Kết nạp Đảng ở các địa chỉ đỏ không chỉ là lựa chọn ý nghĩa của tổ chức đảng trong các cơ quan, đơn vị, sở, ngành, địa phương, Quảng Ninh còn ghi dấu ấn đặc biệt với mô hình kết nạp Đảng trong Đảng bộ Than Quảng Ninh. Việc tổ chức lễ kết nạp Đảng tại các di tích, địa chỉ gắn với ngành Than không chỉ là sự tiếp nối truyền thống mà còn góp phần nâng cao tính thiêng liêng của nghi lễ, tạo môi trường giáo dục chính trị trực quan, sinh động. Qua đó, hun đúc lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng ý chí phấn đấu cho đội ngũ công nhân mỏ, đồng thời gắn công tác xây dựng Đảng với xây dựng văn hóa doanh nghiệp, đặc biệt là văn hóa công nhân ngành Than.
Bài học từ quá khứ
Trong tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam, Quảng Ninh không chỉ là trung tâm khai thác than lớn nhất cả nước, mà còn là một trong những cái nôi hình thành và phát triển sớm nhất của giai cấp công nhân Việt Nam. Chính tại đây, phong trào “vô sản hóa” đã được triển khai mạnh mẽ, hun đúc nên lớp cán bộ cộng sản kiên trung, đặt nền móng cho sự ra đời của tổ chức Đảng.
Khu mỏ Mạo Khê là một minh chứng tiêu biểu bởi đây là nơi các đồng chí lãnh đạo tiền bối của Đảng hoạt động cách mạng, dẫn tới sự ra đời của Chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên ở Khu mỏ Quảng Ninh vào ngày 23/2/1930. Di tích này cùng với chùa Non Đông và Nhà máy cơ khí đã được xếp hạng di tích quốc gia.
Quảng Ninh còn có nhiều di tích khác liên quan đến ngành Than như: Di tích quốc gia nơi khởi đầu cuộc Tổng bãi công năm 1936 của hơn ba vạn thợ mỏ, Di tích quốc gia địa điểm lưu niệm Bác Hồ về thăm mỏ Đèo Nai, cụm Di tích quốc gia Cầu trục Poóc-tích số 1, Trận địa pháo cao xạ 37mm, Hầm chỉ huy số 1 của Công ty Tuyển than Cửa Ông, Di tích quốc gia trận địa pháo 37mm của Xí nghiệp Bến Hòn Gai, Di tích địa điểm khai thác than đầu tiên tại phường Mạo Khê, Di tích lưu niệm vùng Than Cẩm Phả, Di tích Vũng Đục, Di tích trụ sở Công ty Pháp mỏ than Bắc Kỳ, Di tích lưu niệm Binh đoàn Than v.v.
Những di tích về ngành Than trên địa bàn tỉnh không chỉ là chứng tích ghi dấu một giai đoạn hào hùng của lịch sử Khu mỏ, mà còn là những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ. Từ thực tiễn hoạt động của các chiến sĩ cách mạng và những di tích lịch sử còn lại có thể khẳng định Vùng mỏ chính là “thực tế đỏ”, nơi mà lý luận cách mạng được kiểm nghiệm, bổ sung và phát triển trong thực tiễn.
Đồng thời, đây cũng là minh chứng sinh động cho nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin: Đảng của giai cấp công nhân phải bắt nguồn từ phong trào công nhân và gắn bó mật thiết với phong trào công nhân. Bởi thế có thể nói, tổ chức kết nạp đảng tại những di tích lịch sử ngành Than là hoạt động về nguồn rất có ý nghĩa, góp phần bồi đắp lý tưởng cách mạng cho công nhân mỏ.
