Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội mới trong quản trị, sản xuất và đời sống, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu về tiếp cận, ứng dụng và từng bước làm chủ công nghệ, dữ liệu. Tại Quảng Ninh, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp, người dân cũng đang chủ động đón bắt cơ hội đưa AI vào cuộc sống. Những ứng dụng thực tiễn đang mở ra hướng nâng cao năng suất, chất lượng dịch vụ, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trình diễn robot AI tại Diễn đàn KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Quảng Ninh (tháng 9/2026).
Khi AI đi vào thực tiễn
Thời tiết là yếu tố quyết định đối với hoạt động du lịch biển. Số liệu quan trắc cho thấy mỗi năm vịnh Hạ Long có thể xuất hiện 350-400 cơn dông sét. Những ổ mây dông quy mô nhỏ thường hình thành và phát triển rất nhanh, gây ra nhiều rủi ro cho người dân, du khách và phương tiện hoạt động trên biển.
Xuất phát từ thực tiễn đó, UBND thành phố Quảng Ninh đã phối hợp với Cục Khí tượng thủy văn xây dựng hệ thống dự báo, cảnh báo phù hợp với đặc thù địa phương, phục vụ công tác quản lý, điều hành, cũng như bảo đảm an toàn cho hoạt động du lịch, vận tải và khai thác thủy sản trên biển.
Tháng 7/2026, hệ thống cảnh báo dông, sét trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và khu vực khác trên địa bàn thành phố được vận hành tại địa chỉ https://halong.navy01.com/. Việc ứng dụng AI giúp hệ thống tự động phân tích dữ liệu và hỗ trợ đưa ra các bản tin cảnh báo sớm tự động. Qua đó, hỗ trợ các cơ quan chức năng chủ động hơn trong điều hành hoạt động tàu thuyền, đồng thời giúp các thuyền trưởng có thêm cơ sở để điều chỉnh hành trình khi thời tiết diễn biến bất thường.
Ông Lê Đức Hoài, thuyền trưởng tàu du lịch trên vịnh Hạ Long, cho biết: “Trước mỗi hành trình, chúng tôi đều truy cập trang cảnh báo dông, sét để cập nhật diễn biến thời tiết, chủ động xây dựng phương án di chuyển, lựa chọn điểm đến phù hợp, bảo đảm an toàn cho hành khách”.
Còn tại phường Móng Cái 1, nhằm nâng cao hiệu quả đảm bảo ANTT, đầu tháng 9 vừa qua, Công an phường đã đưa vào vận hành hệ thống camera giám sát thông minh ứng dụng AI. Hệ thống gồm nhiều camera AI được lắp đặt đồng bộ tại các vị trí, tuyến đường trọng điểm, hoạt động liên tục 24/24 giờ và truyền dữ liệu trực tiếp về Trung tâm chỉ huy tại trụ sở Công an phường.
Nhờ đó, các lực lượng chức năng có thể chủ động theo dõi, nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị và PCCC.
Công an phường Móng Cái 1 ra mắt hệ thống camera giám sát thông minh ứng dụng AI. Ảnh: Đơn vị cung cấp
AI cũng đang từng bước được ứng dụng trong giải quyết TTHC, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Từ tháng 4/2026, 10 kiosk thông minh tích hợp AI đã được đưa vào vận hành tại các địa phương: Cô Tô, Vân Đồn, Hồng Gai, Hà Lầm, Quảng Yên, Đông Triều, Cửa Ông, Tiên Yên và Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố.
Với sự hỗ trợ của công nghệ, người dân có thể thực hiện thủ tục chứng thực bản sao chỉ trong khoảng 3-5 phút, rút ngắn đáng kể thời gian so với mức khoảng 15 phút trước đây. Các trợ lý ảo, chatbot cũng được sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý và dịch vụ công.
Trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, hành chính tư pháp, AI cũng mở ra khả năng hỗ trợ phân tích dữ liệu, hồ sơ chuyên môn, gợi ý biểu mẫu và điều chỉnh thông tin trên phần mềm nghiệp vụ. Bên ngoài khu vực công, người dân và doanh nghiệp ngày càng chủ động khai thác AI để tìm kiếm thông tin, sáng tạo nội dung, quảng bá sản phẩm, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh…
Người dân sử dụng kiosk thông minh để giải quyết TTHC tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Uông Bí. Ảnh: Ngọc Trâm
Bồi đắp năng lực làm chủ AI
Sự hiện diện của AI trong nhiều ngành, lĩnh vực cho thấy trí tuệ nhân tạo đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong quản lý, điều hành, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả, yếu tố quyết định vẫn là năng lực tiếp cận, vận dụng và làm chủ của con người.
Quảng Ninh đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần phổ cập kiến thức, kỹ năng số, tạo điều kiện để CBCCVC và người dân chủ động tiếp cận, ứng dụng công nghệ vào công việc và đời sống. Trong đó, mỗi CBCCVC được kỳ vọng trở thành hạt nhân lan tỏa kỹ năng số, tiên phong đổi mới phương thức làm việc, khai thác hiệu quả các công cụ công nghệ, từng bước nâng cao chất lượng tham mưu, xử lý công việc và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Cùng với phổ cập kỹ năng số, Quảng Ninh cũng chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ CBCCVC, từng bước hình thành lực lượng có khả năng làm chủ công nghệ, thích ứng với yêu cầu quản trị trong môi trường số. Theo Quyết định số 398/QĐ-UBND ngày 30/1/2026 của UBND thành phố về kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CBCCVC năm 2026, toàn thành phố tổ chức 122 lớp với hơn 10.785 học viên; trong đó có 17 lớp tập trung vào các nội dung gắn với yêu cầu của thời đại số, dành cho hơn 1.200 CBCCVC.
Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng từng bước gắn kiến thức công nghệ với yêu cầu công việc, chú trọng kỹ năng chuyển đổi số, quản trị dữ liệu và ứng dụng AI. Qua đó, đội ngũ CBCCVC có thêm năng lực khai thác công nghệ, nâng cao chất lượng tham mưu, xử lý công việc và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Cán bộ Thuế cơ sở 1 hướng dẫn người dân phường Hạ Long nộp thuế qua ứng dụng eTax Mobile.
Việc phổ cập kỹ năng, bồi dưỡng nhân lực cần tiếp tục song hành với quá trình ứng dụng AI, giúp công nghệ được sử dụng đúng mục đích, bảo đảm an toàn dữ liệu và nâng cao hiệu quả thực chất. Đây cũng là điều kiện quan trọng để Quảng Ninh chuyển từ tiếp cận, khai thác các công cụ AI sang chủ động làm chủ công nghệ, tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và phát triển trong giai đoạn mới.
Bên cạnh trang bị kỹ năng số cho người dân, CBCCVC, Quảng Ninh cũng đang tập trung hoàn thiện hạ tầng số, phát triển và kết nối dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, tạo nền tảng cho ứng dụng AI. Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế, chính sách và thúc đẩy hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, các tổ chức KHCN nhằm góp phần nâng cao hiệu quả khai thác AI, từng bước làm chủ công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
