Song hành với việc hiện đại hóa quản lý biên giới, cửa khẩu, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội biên phòng (BĐBP) Quảng Ninh còn đưa công nghệ số đến từng thôn, bản vùng cao. Phát huy lợi thế thông thạo tiếng dân tộc kết hợp phương châm “cầm tay chỉ việc”, những người lính quân hàm xanh đang giúp đồng bào biên giới xóa bỏ rào cản công nghệ, làm chủ tiện ích số và chung tay giữ gìn ANTT nơi phên giậu Tổ quốc.
Hướng dẫn bằng tiếng nói thân quen
Thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, BĐBP Quảng Ninh quản lý địa bàn 33 xã, phường, đặc khu biên giới. Tại nhiều thôn, bản vùng cao có đông đồng bào DTTS, việc tiếp cận công nghệ của người dân, nhất là người cao tuổi còn gặp khó khăn do rào cản ngôn ngữ. Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, BĐBP Quảng Ninh đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” và nhân rộng mô hình “BĐBP đồng hành cùng chuyển đổi số nơi biên giới”, lấy người dân làm trung tâm, gắn tuyên truyền với hướng dẫn thực hành tại cơ sở.
Tại Đồn Biên phòng Quảng Đức, Thượng úy Phàng Quay Phoóng, cán bộ vận động quần chúng thường xuyên xuống thôn, bản hướng dẫn người dân thực hiện TTHC, sử dụng VNeID, tìm hiểu pháp luật và gửi tin qua hòm thư điện tử ẩn danh. Là người dân tộc Dao, sinh ra và lớn lên tại Quảng Đức, Thượng úy Phoóng am hiểu ngôn ngữ, phong tục địa phương, thuận lợi trong tiếp xúc, vận động bà con.
“Tôi vừa giải thích bằng tiếng Dao, vừa làm mẫu ngay trên điện thoại để bà con dễ hiểu, dễ làm theo” Thượng úy Phàng Quay Phoóng chia sẻ. Việc hướng dẫn được gắn với thao tác cụ thể. Người dân có thể hỏi ngay điều chưa rõ rồi tự thực hành, từng bước làm quen với cách sử dụng.
Ông Voòng Dính Ửng (bản Bắc Phong Sinh, xã Quảng Đức) từng lúng túng khi tiếp cận những tiện ích trên điện thoại. Được cán bộ biên phòng chỉ từng bước bằng tiếng dân tộc, ông mạnh dạn trao đổi và làm theo. “Giờ tôi đã biết dùng điện thoại quét mã QR để gửi tin báo tố giác tội phạm, không phải nhờ con cháu làm hộ” - ông Ửng cho biết.
Đồn Biên phòng Quảng Đức quản lý 17,22km đường biên giới đất liền, hơn 70km bờ biển trên địa bàn 5 xã. Với phạm vi phụ trách rộng, đông đồng bào DTTS, việc lựa chọn ngôn ngữ phù hợp giúp người dân hiểu hướng dẫn và còn tạo sự gần gũi, thuận lợi trong phối hợp giữa BĐBP với nhân dân.
Từ yêu cầu thực tế, BĐBP Quảng Ninh chú trọng bồi dưỡng kiến thức dân tộc, tiếng nói của đồng bào cho cán bộ, chiến sĩ. Giai đoạn 2021-2025, đơn vị tổ chức 6 lớp bồi dưỡng kiến thức về các DTTS cho 180 cán bộ, chiến sĩ; 3 lớp tiếng Tày, Dao Thanh Phán cho 80 học viên. Kiến thức được vận dụng trong công tác dân vận, phổ biến pháp luật và hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ.
Cùng người dân thực hành
Tại địa bàn Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô phụ trách, việc phổ cập kỹ năng số có sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền và lực lượng nòng cốt ở thôn, bản. Hơn 30 năm gắn bó với biên giới, trung tá Vi Tiến Nghiệp, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô hiểu rõ vai trò của ngôn ngữ trong tạo sự gần gũi, giúp người dân chia sẻ những điều còn băn khoăn.
Theo trung tá Vi Tiến Nghiệp, từ năm 2020 đến nay đơn vị đã tổ chức 3 lớp tiếng DTTS cho cán bộ, chiến sĩ. Trong các buổi tuyên truyền, sinh hoạt chi bộ, bộ đội sử dụng song song tiếng phổ thông và tiếng DTTS để hướng dẫn bà con tiếp cận công nghệ, tìm hiểu chính sách, pháp luật.
Tại thôn Phiêng Sáp, xã Lục Hồn, việc hướng dẫn có sự tham gia của các đảng viên, đoàn thể và người có uy tín. Bí thư Chi bộ thôn Phùn Dương Huy cho biết: Chi bộ thôn phối hợp với BĐBP vận động đảng viên nêu gương làm trước, sau đó hướng dẫn, hỗ trợ các hộ dân cùng tham gia. Qua đó, việc phổ cập kỹ năng số không chỉ là nhiệm vụ của BĐBP, mà còn có sự vào cuộc của các lực lượng tại cơ sở.
Nội dung hướng dẫn gắn với nhu cầu hằng ngày: Cập nhật thông báo, sử dụng định danh điện tử, thanh toán số và nhận biết thông tin cần cảnh giác trên mạng xã hội. Sự tham gia của cán bộ thôn, đảng viên và người có uy tín giúp người dân thuận tiện trao đổi, thực hành, từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong sinh hoạt hằng ngày.
Theo ông Dương Ngọc Khoa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hoành Mô, cán bộ, chiến sĩ BĐBP phối hợp chặt chẽ với địa phương trong tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi số. Việc sử dụng tiếng DTTS giúp truyền đạt dễ hiểu, gần gũi hơn, đồng thời phát huy vai trò người dân trong giữ gìn ANTT.
Từ Quảng Đức đến Hoành Mô, bằng tiếng nói thân quen và cách hướng dẫn phù hợp, cán bộ, chiến sĩ BĐBP đang giúp đồng bào vùng cao từng bước làm quen, sử dụng thành thạo các tiện ích số. Khi người dân có thể tự tiếp cận thông tin, thực hiện các thao tác trên điện thoại và chủ động cung cấp tin báo cho lực lượng chức năng, công nghệ số đã thực sự đi vào đời sống, trở thành động lực phát triển vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.
