Để xây dựng Đảng về chính trị, một trong những giải pháp Đại hội XII của Đảng đặt ra là “kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng. Nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng có hiệu lực, hiệu quả; giữ vững bản lĩnh chính trị của Đảng, của các tổ chức đảng, của cán bộ, đảng viên”. Thực hiện giải pháp này, 5 năm qua, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã cụ thể hóa bằng những việc làm, mô hình tích cực. Đặc biệt, trong quá trình tổ chức đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội XIII của Đảng, Quảng Ninh quán triệt, thực hiện tốt Chỉ thị 35-CT/TW, tổ chức thành công đại hội từ cấp chi bộ đến cấp tỉnh. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng.
Quyết tâm thực hiện những việc có lợi cho dân
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 30/5/2019 “về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng”, Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 308-KH/TU ngày 04/7/2019 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh “về tổ chức đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 - 2025” và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn. Trong đó, nhấn mạnh 5 điểm đổi mới cụ thể hóa Chỉ thị 35-CT/TW vào điều kiện thực tiễn của tỉnh là: Tiếp tục thực hiện bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện ở 3 địa phương. Trong nhiệm kỳ, thực hiện bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND cấp xã tối thiểu 75% trở lên; Sắp xếp, bố trí cán bộ để từ đầu nhiệm kỳ có 100% bí thư cấp ủy cấp huyện không là người địa phương, 75% trở lên bí thư cấp xã không là người địa phương; Thực hiện 100% việc bầu bí thư cấp ủy tại đại hội đảng bộ cơ sở và cấp trên cơ sở, kể cả Đảng bộ Công an tỉnh, Biên phòng tỉnh sau khi thống nhất với đảng ủy lực lượng vũ trang Trung ương; Tiếp tục thống nhất chủ trương 100% bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố theo phương châm “dân tin, đảng cử”, bầu cử trưởng thôn, bản khu phố trước trong cùng 1 ngày 05/01/2020; sau đó đại hội chi bộ trong cùng 01 ngày 18/01/2020. Tiếp tục duy trì các mô hình: Ủy ban kiểm tra - Thanh tra, Cơ quan Tổ chức - Nội vụ; Cơ quan tham mưu giúp việc chung Khối MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cấp huyện ở 13/13 địa phương.
Đây đều là những chủ trương, những mô hình bám sát thực tiễn của địa phương, xuất phát từ nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, được Quảng Ninh thực hiện thí điểm trong nhiệm kỳ 2015-2020 và đã phát huy được hiệu quả. Chính vì thế, Đảng bộ tỉnh quyết định tiếp tục triển khai, mở rộng trong nhiệm kỳ 2020-2025 và đã được Đại hội Đảng các cấp trên địa bàn tỉnh thống nhất thực hiện.
Cụ thể, tại Đại hội chi bộ trực thuộc nhiệm kỳ 2020 – 2022, hầu hết người đứng đầu cơ quan, đơn vị được bầu bí thư chi bộ; riêng các đơn vị ngành than có 871/904 (96, 35%) đồng chí là giám đốc xí nghiệp, quản đốc phân xưởng, trưởng phòng và tương đương là bí thư chi bộ (nhiệm kỳ trước chỉ có 454/1021 đạt 44,5%). Đặc biệt, 100% chi bộ thôn, khu phố đã thực hiện mô hình “Dân tin - Đảng cử" bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu.
Đây là mô hình xuất phát từ nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Đồng thời, cũng xuất phát từ thực tiễn lãnh đạo, triển khai, thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, địa bàn dân cư còn bộc lộ nhiều mặt hạn chế, yếu kém và bất cập: vai trò lãnh đạo của chi bộ còn mờ nhạt, có việc chưa sát, thiếu hiệu quả; nhiệm kỳ bầu trưởng thôn không đồng bộ, thống nhất. Cùng với đó, tỷ lệ trưởng thôn, khu phố chưa là đảng viên cao (chiếm 68,2%); bí thư chi bộ chưa kiêm trưởng thôn chỉ có 21,5%; công tác phối hợp giữa chi ủy, bí thư chi bộ với trưởng thôn thống nhất chưa cao; công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nghị quyết của chi bộ, của cấp uỷ cấp trên còn có trở ngại nhất định.
