Luật Dân quân tự vệ (DQTV) được Quốc hội (khoá X) thông qua tại kỳ họp thứ 6, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2010. Đây là văn bản pháp lý quan trọng khẳng định vị trí, vai trò to lớn của lực lượng DQTV trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã có nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả nhằm đưa Luật vào cuộc sống.
Sau khi Luật DQTV được ban hành, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành có liên quan tham mưu cho Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện sát với đặc điểm tình hình của địa phương.
Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định số 663 (ngày 10-3-2011) về việc ban hành kế hoạch tổ chức hội thi tìm hiểu pháp luật về DQTV; tỉnh đã chỉ đạo TP Cẩm Phả làm điểm để rút kinh nghiệm trong toàn tỉnh. Bộ CHQS tỉnh tổ chức hội thi tìm hiểu pháp luật DQTV và công tác DQTV đạt kết quả tốt, tuyển chọn đoàn tham gia hội thi Quân khu 3 (đoạt giải nhì toàn đoàn; xếp thứ 2/9 tỉnh, thành phố thuộc Quân khu; 3/5 nội dung thi đạt thành tích xuất sắc). Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về DQTV kết hợp giữa tuyên truyền theo chuyên đề với tuyên truyền thường xuyên, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, truyền thanh nội bộ, các hoạt động giao lưu văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao... Nét mới trong công tác tuyên truyền là Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu, chỉ đạo thị trấn Mạo Khê (Đông Triều) làm điểm việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật DQTV bằng hình thức sân khấu hoá, được cấp trên ghi nhận, đánh giá cao.
Để bảo đảm chế độ, chính sách cho hoạt động của lực lượng DQTV, Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp với các cơ quan có liên quan tham mưu cho HĐND tỉnh ban hành nghị quyết quy định mức phụ cấp, trợ cấp đối với lực lượng DQTV; UBND tỉnh ban hành quyết định về việc quy định mức phụ cấp, trợ cấp đối với lực lượng DQTV. Các mức này đều cao hơn quy định của Luật DQTV; khi Nhà nước điều chỉnh mức lương tối thiểu, thì mức phụ cấp, trợ cấp này cũng được điều chỉnh tương ứng. Đây là một yếu tố quan trọng giúp lực lượng DQTV yên tâm công tác, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Thực hiện Chỉ thị số 16-CT/TW (ngày 5-10-2002) của Ban Bí thư T.Ư (khoá IX) “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng DQTV và dự bị động viên trong tình hình mới”, Đảng uỷ, Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh ban hành nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng, trọng tâm là giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên. Từ thực tiễn địa phương, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 4035 về việc “Xây dựng lực lượng dân quân thường trực tại 7 xã, phường địa bàn biên giới và trọng điểm về QP-AN của tỉnh”; đến nay đã xây dựng được 4 tiểu đội. Đặc biệt, triển khai thực hiện Quyết định 1902 (ngày 15-10-2010) của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt đề án xây dựng mô hình điểm tổ chức, huấn luyện, hoạt động và những biện pháp quản lý lực lượng DQTV”, Quảng Ninh là địa phương duy nhất của Quân khu 3 được chọn làm điểm ở cả 4 loại hình cho Bộ Quốc phòng (gồm: Tiểu đội dân quân thường trực ở xã biên giới Hoành Mô (Bình Liêu), Trung đội dân quân biển xã Tiên Lãng (Tiên Yên), Trung đội tự vệ Nhà máy Chế tạo thiết bị nâng hạ (Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung - doanh nghiệp tư nhân) và Ban CHQS Công ty TNHH MTV Than Uông Bí).
Cơ quan quân sự các cấp đã làm tốt chức năng tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương và các cơ quan, doanh nghiệp tiến hành rà soát, củng cố, xây dựng lực lượng DQTV đúng quy định của Luật, các văn bản hướng dẫn thi hành và điều kiện thực tế của địa phương, cơ quan, đơn vị. Việc xây dựng lực lượng DQTV vững mạnh cũng là một trong những nội dung quan trọng trong tiểu đề án “Xây dựng, bảo vệ vững chắc khu vực phòng thủ, phục vụ Đề án thí điểm phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững tỉnh Quảng Ninh” mà Bộ CHQS tỉnh đang triển khai nghiên cứu, xây dựng; trong đó, DQTV là lực lượng sẵn sàng tham gia giải quyết các tình huống phức tạp và khẩn cấp... Lực lượng DQTV hiện được xây dựng đúng tỉ lệ, thành phần theo quy định (đảng viên trên 24%, đoàn viên trên 51%); trong đó, riêng ngành Than đã có hàng vạn CBCS.
Sau khi Luật DQTV chính thức có hiệu lực, vào tháng 9-2010, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên và duy nhất của Quân khu 3 đã tổ chức hội thao DQTV biển với nhiều nội dung, nhằm đưa công tác huấn luyện của lực lượng này sát với yêu cầu nhiệm vụ. Vừa qua, Bộ CHQS tỉnh phối hợp với Ban Dân vận Tỉnh uỷ và Công an tỉnh mở lớp tập huấn tham mưu giải quyết các vấn đề phức tạp ở cơ sở cho các đồng chí là chính trị viên Ban CHQS cấp huyện, cấp xã và chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp xã; Bộ CHQS tỉnh mở lớp huấn luyện cho lực lượng dân quân thường trực làm nhiệm vụ ở 186/186 xã, phường, thị trấn sẵn sàng tham gia giải quyết các tình huống phức tạp ở địa phương, cơ sở. Tỉnh đã thực hiện cấp giấy chứng nhận hoàn thành nghĩa vụ DQTV nòng cốt và lựa chọn DQTV đủ tiêu chuẩn, huấn luyện bổ sung chuyển thành quân nhân dự bị hạng 1. UBND tỉnh cũng đã phê duyệt và triển khai thực hiện đề án xây dựng trụ sở làm việc cho Ban CHQS cấp xã, sẽ hoàn thành trong 3-5 năm, với số tiền hàng trăm tỷ đồng. Trong năm 2011 tỉnh đã bảo đảm đủ 100% quân trang theo mẫu mới; cấp kinh phí để mua sắm trang, thiết bị cho Ban CHQS cấp xã phục vụ công tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Số kinh phí này dùng để mua sắm súng AK và CKC để huấn luyện cho lực lượng dân quân tại 100% xã, phường, thị trấn (không phải sử dụng súng thật trong huấn luyện).
Có thể khẳng định từ khi Luật DQTV có hiệu lực, cơ quan quân sự các cấp đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể tham mưu lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả. Nhờ đó công tác DQTV của tỉnh tiếp tục được phát triển mạnh mẽ, có tính đột phá, góp phần quan trọng vào việc hoàn thành nhiệm vụ công tác QS, QPĐP.
Huỳnh Chí Thiện (Bộ CHQS tỉnh)
