Lễ hội văn hoá - thể thao dân tộc Dao xã Yên Than (huyện Tiên Yên) lần thứ nhất, năm 2017 vừa được tổ chức đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Ngay từ sáng sớm, khi trời còn mù sương, nhiều người đã đổ ra đường, tiếng cười, nói rộn rã ở các thôn, xóm. Tất cả ai cũng mặc những bộ quần áo đẹp nhất rồi cùng tụ hội ở sân Trường TH&THCS Yên Than, nơi tổ chức lễ hội.
Vì là năm đầu lễ hội được tổ chức tại xã nên mọi người háo hức từ nhiều ngày trước. Các chàng trai, cô gái ở các thôn cùng rủ nhau tập luyện đi cà kheo, ném còn..., những người phụ nữ đứng tuổi cũng vào rừng tìm lá cơm nông, lá cây sâu cước hay lá dứa về để tạo màu đồ xôi. Bà Chìu Thị Múi, 51 tuổi, là người giỏi thêu thùa ở thôn Pạc Sủi, cho biết: “Từ năm 18 tuổi tôi đã biết thêu do bố mẹ truyền lại. Thủa trước, phụ nữ Dao chúng tôi hầu hết đều biết thêu thùa, bởi thời ấy, bà con chỉ mặc quần áo của người Dao thôi. Ngày nay lớp trẻ đã có nhiều sự lựa chọn hơn về quần áo, nên có nhiều bạn trẻ không biết thêu và cần phải học để không quên bản sắc của ông cha mình”. Xã Yên Than có 70% người dân tộc thiểu số, thì người Dao đã chiếm tới 60%. Từ nhiều năm nay, những tập quán thêu thùa của bà con đều phát triển theo hướng tự phát, tự bảo tồn. Nhưng năm nay, theo ông Trần Văn Hiến, Phó Chủ tịch UBND xã thì Yên Than sẽ mở lớp dạy thêu thổ cẩm cho 35-40 học viên. Đối tượng học là các cô gái người Dao trẻ, giảng viên là những người giỏi thêu thùa ở xã. Tiến tới xã sẽ thành lập CLB Thêu thổ cẩm của người Dao.
Ở Lễ hội văn hoá - thể thao xã Yên Than, bà con còn được thưởng thức chương trình hát đối của CLB Hát đối người Dao của xã. CLB có 22 thành viên, khi không có sự kiện gì thì các thành viên họp mặt 1 tháng/lần, khi được mời để tham gia biểu diễn hay giao lưu thì các thành viên gặp nhau hằng ngày để tập luyện. Những ngày đầu năm, nhiều xã trên địa bàn huyện Tiên Yên cùng tổ chức lễ hội văn hoá, thể thao các dân tộc, thì các thành viên CLB Hát đối đều đến hát giao lưu. Ông Chiểng Sòi Lồng, Phó Chủ nhiệm CLB Hát đối, cho hay: “Trong mấy năm gần đây, việc bảo tồn các phong tục, tập quán của bà con dân tộc thiểu số được huyện, xã chú trọng hơn, qua đó tạo sự phấn khởi cho bà con. Nhờ cách làm bài bản nên hiện nay lớp trẻ cũng rất thích tham gia hát đối”.
Ông Lồng là người rất tích cực với các phong trào văn hoá ở thôn, xã. Những năm trước, khi xã còn nhiều người không biết chữ, ông Lồng đến từng nhà động viên mọi người tham gia lớp học. Ông Lồng tâm sự: “Bây giờ không biết chữ khổ lắm, cứ dốt, cứ nghèo mãi thôi. Cán bộ đến thôn bản tập huấn hướng dẫn cách làm ăn, không ghi chép được, nghe về nhà rồi lại quên. Nhờ bà con đều biết đọc, biết viết mà các lớp học hát đối được tổ chức ở thôn cũng thuận lợi hơn nhiều, vì họ ghi chép lại được”. Năm 2016, xã Yên Than cũng tổ chức lớp hát đối cho 40 học viên là bà con ở các thôn Khe Muối 1, Khe Muối 2, Nà Lộc, Phố Cũ. Ông Lồng cũng tham gia truyền đạt cho bà con ở các lớp học.
Phó Chủ tịch UBND xã Yên Than Trần Văn Hiến cho biết thêm: “Tuy năm nay là năm đầu xã tổ chức Lễ hội văn hoá - thể thao dân tộc Dao, nhưng trước đó vào các dịp đầu năm, chúng tôi cũng đều tổ chức các hoạt động ca hát hay vui chơi cho bà con ở các thôn. Từ năm nay, chúng tôi sẽ tổ chức lễ hội cho bà con vào đầu năm, hoặc luân phiên với xã Đông Ngũ cùng tổ chức. Qua đó để bảo tồn và phát triển thêm những nét đẹp, giá trị văn hoá tốt đẹp, từ đó loại bỏ dần những hủ tục lạc hậu của các dân tộc thiểu số”.
Công Thành
