Bài toán cân đối tài chính khi vay tiêu dùng là điều mà người tiêu dùng nên cân nhắc trước tiên, có như vậy mới có thể thỏa mãn nhu cầu mua sắm và an toàn khi trả nợ
Cuối năm là thời điểm nhộn nhịp của cho vay tiêu dùng khi nhu cầu mua nhà để ở, hay mua sắm phương tiện đi lại, vật dụng trong gia đình ngày một gia tăng. Tuy nhiên, đặc điểm của vay tiêu dùng là lãi suất cao hơn mức thông thường. Chính vì vậy, vấn đề đặt ra đầu tiên cho người tiêu dùng đó là: Đừng bao giờ vay vốn, nếu đang thất nghiệp hay không có dự trữ tài chính… Nghĩa là trước khi sử dụng dịch vụ vay tiêu dùng thì người tiêu dùng cần thiết phải cân đối lại mức thu nhập của mình để vay tiêu dùng một cách an toàn và hiệu quả.
Anh Hồ Hoàng Hải (Đông Triều, Quảng Ninh) cho biết, vợ anh bắt đầu phải đi làm xa, cho nên gia đình anh cần thiết phải mua thêm chiếc xe máy mới đủ phục vụ nhu cầu đi lại, vì công việc thường ngày của anh Hải là chạy xe ôm. Thu nhập từ chạy xe ôm chiếm đến hơn một nửa thu nhập của cả hai vợ chồng anh Hải. . Tính toán kỹ và cân đối nguồn tài chính của gia đình, anh Hải quyết định chọn phương thức vay mua xe trả góp.. “Từ ngày mua thêm được chiếc xe máy, vợ anh đi làm cũng thuận tiện hơn, thu nhập mỗi tháng của cả 2 vợ chồng tính trung bình khoảng chục triệu đồng. Sau khi trừ đi chi phí sinh hoạt, đóng tiền học cho con, ma chay, cưới hỏi, ốm đau… số tiền dư lại được khoảng 3-4 triệu/tháng. Với số tiền dư trên, tôi trích một phần để trả nợ, phần còn lại để tiết kiệm phòng lúc cần kíp cần dùng tới.”, anh Hải cho biết.
Khác với hoàn cảnh cảu anh Hải, anh Đỗ Minh Tuấn (Hạ Long Quảng Ninh), là nhân viên bán hàng quần áo trực tuyến. Mỗi lần cần nhập đợt hàng mới, anh Tuấn cần phải xoay sở khoảng 20 triệu đồng. Số tiền tuy không lớn nhưng cũng đủ làm Tuấn đau đầu bởi bài toán cân đối chi tiêu và áp lực trả lãi. “Mỗi tháng trung bình thu được về được 3 triệu đồng tiền lãi, sau khi trừ đi số tiền đi vay từ các nguồn bên ngoài (2 triệu đồng/tháng), chỉ còn lại 1 triệu. Nhự vậy, số giữ lại chẳng đáng là bao nhiêu, bởi tôi còn phải chi trả chi phí nhân công, chi phí lưu kho cho đợt hàng hóa tiếp theo.”.
Trao đổi về vấn đề này, giới chuyên gia cho rằng, khi cần nguồn vốn để kinh doanh nhỏ lẻ, người dân có thể tiếp cận nguồn tín dụng tiêu dùng và xem đónhư là một giải pháp đáp ứng nhu cầu về vốn lúc cần kíp, bởi đây là nguồn vay tín chấp.
