Quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội là một trong những tiền đề quan trọng có quan hệ trực tiếp và lâu dài tới phân phối và sử dụng các nguồn lực trong một quốc gia, vùng lãnh thổ và của từng địa phương. Do đó, các tác động tích cực hoặc tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội tuỳ thuộc vào chất lượng của công tác quy hoạch. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Cao Tường Huy, Bí thư Huyện uỷ Bình Liêu về công tác xây dựng quy hoạch của huyện.
- Có thể nói, Bình Liêu là một huyện biên giới có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội thuộc diện khó khăn của tỉnh. Vậy công tác lập quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế - xã hội của huyện đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 có vai trò quan trọng thế nào, thưa đồng chí?
+ Đúng vậy, Bình Liêu là huyện miền núi biên giới của tỉnh, có khoảng 12% dân số huyện sống trong khu vực thành thị và 88% sống trong khu vực nông thôn. Trong những năm qua, tuy tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện tương đối cao nhưng Bình Liêu vẫn là huyện khó khăn của tỉnh Quảng Ninh, quá trình phát triển còn bộc lộ những hạn chế như: Chưa khai thác hết tiềm năng, thế mạnh về kinh tế cửa khẩu và du lịch; còn thiếu một quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở tầm dài hạn phù hợp với những thay đổi, cụ thể hoá chiến lược tăng trưởng xanh và chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”.
Do đó, để đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế và khai thác hợp lý mọi tiềm năng về nguồn lực (tài nguyên, vị trí địa kinh tế, nhân lực…) của huyện nhằm nâng cao đời sống vật chất, văn hoá tinh thần của nhân dân, đồng thời thực hiện chủ trương của UBND tỉnh Quảng Ninh trong công tác xây dựng và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020, UBND huyện Bình Liêu đã phối hợp với Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) triển khai xây dựng đề án: “Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện Bình Liêu đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”.
Nếu xây dựng được chiến lược quy hoạch tốt sẽ là tiền đề, là kim chỉ nam để huyện Bình Liêu thực hiện tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, phát huy các tiềm năng, lợi thế để tiến đến mục tiêu tăng trưởng toàn diện và bền vững.
- Vậy mô hình và các giải pháp tăng trưởng toàn diện và bền vững cho Bình Liêu được đề cập trong Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 như thế nào, thưa đồng chí?
| Với mục tiêu phát huy lợi thế so sánh, đem lại những giá trị khác biệt, tạo bước đột phá để phát triển kinh tế - xã hội lên một tầm cao mới, huyện Bình Liêu đã xác định xây dựng Quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế - xã hội và quy hoạch các lĩnh vực là nhiệm vụ trọng tâm số 1 để tạo dựng sự phát triển bền vững. |
+ Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện Bình Liêu đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 sẽ tập trung giải quyết những vấn đề quan trọng nhất, làm căn cứ cho công tác tái cấu trúc kinh tế theo định hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, và đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững của huyện.
Trong quy hoạch, chất lượng của sự phát triển được coi trọng, tăng trưởng kinh tế gắn hiệu quả và sức cạnh tranh và phát huy mạnh mẽ nhân tố con người. Theo đó, huyện sẽ đầu tư nhiều hơn cho phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đẩy lùi các tệ nạn xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái.
Trên cơ sở phân tích, đánh giá khoa học những thuận lợi và khó khăn, chúng tôi đã xây dựng mô hình về tăng trưởng toàn diện và bền vững phù hợp với đặc thù của huyện. Theo đó, huyện sẽ đặc biệt chú trọng đến phát triển lãnh thổ động lực, phát triển, mở rộng thị trấn Bình Liêu về phía Đông. Cơ cấu phát triển không gian đô thị toàn huyện phải gắn chặt với trục đường Quốc lộ 18C nối từ cửa khẩu Hoành Mô qua các trung tâm cụm xã, trung tâm thị trấn; phát triển mở rộng sang phía Tây sông Tiên Yên tạo không gian gắn kết giữa hai bờ sông Tiên Yên; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các thôn, bản nằm ở khu vực phía Tây sông Tiên Yên. Cùng với đó huyện sẽ quan tâm đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng thương mại gắn với những lĩnh vực sản xuất có nguồn nguyên liệu sẵn có về nông - lâm sản; phát triển khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn trở thành trung tâm giao thương hàng hoá giữa Việt Nam - Trung Quốc, có sức hút với các địa bàn lân cận và là đầu mối kinh doanh.
Đồng thời, huyện cũng thực hiện quy hoạch các cụm CN-TTCN để thu hút đầu tư vào các cụm CN-TTCN Vô Ngại, Đồng Tâm, Hoành Mô, Đồng Văn; hình thành khu thương mại - đô thị biên giới gắn với quy hoạch thị trấn cửa khẩu quốc gia Hoành Mô - Đồng Văn theo hướng bám sát bờ sông Bình Liêu. Đây sẽ là hai vùng động lực chính thúc đẩy sự phát triển của huyện.
Cùng với việc phát triển các vùng động lực, huyện cũng sẽ xây dựng các tuyến du lịch để khai thác các điểm danh thắng sinh thái như thác Khe Vằn (Húc Động), thác Khe Tiền, thác Sông Móc, Bãi đá thần Cao Ba Lanh (Đồng Văn), Đỉnh Cao Xiêm (Đồng Tâm)… Duy trì và phát triển các lễ hội truyền thống như lễ hội Đình Lục Nà (Lục Hồn), lễ hội hát tháng Ba (Húc Động), lễ hội Kiêng Gió (Đồng Văn)… đồng thời giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc trong huyện để thu hút khách du lịch.
- Là một huyện biên giới nên việc phát triển kinh tế - xã hội bền vững cần được gắn với công tác bảo vệ an ninh chủ quyền quốc gia như thế nào?
+ Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hoá, việc xây dựng định hướng phát triển kinh tế - xã hội mang tính lâu dài là công việc cần thiết của mỗi quốc gia và địa phương. Tuy nhiên, dù muốn phát triển như thế nào thì việc bảo vệ vững chắc an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia vẫn phải là nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ số một.
Trong quy hoạch tổng thể huyện cũng đã xác định rõ, đồng thời thực hiện hai mục tiêu chiến lược là: Vừa phải phát triển kinh tế bền vững, xây dựng đường biên giới hoà bình, hữu nghị vừa phải góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, lãnh thổ và đảm bảo an ninh vùng biên giới, vùng dân tộc thiểu số trên địa bàn. Người dân sẽ vẫn là chủ thể, là gốc rễ trong công tác đảm bảo an ninh, chủ quyền quốc gia. Do đó, việc đào tạo xây, dựng nguồn nhân lực tại chỗ và giáo dục tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đồng bào vùng sâu là nhiệm vụ hàng đầu, kết hợp với các giải pháp giảm nghèo bền vững, đảm bảo an sinh xã hội.
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội huyện Bình Liêu đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để định ra các phương án phát triển phù hợp, xác định những khâu đột phá để đưa kinh tế Bình Liêu phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững. Tuy nhiên, để thực hiện các định hướng trong quy hoạch này, nhu cầu về nguồn lực rất lớn. Do vậy, cần có sự nỗ lực lớn của toàn Đảng, toàn dân huyện Bình Liêu trong việc khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực nội sinh cũng như tận dụng tối đa nguồn lực từ bên ngoài, tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương, tỉnh Quảng Ninh để thực hiện đầu tư có trọng điểm.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lê Hải (Thực hiện)