Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chỉ đạo: Sau cuộc họp này, hệ thống pháp luật phải thống nhất hơn, minh bạch hơn, tinh gọn hơn, khả thi hơn và phục vụ phát triển hơn.
Chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận
Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo đã nghe dự thảo Báo cáo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; thảo luận, cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Báo cáo trước khi Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bảo đảm tiến độ báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và pháp luật trước ngày 5/9 tới.
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú rất quan tâm, thường xuyên nhắc nhở việc tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Thường trực Ban Bí thư có công văn gửi các đảng bộ Trung ương và địa phương, yêu cầu phải triển khai thực hiện nhiệm vụ rất quan trọng này.
Qua nghe các nội dung báo cáo và phát biểu ý kiến của lãnh đạo bộ, ngành, một số cơ quan của Quốc hội; Chủ tịch Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã phối hợp thực hiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian qua.
Xác định đây là một nhiệm vụ quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian gấp và yêu cầu chất lượng phải cao; Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: So với yêu cầu tại phiên họp thứ nhất, công việc đã có bước chuyển biến: 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã triển khai. Cơ chế hướng dẫn, đôn đốc, báo cáo được thiết lập. Khối lượng văn bản được nhận diện, rà soát rất lớn. Có thể khẳng định tiến độ cơ bản bám theo yêu cầu.
Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, chúng ta mới đi qua chặng đường nhận diện và rà soát. "Chặng quyết định từ nay đến khi về đích là phải chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và chuyển từ kiến nghị thành phương án xử lý cụ thể", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Nhấn mạnh điều này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bộ, ngành nào, địa phương nào, văn bản nào có vướng mắc, khó khăn thì phải chỉ rõ: Luật thì Quốc hội sửa, Nghị định thì Chính phủ sửa, Thông tư thì Bộ sửa; dưới địa phương, nếu ban hành các văn bản hướng dẫn sai thì địa phương phải sửa.
Chất lượng báo cáo - thước đo năng lực người đứng đầu
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến và chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát của bộ, ngành, địa phương mình.
"Nếu các đồng chí làm không tốt, chất lượng kém thì phải báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Không thể Bộ trưởng giao cho Thứ trưởng, Thứ trưởng giao cho Vụ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao cho Sở Tư pháp", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Đối với dự thảo Báo cáo, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu: không chỉ là thống kê văn bản, bất cập mà phải xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình hoàn thiện thể chế của bộ, ngành, địa phương, bám theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, Kết luận số 09 của Trung ương.
"Chất lượng báo cáo là thước đo năng lực của người đứng đầu từng bộ, ngành, địa phương. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá thể chế bây giờ không còn là điểm nghẽn nữa mà điểm nghẽn là tổ chức thực thi. Vậy thực thi ở chỗ nào, nghẽn thuộc bộ nào, ngành nào, địa phương nào thì các đồng chí phải chỉ ra", Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.
Nhấn mạnh mục đích của tổng rà soát lần này không phải là cuộc kiểm đếm văn bản, theo Chủ tịch Quốc hội, phải là cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia, phục vụ trực tiếp tái cấu trúc, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo không gian phát triển mới.
Không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi
Chủ tịch Quốc hội cho biết, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất vừa qua của Quốc hội đã thông qua một khối lượng lập pháp lớn với tinh thần tháo gỡ khó khăn, cắt giảm thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và tạo không gian phát triển mới.
"Vì vậy, tổng rà soát lần này phải được nhìn nhận là một khâu nối tiếp trực tiếp của quá trình đổi mới pháp luật, tổ chức thực thi pháp luật. Những gì Quốc hội đã quyết thì phải thực hiện liên thông, thông suốt; những gì thực tiễn còn vướng phải được nhận diện và xử lý kịp thời; xử lý ngày đêm, trong ngày, trong tuần, trong tháng, chúng ta phải làm cho xong", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.
Nêu rõ Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với dự thảo báo cáo của Chính phủ và các phụ lục kèm theo, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ ý kiến tại phiên họp thứ hai; phối hợp chặt chẽ Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp rà soát lần cuối, bảo đảm số liệu chính xác, đánh giá khách quan, kiến nghị có trọng tâm, phương án xử lý rõ, hoàn thiện báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 31/8 và bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền vào ngày 5/9 tới.
Đối với các vấn đề phức tạp, liên ngành, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xử lý đến cùng, tuyệt đối không chuyển hồ sơ. Việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động quyết, chủ động làm, không đùn đẩy, không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ.
Nhấn mạnh "kết quả tổng rà soát phải chuyển ngay thành hành động của cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: Văn bản đã rõ bất cập, rõ phương án thì xử lý ngay, không chờ kết thúc toàn bộ cuộc rà soát.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ban chỉ đạo phát hiện vấn đề gì thuộc phạm vi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý, báo cáo Quốc hội; còn những vấn đề thuộc về Chính phủ, Nghị định, Thông tư, đề nghị Chính phủ chỉ đạo.
"Phải tinh gọn hệ thống pháp luật, phải đi vào thực chất, dễ tìm hơn, dễ hiểu hơn, dễ thực hiện hơn, ít tầng nấc hơn, giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ. Pháp luật không chỉ cần đúng, pháp luật phải tốt, phải khả thi, phải phục vụ cho phát triển. Cả Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ siết chặt tổ chức thực hiện và trách nhiệm người đứng đầu", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
"Những vấn đề đã rõ thì quyết; đã quyết thì làm; đã làm thì phải đến cùng và phải có kết quả và không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển. Không để một khoảng trống pháp lý làm chậm một quyết định đúng. Không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Yêu cầu cao, tinh thần trách nhiệm lớn
Phát biểu khai mạc phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, thực hiện kế hoạch và hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, thời gian qua, có 23/23 cơ quan Trung ương, 34/34 địa phương đã ban hành kế hoạch và tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. "Có thể nói đây là khối lượng công việc rất lớn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của các bộ, ngành, các cơ quan Trung ương và địa phương", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Trên cơ sở báo cáo của các cơ quan Trung ương, địa phương, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp các cơ quan có liên quan tổng hợp, xây dựng dự thảo báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai tổng rà soát; đồng thời đã lấy ý kiến của thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện trình Ban Chỉ đạo xem xét trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo đúng kế hoạch.
Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu đánh giá kỹ kết quả rà soát sơ bộ đã phản ánh đúng, đầy đủ thực trạng của hệ thống pháp luật thuộc lĩnh vực, địa phương, địa bàn mình phụ trách hay chưa? Còn những văn bản nào, quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập gây khó khăn, cản trở cho sự phát triển nhưng chưa được nhận diện, nội dung nào đã được xử lý nhưng báo cáo chưa cập nhật?
Phó Thủ tướng nêu rõ: Mục tiêu quan trọng nhất của tổng rà soát không chỉ là rà soát, xử lý bao nhiêu văn bản, mà phải góp phần hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật.
Phó Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban chỉ đạo thảo luận, xác định rõ những vấn đề cần ưu tiên để xử lý, xác định phương án, xác định rõ thẩm quyền, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.
Yêu cầu nữa là cần làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp và triển khai tổng rà soát, nhất là việc lấy ý kiến, tiếp thu phản ánh của người dân, doanh nghiệp và đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản.
Tính đến ngày 30/6/2026, các địa phương, cơ quan đã xác định 45.792 văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi của tổng rà soát lần này. Trong đó đã rà soát, đề xuất phương án xử lý đối với 13.242 văn bản.