Từ năm 2014, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã có chủ trương chỉ đạo thống nhất quy trình Nhân dân giới thiệu đảng viên của chi bộ có đủ năng lực, phẩm chất, uy tín đảm nhiệm trưởng thôn; lựa chọn nhân sự giới thiệu để Nhân dân bầu trưởng thôn trước, sau đó đại hội chi bộ và giới thiệu đồng chí vừa trúng cử trưởng thôn để bầu Bí thư chi bộ. Năm 2020, toàn tỉnh đã thực hiện thống nhất, đồng bộ bầu trưởng thôn trong cùng ngày 05/01/2020, sau đó tổ chức đại hội chi bộ thôn cùng một ngày 18, 19/01/2020 và hoàn thành mục tiêu 100% bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu (Năm 2014, tỷ lệ trưởng thôn, khu phố chưa là đảng viên cao, chiếm 68,2%; bí thư chi bộ chưa kiêm trưởng thôn chỉ có 21,5%). Với cách làm sáng tạo, góp phần tiết kiệm kinh phí và thời gian, tạo được ngày hội của Nhân dân tại địa bàn khu dân cư, Tỉnh đã sớm hoàn thành dứt điểm đại hội chi bộ trước khi dịch COVID xuất hiện; chủ động trong việc chuẩn bị và tổ chức đại hội các cấp đúng tiến độ.
Cùng với đó, sau khi hoàn thành đại hội cấp cơ sở, các xã, phường, thị trấn trong tỉnh tiếp tục thực hiện kiện toàn bố trí bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND (hiện nay có 16/177, đạt 9%) và bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND (hiện có 108/177, đạt 61%); đã thực hiện 145/177 (82%) bí thư cấp xã không là người địa phương (vượt 10% so với kế hoạch). Tại cấp huyện, Quảng Ninh thực hiện bí thư đồng thời là chủ tịch ủy ban nhân dân tại 3/13, đạt 23,08% (Tiên Yên, Cô Tô, Đông Triều); bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch hội đồng nhân dân tại 1 địa phương
Dân chủ, trí tuệ trong xây dựng văn kiện đại hội
Cùng với quyết tâm thực hiện những việc có lợi cho dân, Quảng Ninh cũng xác định đại hội đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng là cơ hội, là điều kiện để các cấp ủy đảng trực tiếp tiếp xúc và lắng nghe ý kiến của nhân dân, góp ý xây dựng Đảng, làm cho Đảng ngày càng gần dân và gắn bó mật thiết với nhân dân. Các cấp ủy Dảng đều xác định việc lấy ý kiến nhân dân đóng góp xây dựng văn kiện Đại hội là một công việc hệ trọng, nhằm tập hợp và phát huy trí tuệ, quyền làm chủ của nhân dân trong việc hoạch định đường lối, chủ trương, quyết sách quan trọng của đất nước, thể hiện quan điểm nhất quán của Đảng là "lấy dân làm gốc", dựa vào dân để xây dựng Đảng.
Đến ngày 5/2/2020,1.542/1.542 thôn, khu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành đại hội chi bộ, nhiệm kỳ 2020-2022. Thành công lớn của đại hội không chỉ là 100% trưởng các thôn, khu phố được bầu làm bí thư chi bộ, đưa tỉnh Quảng Ninh hoàn thành mục tiêu thực hiện 100% nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu phố mà còn thể hiện sức mạnh đoàn kết, sự dân chủ, tâm huyết, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân ngay từ cơ sở. Trước thềm Đại hội, những chủ trương, đường lối, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện trong giai đoạn mới được đưa ra trong báo cáo chính trị đại hội đã trở thành nội dung bàn luận sôi nổi trong mỗi cuộc họp, sinh hoạt chi bộ thôn, khu phố cũng như trong chính những câu chuyện hàng ngày của bà con nhân dân. Ông Hà Thanh Hiên, Bí thư chi bộ - Trưởng thôn 13, xã Hạ Long, huyện Vân Đồn, bày tỏ: Tôi thấy nhiệm vụ tham gia vào dự thảo văn kiện Đại hội là hết sức trách nhiệm của toàn Đảng bộ và nhân dân, để làm sao các văn kiện từ chi bộ thôn khu tới cấp Trung ương tới đây trình Đại hội XIII thật sự là một văn kiện đi vào cuộc sống và đi vào lòng tin của cán bộ và nhân dân.