Được biết, hiện trên thị trường đã rất phổ biến 2 kênh cho vay tài chính chính thức là vay tín chấp qua ngân hàng thương mại và vay tín chấp qua một số các công ty tài chính độc lập. Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia ngân hàng cho rằng, tuy lãi suất vay tiêu dùng của công ty tài chính cao hơn lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại nhưng với thủ tục, điều kiện thông thoáng thì người đi vay có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn, nhất là đối với những trường hợp cấp bách cần ngay. Còn về lãi suất cho vay tiêu dùng hiện vẫn còn khá cao là bởi vì đây là hình thức cho vay tín chấp với mức độ rủi ro cao, không có tài sản thế chấp. Chưa kể, chi phí vốn mà công ty tài chính bỏ ra cũng cao hơn ngân hàng. Theo quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng, công ty tài chính không được huy động từ thị trường bán lẻ là dân cư mà chỉ được huy động từ thị trường bán buôn có lãi suất cao là các tổ chức kinh tế. Trên thực tế kênh huy động này cũng rất hạn chế, do đó, các công ty tài chính phải sử dụng vốn tự có, vay vốn nước ngoài hoặc vay liên ngân hàng và từ tổ chức tài chính khác để kinh doanh.
Vay tín chấp tiêu dùng cá nhân, người vay có thể dùng chính lương của mình để trừ đều vào khoản nợ, không có rủi ro, nó cũng giống như một cách tiết kiệm. Tuy nhiên, làm sao để cân đối khoản vay hay các phương thức trả lãi là điều người tiêu dùng nên tính đến. Bên cạnh đó cũng cần có một kế hoạch chi tiêu để vừa có thể trả nợ mà vẫn có thể tích lũy.
Theo tư vấn của giới chuyên gia tài chính, người tiêu dùng nên xây dựng kế hoạch tài chính như sau: Chia đều thu nhập của mình vào 5 quỹ: Ăn uống, kết bạn, đi học, du lịch và đầu tư. Trong đó, dành 1/3 thu nhập cho quỹ ăn uống; Quỹ kết bạn gồm tiền điện thoại, tiền dành cho những lần tụ họp bạn bè, ăn uống, lý tưởng có thể dành cho quỹ này khoảng 15% thu nhập; 15% dành cho quỹ đi học, dùng để mua sách vở, nâng cao kiến thức hoặc cao hơn là những khóa học nâng cao trình độ; 10% cho quỹ du lịch, nên đi du lịch ít nhất 1 lần/năm, do đó mỗi tháng chỉ cần để dành 1/10 thu nhập để dành cho các chuyến du lịch. Quỹ để đầu tư hoặc tích lũy quan trọng không kém quỹ ăn uống, có thể dành 20% thu nhập cho quỹ này. Việc phân bổ thu nhập như trên sẽ giúp người tiêu dùng quản lý tài chính tốt hơn mà vẫn đảm bảo việc thực hiện kế hoạch bản thân hoặc trả nợ.
Quan trọng hơn là, khách hàng hãy nghĩ thật kỹ xem bạn có thật sự cần vay tiền và lên kế hoạch chi tiết, thận trọng về việc hoàn trả tiền. Tiếp đó, cần đọc thật kỹ các điều khoản và điều kiện. Trước khi “gõ cửa” một vài tổ chức tài chính xem họ có sản phẩm gì, cần so sánh thế mạnh của các đơn vị với nhau cũng như tìm hiểu kỹ về các mức phí phạt lẫn lãi suất mà bạn sẽ phải chịu nếu chấp nhận vay.
Có khá nhiều công cụ trên mạng có thể giúp khách hàng tính được mức lãi suất hàng năm. Các ứng dụng này sẽ chỉ ra cho bạn biết bạn sẽ phải trả tổng cộng cả lãi và gốc là bao nhiêu cho khoản vay của mình.
Việc kiểm tra độ tin cậy của tổ chức cho vay trên thực tế cũng đóng vai trò rất quan trọng. Thay vì vội vàng ký hợp đồng vay tiêu dùng, bạn có thể vào website của Ngân hàng Nhà nước để tìm những tổ chức tài chính đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam dưới sự quản lý của Ngân hàng Nhà nước, để không bị vướng vào mối quan hệ tín dụng với một tổ chức hay cá nhân cho vay phi pháp…
Tóm lại, kế hoạch tài chính luôn là điều mà người tiêu dùng phải thực sự cân nhắc và tính toán kỹ trước bất cứ khoản chi tiêu nào, nhất là vào dịp cuối năm có rất nhiều khoản phải chi tiêu.