Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến. Người xem đó như một nội dung cơ bản, có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm cho phong trào thi đua yêu nước thực sự là động lực thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phấn đấu, vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Thực hiện lời Bác dạy, những năm qua Quảng Ninh rất quan tâm, chú trọng việc xây dựng và nhân rộng các điển hình tiên tiến, qua đó làm nòng cốt trong thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động.
Cụ thể, UBND tỉnh đã chỉ đạo kiện toàn và thành lập mới các cụm, khối thi đua tỉnh Quảng Ninh, đồng thời chỉ đạo lại phương thức bình xét thi đua của các cụm, khối. Từ 15 cụm và 9 khối thi đua năm 2016, đến nay tỉnh có 12 cụm, 123 khối thi đua với 1.917 thành viên hoạt động ổn định, đạt hiệu quả. Nội dung, hình thức thi đua và công tác tổng kết khen thưởng các phong trào cũng có sự đổi mới rõ nét. Bên cạnh việc tổ chức các hội nghị tổng kết phong trào thi đua, triển khai nhiệm vụ và tôn vinh các điển hình tiêu biểu theo các cụm, khối thi đua, nhiều hình thức tổng kết, khen thưởng mới đã được thực hiện. Trong các phong trào thi đua hàng năm, các tập thể, cá nhân đều đăng ký rõ mức phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ.
Đội ngũ cán bộ làm công tác thi đua khen thưởng trên toàn tỉnh đều coi trọng việc thực hiện trách nhiệm tham mưu giúp thủ trưởng cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện kế hoạch, thực hiện tốt việc đăng ký, theo dõi cập nhật thông tin về các gương điển hình tiên tiến, đăng ký các hình thức thi đua, khen thưởng cho điển hình tiên tiến. Đặc biệt, các cấp, các ngành, các đơn vị đều quan tâm chỉ đạo, xây dựng lộ trình cụ thể để các điển hình phấn đấu đạt các tiêu chí khen thưởng bậc cao như: Anh hùng lao động, anh hùng lực lượng vũ trang, chiến sĩ thi đua toàn quốc, huân chương lao động các hạng, cờ thi đua của Chính phủ, các danh hiệu vinh dự nhà nước...
Điều này được minh chứng cụ thể là rất nhiều đơn vị trên địa bàn tỉnh, công tác xây dựng điển hình tiên tiến được các đơn vị thực hiện rất phong phú, có điển hình tiêu biểu toàn diện, nhưng cũng có điển hình trên từng mặt, từng lĩnh vực công tác. Các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến được tôn vinh đều đảm bảo các tiêu chí cụ thể, rõ ràng. Trong đó, các tập thể điển hình tiên tiến đều là các đơn vị luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, có sự sáng tạo, cách làm hay, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ; nội bộ đoàn kết, thống nhất, tổ chức đảng đạt trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện. Các cá nhân đều là những người tiêu biểu về phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức, lối sống; năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có sáng kiến, giải pháp hữu ích để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác; gương mẫu đi đầu sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó, có ý thức tổ chức kỷ luật cao; hằng năm được tặng thưởng danh hiệu thi đua… Trong quá trình xây dựng điển hình đều có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ. Việc nhận xét, đánh giá, phân loại, bình xét bảo đảm khách quan, trung thực…
Đặc biệt, để góp phần hiệu quả trong xây dựng, nhân rộng các điển hình tiên tiến, thời gian qua, Quảng Ninh còn luôn tìm tòi, sáng tạo phong trào thi đua riêng và chú trọng ban hành các quy chế thi đua, khen thưởng theo phong trào. Mỗi phong trào tác động đến từng nhóm đối tượng riêng, mục đích, ý nghĩa riêng nhưng kết quả của nó đều có đích chung là góp phần xây dựng Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Tiêu biểu như phong trào thi đua “Xã, phường thị trấn văn minh” nhằm tạo điều kiện để xã thi đua với xã, phường thi đua với phường, thị trấn thi đua với thị trấn với các tiêu chí cụ thể. Thông qua phong trào thi đua này, các xã, phường, thị trấn có động lực để phấn đấu, có cơ hội để học hỏi, giúp đỡ, khích lệ lẫn nhau xây dựng xã, phường, thị trấn phát triển toàn diện; thu dần khoảng cách giữa các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn với các xã, phường khu vực đồng bằng, trung tâm. Phong trào “Già làng, trưởng bản tiên tiến tiêu biểu” nhằm biểu dương, khen thưởng các già làng, trưởng bản tiêu biểu đang sinh sống và làm việc tại các thôn, làng, khe, bản vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bởi với đặc thù là tỉnh miền núi, biên giới, hải đảo những người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số có vị thế, vai trò rất quan trọng trong việc vận động nhân dân phối hợp với các đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn bảo vệ đường biên, mốc giới, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh. Vì vậy phong trào này thực sự đã phát huy hiệu quả trong việc góp phần giữ gìn mối đại đoàn kết dân tộc, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội…
Có thể thấy rằng, thời gian qua, phong trào thi đua yêu nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã được triển khai với nội dung, tiêu chí, hình thức phát động thi đua từng bước được đổi mới, bám sát nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tiễn của từng địa phương, đơn vị. Việc bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến có bước chuyển biến tích cực. Những tiến bộ đó đã góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường đoàn kết dân tộc và đồng thuận xã hội.
Hoài Anh
