Ngày 25/5, Quốc hội thảo luận tổ về Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2016; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2017; Quyết toán ngân sách nhà nước năm 2015.
Tham gia thảo luận tại tổ, ĐBQH Trần Văn Minh nhận định: Thủ tướng và các thành viên của Chính phủ rất quyết liệt trong điều hành KT – XH; Gần dân, tăng cường đi cơ sở và sát cơ sở, tạo được khí thế mới trong hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.Việc thành lập tổ công tác của Thủ tướng và thường xuyên tiến hành rà soát công việc thể hiện sự quyết liệt, đi đến cùng trong công tác chỉ đạo, điều hành, không “đánh trống bỏ rùi”. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm; các lĩnh vực xã hội được chú trọng và đạt một số kết quả tích cực; Quốc phòng an ninh được giữ vững, hoạt động đối ngoại đạt nhiều kết quả tốt đẹp.
Tuy nhiên đại biểu cho rằng còn những tồn tại trong việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và kiến nghị những giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới, như:
GDP đạt thấp: Năm 2016 là 6,21 % so với kế hoạch là 6,7%; So với năm 2015 là 6,68%; Quý 1 năm 2017 là 5,1% so với cùng kỳ năm 2016 là 5,48 %, năm 2015 là 6,12%. Vấn đề đặt ra là tại sao GDP lại tăng thấp trong khi Chính phủ điều hành quyết liệt; hầu hết các chỉ tiêu KTXH khác đều đạt; đặt biệt là tín dụng tăng trưởng với mức cao; Năm 2016 là 18,71%; so với năm 2015 là 17,29%; 4 tháng đầu năm 2017 là 5,76 %; so với cùng kỳ năm 2016 là 3,89, năm 2015 là 3,97%
Các thông tin, số liệu thiếu logic trên là không bình thường lý do là: Các số liệu thiếu độ chuẩn mực, tin cậy; Dòng tiền đầu tư không đi vào SXKD hay đi vào SXKD mà chậm phát huy hiệu quả hay hiệu quả đầu tư kém; Chưa xác định được trọng tâm, trọng điểm trong phát triển KTXH dẫn đến phân tán nguồn lực trong điều kiến nguồn lực có hạn. Chất lượng tăng trưởng chưa được cải thiện và dường như chưa được quan tâm thỏa đáng. Có nhiều căn cứ cho nhận định này đã được nêu, xin bổ sung chỉ tiêu: Về giảm tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP; Kế hoạch: 1,5%; Đã báo cáo kỳ 2 là 1,5%; đánh giá lại là 1,5%. Đây có thể coi là chỉ tiêu và cũng là chỉ tiêu duy nhất về tiến độ KH cao trong phát triển KT. Tuy nhiên theo dõi các năm qua cũng như năm 2015, các con số KH và kết quả thực hiện đều “tròn trịa”. Điều này không thể không dẫn đến sự liên tưởng, đây chỉ là con số có tính biểu tượng; dường như không có phương pháp đánh giá cũng như sự quan tâm trong tổ chức thực hiện và đánh giá: Đề nghị CP làm rõ vấn đề này và thực sự quan tâm đến các chỉ tiêu về chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế trong cả việc đặt ra KH và tổ chức thực hiện các chỉ tiêu này, nhất là khi hiện nay, thế giới đã bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4 không.
Tính phụ thuộc của nền kinh tế nước ta vào thị trường nước ngoài quá lớn, cả về tiêu tụ sản phẩm cũng như nguyên liệu, vật tư cho sản xuất, ngay cả trong nước, tăng trưởng kinh tế và giá trị xuất khẩu cũng phụ thuộc rất nhiều vào khối doanh nghiệp FDI, trong khi nền kinh tế nước ta được hưởng lợi từ khối này còn rất nhỏ. Cần có giải pháp căn cơ, đồng bộ để khắc phục tồn tại này.
Cần thiết tăng sản lượng khai thác khoáng sản một cách phù hợp (4 tháng đầu năm tăng trưởng 9,7%; trong đó dầu 14,2%, than đá là 5,2% so với cùng kỳ năm 2016) trong điều kiện hài hòa giữa bảo đảm tăng trưởng và chính sách bảo vệ tài nguyên quốc gia để tăng GDP (1 triệu tấn dầu thô tăng 0,25%GDP; 1 triệu tấn than tăng 0,018% GDP), qua đó bảo đảm được các cân đối vĩ mô, giảm bớt áp lực, tăng bội chi ngân sách và nợ công. Trước mắt, lượng than đán đến nay còn tồn khoảng 9,5 triệu tấn, cần có chính sách phù hợp để tăng cường tiêu thụ (xuất khẩu; cho phép tăng hạn ngạch; điều chỉnh chính sách thuế để tăng khả năng cạnh tranh; Trong nước có chính sách bảo hộ phù hợp để tăng tiêu thụ nội địa). Qua đó góp phần tránh lãng phí tài nguyên, tăng tiêu thụ ngân sách, giảm tồn đọng vốn đã đầu cho sản xuất, tháo gỡ cho ngành than góp phẩn ổn định trật tự xã hội (Số công nhân giãn việc, nghỉ việc khá nhiều).
Nhiều năm nay, Chính phủ, XH luôn phải “giải cứu” các sản phẩm nông nghiệp (Hành tím, lúa gạo, dưa hấu, thịt lợn…) và tình hình dường như chưa được cải thiện, chúng ta vẫn ở trong tình thế rất bị động, luôn phải ứng phó, giải quyết một cách thụ động. Chính phủ cần phải có giải pháp căn cơ và quyết liệt vấn đề này.
Cần phải có giải pháp điều chỉnh chi NSNN tương thích, phù hợp với mức tăng trưởng GDP (Đòi hỏi phải có dự báo tin cậy, phù hợp, có cơ sở với mức tăng GDP) để tránh gia tăng bội chi NSNN và nợ công. Hiện nay tình trạng chi là theo kế hoạch, không có sự gắn kết với mức tăng trưởng, không có sự gắn kết giữa chỉ tiêu và làm ra là không phù hợp.
Cần quyết liệt xử lý sớm và dứt điểm 12 dự án thua lỗ lớn; đồng thời làm rõ trách nhiệm cũng như tiếp tục xử lý kiên quyết tình trạng tham nhũng, lãng phí, vi phạm pháp luật. Qua đó giảm tốn thất về kinh tế và củng cố niềm tin trong nhân dân và xã hội.
Xuân Ninh (Văn phòng Đoàn ĐBQH tỉnh)
