Ngày 30/10/1963 Quốc hội ra nghị quyết phê chuẩn việc hợp nhất tỉnh Hải Ninh và khu Hồng Quảng thành tỉnh Quảng Ninh. Trong suốt chặng đường 62 năm xây dựng và phát triển, Quảng Ninh đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật, toàn diện. Từ một tỉnh còn nhiều khó khăn, Quảng Ninh hôm nay đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động của cả nước.
Không ngừng đổi mới, sáng tạo
Trong suốt chặng đường phát triển, Quảng Ninh luôn chủ động đổi mới tư duy, mạnh dạn xây dựng và triển khai nhiều mô hình phát triển mới cho các vùng động lực; đồng thời ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo nguồn lực và nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
Từ những tiền đề quan trọng đó, Quảng Ninh bước vào thời kỳ phát triển mới với tư duy đổi mới sâu sắc và quyết tâm bứt phá toàn diện. Bước vào những năm đầu của thế kỷ XXI, cụ thể hóa đường lối Đại hội IX của Đảng về đẩy mạnh CNH-HĐH, phát huy nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, tỉnh tập trung mọi nỗ lực để khai thác tốt các tiềm năng, lợi thế, từng bước phá thế “độc canh kinh tế” trong cơ cấu kinh tế của địa phương, không dựa quá nhiều vào ngành than. Tỉnh đã phát triển đa dạng các ngành công nghiệp, dịch vụ khác có lợi thế cạnh tranh; đồng thời chuyển dần trọng tâm nền kinh tế từ công nghiệp sang phát triển các ngành dịch vụ.
Năm 2011 sau hơn 20 năm đổi mới, trên cơ sở nhận diện đầy đủ tiềm năng, thế mạnh, cơ hội, thách thức, định vị lại Quảng Ninh trong tương quan với quốc gia và quốc tế, BCH Đảng bộ tỉnh đã có sự thay đổi mang tính đột phá về tư duy phát triển khi xác định chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” dựa vào 3 trụ cột: Thiên nhiên - Con người - Văn hóa; kết hợp với xu thế hòa bình, hợp tác, hội nhập và cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Cụ thể hóa những định hướng phát triển, Quảng Ninh đã triển khai một cách bài bản, sáng tạo với nhiều mô hình và phương thức mới. Tỉnh là địa phương đi đầu trong nước thực hiện hiệu quả cơ chế huy động nguồn lực đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), với phương châm “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”, qua đó thu hút được nguồn vốn lớn từ các thành phần kinh tế. Đây được xem là giải pháp đột phá, tạo bước chuyển quan trọng trong phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là hạ tầng giao thông - nền tảng then chốt cho tăng trưởng bền vững.
Thành công trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đã trở thành nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới, sáng tạo, nhất là trong công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tỉnh triển khai thí điểm và thực hiện thành công nhiều mô hình mới, tiêu biểu như thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh, Trung tâm Hành chính công tỉnh..., qua đó tạo bước chuyển mạnh mẽ trong CCHC, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, mang lại sự hài lòng, thuận tiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp.
Khẳng định vị thế, nâng tầm phát triển
Bằng khát vọng phát triển, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần năng động, sáng tạo, liên tục đổi mới, Quảng Ninh từ một tỉnh miền núi, biên giới, hải đảo với muôn vàn khó khăn, thách thức, chủ yếu dựa vào sự hỗ trợ của Trung ương trong những năm đầu đổi mới, đến nay đã cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, một trong những vùng động lực, phát triển năng động trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, cửa ngõ quan trọng trong hợp tác quốc tế.
Quy mô kinh tế tăng nhanh, năm 2025 ước đạt khoảng 395.000 tỷ đồng, gấp 1,9 lần so với năm 2020; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực bền vững, tỷ trọng khu vực công nghiệp, xây dựng và khu vực dịch vụ tăng từ 93,4% năm 2020 lên ước 95,9% năm 2025. Tổng thu NSNN trên địa bàn luôn nằm trong nhóm địa phương đứng đầu cả nước, giai đoạn 2021-2025 ước đạt 274.000 tỷ đồng, bằng 1,3 lần giai đoạn 2016-2020, tăng 3,1%/năm.
Hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại. Đặc biệt là đường bộ, cao tốc, cảng hàng không, cảng biển quốc tế, cảng thủy nội địa những năm gần đây có bước phát triển đột phá, gắn với tổ chức lại không gian phát triển, kiến tạo các hành lang phát triển mới, nguồn lực mới, cơ hội mới, động lực mới. Chỉ tính từ năm 2010 đến nay, dựa chủ yếu vào nguồn lực xã hội, kết hợp với vai trò dẫn dắt bởi nguồn lực nhà nước được đầu tư tập trung, bài bản, khoa học, tỉnh đã xây dựng mới 3.182km đường bộ, nâng tổng chiều dài đường bộ toàn tỉnh lên hơn 6.000km, trong đó có 176km cao tốc, đưa Quảng Ninh trở thành một trong những địa phương có số km đường cao tốc lớn nhất cả nước hiện nay.
Công nghiệp phát triển theo hướng bền vững hơn, tăng nhanh quy mô và tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo. Giai đoạn 2021-2025 tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến của tỉnh ước đạt 23%/năm; thu hút vốn FDI ước đạt 9,77 tỷ USD, cao gấp 5,1 lần so với giai đoạn 2016-2020, trong đó công nghiệp chế biến chế tạo chiếm trên 68,5%. Tỉnh bước đầu hình thành chuỗi công nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh quốc tế, như: Dệt công nghệ cao, sản xuất ô tô, xe điện, cơ khí chế tạo, lắp ráp thiết bị điện, điện tử...
Các vùng, miền trong tỉnh phát triển tương đối hài hòa, ngày càng thu hẹp khoảng cách về kinh tế - xã hội. Mức sống và chất lượng đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện. Quảng Ninh hoàn thành chương trình xây dựng NTM ở các cấp sớm hơn 2 năm so với kế hoạch; về đích trước 3 năm chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo tiêu chí của tỉnh.
Những thành tựu to lớn, toàn diện hôm nay là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh tiếp tục bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm phát triển năng động, kiểu mẫu về đổi mới và hội nhập trong thời kỳ mới.