Thực tiễn sinh động ở ngành Than
Trong bối cảnh hiện nay, khi nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển sâu rộng, nguy cơ xa rời bản chất giai cấp công nhân của Đảng luôn tiềm ẩn nếu không có giải pháp căn cơ. Do đó, phát triển đảng viên trong công nhân mỏ không chỉ mang ý nghĩa bổ sung lực lượng, mà còn là yêu cầu có tính nguyên tắc nhằm giữ vững bản chất của Đảng. Theo ông Ngô Hoàng Ngân, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, TKV hiện có gần 93.000 lao động, trong đó có khoảng 29.000 đảng viên. Đây là nguồn nhân lực quan trọng để củng cố tổ chức Đảng trong doanh nghiệp.
Trong hơn một thập niên qua, công tác tạo nguồn phát triển Đảng đã được triển khai đồng bộ. Công đoàn TKV đã giới thiệu hơn 13.700 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp. Tại Đảng bộ Than Quảng Ninh, nhiệm kỳ 2020-2025 đã kết nạp hơn 3.200 đảng viên, trong đó tỷ lệ công nhân chiếm phần lớn. Những con số này không chỉ phản ánh nỗ lực của tổ chức Đảng, mà còn khẳng định xu hướng đúng đắn là lấy công nhân làm nguồn phát triển đảng chủ yếu.
Từ đầu năm đến nay, công tác phát triển đảng viên mới được các tổ chức Đảng trực thuộc Đảng bộ tăng cường quan tâm. Trong đợt kết nạp 3/2, toàn Đảng bộ đã kết nạp 31 đảng viên mới. Đảng bộ cũng xây dựng và triển khai kế hoạch kết nạp Đảng dịp kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng bộ Than Quảng Ninh 13/7 (1996-2026). Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cũng được đổi mới theo hướng gắn với truyền thống lịch sử. Nhiều đơn vị tổ chức các “hành trình về nguồn”, đưa công nhân trẻ đến các “địa chỉ đỏ” như: Tượng đài đồng chí Vũ Văn Hiếu, Di tích nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở Mạo Khê, Di tích Vũng Đục… Nhiều Đảng bộ các Công ty đã làm tốt công tác này như: Than Mạo Khê, Than Vàng Danh, Than Hạ Long, Than Nam Mẫu, Than Cao Sơn, Than Đèo Nai - Cọc Sáu, Kinh doanh Than Cẩm Phả, Chế tạo máy, Vật tư, Vân Long, Hóa chất mỏ Việt Bắc.
Việc tổ chức kết nạp đảng viên mới tại tượng đài đồng chí Vũ Văn Hiếu (phường Hồng Gai) là dịp để giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên, công nhân lao động trong toàn Đảng bộ; khích lệ, động viên tuổi trẻ không ngừng phấn đấu, học hỏi, góp sức mình xây dựng ngành Than, xây dựng tỉnh Quảng Ninh giàu đẹp. Đồng thời, thể hiện sự tri ân, tưởng nhớ tới công lao của đồng chí Vũ Văn Hiếu - người chiến sĩ cách mạng kiên trung dâng hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đã trở thành biểu tượng "sống vì Đảng, chết cũng không rời Đảng".
Trên địa bàn phường Hà Tu cũng có một tượng đài khác về đồng chí Vũ Văn Hiếu đặt tại khuôn viên Nhà văn hóa công nhân (Công ty CP Than Hà Tu), nơi đồng chí trực tiếp làm phu mỏ trong phong trào vô sản hóa. Đợt kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng vừa qua, Đảng bộ phường Hà Tu đã tổ chức lễ kết nạp Đảng cho 10 quần chúng ưu tú trong lớp đảng viên mới với chủ đề “Thanh xuân dâng Đảng” tại địa điểm ý nghĩa này.
Đảng bộ Công ty CP Than Cao Sơn là một trong những tổ chức Đảng rất chú trọng công tác phát triển Đảng trong công nhân mỏ. Toàn Đảng bộ hiện có 968 đảng viên. Trong 5 năm qua, Công ty đã kết nạp 156 đảng viên mới, đạt bình quân 3,25%/năm. Hiện nay, Đảng bộ đơn vị đang rà soát hồ sơ của những quần chúng ưu tú chuẩn bị cho đợt kết nạp nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng bộ Than Quảng Ninh 13/7 (1996-2026).
