ sở dịch vụ du lịch đạt chuẩn đã đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách là việc làm hết sức cần thiết. Đây cũng là dịp để các đơn vị chức năng rà soát lại chất lượng dịch vụ của các cơ sở kinh doanh du lịch trên địa bàn, tạo sự cạnh tranh lành mạnh trong ngành du lịch và quảng bá thương hiệu cho các cơ sở đạt chuẩn. Tuy nhiên, đối với các điểm kinh doanh du lịch đã được gắn biển đạt chuẩn, các cơ quan quản lý cần phải có biện pháp quản lý chặt chẽ hơn, duy trì công tác thanh kiểm tra thường kỳ, kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm quy định, không để xảy ra tình trạng "treo đầu dê bán thịt chó". Đồng thời, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên phục vụ đáp ứng yêu cầu thực tế. Và một điều hết sức cần thiết, cơ quan quản lý nhà nước cần quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ, quảng bá, giới thiệu dịch vụ sản phẩm của các cơ sở kinh doanh đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch tại các sự kiện của ngành trong và ngoài nước để thu hút khách du lịch đến với cơ sở du lịch đạt chuẩn. Có như vậy, mới phát triển được thêm ngày càng nhiều cửa hàng, trung tâm ăn uống, vui chơi, giải trí chất lượng cao, góp phần thúc đẩy du lịch phát triển bền vững.
Thu Nguyên