Không riêng ở thôn, khu phố, tại Đại hội Đảng bộ cấp xã, cấp huyện cũng đã coi trọng việc lấy ý kiến nhiều lần của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân để báo cáo chính trị thực sự là sự thống nhất giữa ý Đảng và lòng Dân, sự kết tinh trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm, sự sáng tạo, tầm nhìn, khát vọng của đảng bộ và định hướng phát triển của từng địa phương. Ông Đào Xuân Thắng, Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Tiên Yên, cho biết: 30/30 chi, đảng bộ cơ sở trực thuộc huyện đã tổ chức 210 hội nghị, với trên 16.000 lượt cán bộ, đảng viên tham dự; MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội từ huyện đến cơ sở đã tổ chức 36 hội nghị với trên 8.000 lượt cán bộ, hội viên và nhân dân tham gia ý kiến đóng góp vào các văn kiện Đại hội Đảng các cấp. Tất cả đều tham gia góp ý với tinh thần xây dựng, đưa ra nhiều ý kiến quan trọng và đặt nhiều kỳ vọng vào những quyết sách đúng đắn, phù hợp với địa phương.
Thực tế cho thấy, trong quá trình góp ý vào các văn kiện, mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân đã đề cao trách nhiệm chính trị trong việc nghiên cứu dự thảo các văn kiện, đề xuất, góp ý kiến khách quan, trung thực, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của đông đảo nhân dân với Đảng. Đa số ý kiến đều cho rằng dự thảo các văn kiện được chuẩn bị một cách công phu, nghiêm túc; bố cục chặt chẽ, khoa học; nội dung ngắn gọn, súc tích, thể hiện tính toàn diện và khái quát cao, cơ bản kết tinh được trí tuệ của Đảng, vừa kế thừa thành tựu của nhiệm kỳ trước, vừa có nhiều phát triển phù hợp với thực tiễn và đổi mới tư duy đối với các vấn đề của địa phương, của tỉnh trong tình hình mới. Những ý kiến này đã được tiểu ban văn kiện các cấp tiếp thu, được các đại biểu tham dự đại hội xem xét, thảo luận và nhiều ý kiến đã được đại hội tiếp thu, đưa vào báo cáo chính trị và nghị quyết.
Tại đại hội Đảng các cấp cũng dành thời gian thỏa đáng phát huy trách nhiệm, trí tuệ của cán bộ đảng viên ngay trong thảo luận, bảo đảm dân chủ, thiết thực, hiệu quả, không hình thức. Điển hình là trong các phiên thảo luận tổ, thảo luận tại hội trường của Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV đã có 231 lượt ý kiến tham gia vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng và Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV (63 tham luận gửi tới Đại hội, 20 tham luận trình bày tại hội trường) cùng 168 lượt ý kiến thảo luận. Hầu hết ý kiến tham gia đều nhất trí cao với nội dung các dự thảo văn kiện. 100% ý kiến khẳng định dự thảo các văn kiện Đại hội được xây dựng có bố cục khoa học, trình tự hợp lý, chặt chẽ, câu chữ rõ ràng, có sự đổi mới cả về bố cục, nội dung, cách thể hiện; nội dung đề cập trong dự thảo văn kiện là tương đối toàn diện, đầy đủ.
Theo thống kê, từ tháng 2 đến tháng 8/2020, Quảng Ninh đã tổ chức trên 5.000 hội nghị với trên 170.000 lượt cán bộ, đảng viên tham gia, với tổng số gần 70.500 ý kiến tham gia đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng cấp cơ sở đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII. Những con số này là minh chứng cho sự tâm huyết, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Quảng Ninh đối với sự phát triển của đất nước. Đặc biệt, tất cả đại hội các cấp trực thuộc Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã có hàng nghìn ý kiến tại phiên thảo luận; hàng nghìn tham luận gửi về ban tổ chức; góp ý nêu lên nhiều cứ liệu khoa học và thực tiễn quan trọng, giúp Đại hội Đảng các cấp hoàn thiện hệ thống văn kiện đại hội bảo đảm chất lượng tốt nhất.
Có thể thấy, việc tổ chức lấy ý kiến đóng góp, thảo luận dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng là việc làm thể hiện sự phát huy quyền dân chủ trong Đảng, mọi cán bộ, đảng viên đều có cơ hội thể hiện ý kiến, tâm tư, nguyện vọng chính đáng, tham gia hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách xây dựng đất nước, xây dựng Đảng. Những tham góp tại phiên thảo luận của Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV thể hiện tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển của tỉnh nói riêng và của đất nước ta nói chung trong nhiệm kỳ mới. Từ đây, góp thêm trí tuệ, nhân thêm sức mạnh để đưa Quảng Ninh trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động, toàn diện, nơi hội tụ và lan tỏa phát triển KT-XH nhanh, bền vững của phía Bắc, cùng cả nước thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới toàn diện, đồng bộ.
Minh Thu – Trúc Linh
Bài 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ tâm huyết, đủ tầm