Bà Trần Thị Minh Hồng, Phó Bí thư Đảng uỷ Công ty CP Than Cao Sơn, cho biết: "Chúng tôi thường xuyên đưa đảng viên mới tham gia những hành trình ý nghĩa đến các địa chỉ đỏ của ngành Than. Đây không chỉ là hoạt động tri ân mà còn là một bài học lịch sử sống động, giúp lời thề trước Đảng và cờ Tổ quốc càng thêm sâu sắc, gắn liền với hình ảnh của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do cho đất nước".
Tại phường Mạo Khê, di tích địa điểm thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở Khu mỏ là nơi diễn ra nhiều buổi lễ kết nạp Đảng. Gần đây nhất, vào dịp kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng, Đảng ủy Công ty Than Mạo Khê đã chỉ đạo các chi bộ trực thuộc tổ chức Lễ kết nạp đảng viên mới cho 5 quần chúng ưu tú thuộc các chi bộ phân xưởng khai thác và vận tải. Trước đó, nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng bộ phường Mạo Khê đã trao quyết định kết nạp Đảng cho 45 quần chúng ưu tú. Hiện nay, Đảng bộ phường có 100 chi bộ, đảng bộ trực thuộc và gần 3.800 đảng viên.
Để tạo nguồn phát triển Đảng trong công nhân, Đảng uỷ Than Quảng Ninh giao Ban Tuyên giáo Đảng ủy Than Quảng Ninh chủ trì phối hợp cùng Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho quần chúng ưu tú. Tại Mạo Khê, lớp nhận thức về Đảng vừa được tổ chức cho 92 học viên ở 5 Đảng bộ cơ sở thuộc Đảng bộ Than Quảng Ninh. Theo ông Bùi Khắc Trực, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Đảng ủy Than Quảng Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay đã có 10 lớp như vậy được tổ chức. Mỗi lớp có từ 80-90 học viên.
Tại các khu di tích, đảng viên là công nhân trẻ đã được lắng nghe những câu chuyện về truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" của người thợ mỏ, một truyền thống đã làm nên sức mạnh của ngành Than. Hành trình này không chỉ là một trải nghiệm, mà còn là sự củng cố niềm tin và ý chí cho các đảng viên mới, khẳng định rằng lời thề hôm nay không chỉ là lời hứa với Đảng, mà còn là lời hứa với chính truyền thống vẻ vang của thợ mỏ.
Theo chị Bùi Thị Huệ, đảng viên Chi bộ Tổ chức Lao động, Đảng bộ Công ty Than Cao Sơn, với mỗi đảng viên mới thật vinh dự và tự hào khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng vào đúng dịp kỷ niệm, được trao quyết định ở những địa chỉ đỏ. Điều này nhắc nhở mỗi đảng viên về chặng đường đấu tranh gian khổ, hy sinh của biết bao thế hệ cha anh để giành lấy độc lập, tự do cho dân tộc và tự hứa sẽ phải nỗ lực học tập, rèn luyện và cống hiến hết mình, để xứng đáng với những đảng viên lớp trước, với truyền thống của thợ mỏ”.
Phát triển Đảng trong công nhân mỏ không chỉ là nhiệm vụ tổ chức mà là quá trình hun đúc, kế thừa và phát triển bản chất giai cấp công nhân của Đảng. Trong suốt chiều dài lịch sử, từ phong trào “vô sản hóa”, cuộc Tổng bãi công năm 1936 đến những thành tựu hôm nay, giai cấp công nhân mỏ luôn là lực lượng tiên phong, trung thành với lý tưởng cách mạng. "Lý tưởng đỏ" sẽ tiếp tục được công nhân mỏ kế thừa và phát huy trong đời sống hiện đại.
