Từ ngày 25 đến 28-7, toàn tỉnh Quảng Ninh chịu đợt mưa lớn kéo dài nhất trong vòng 40 năm qua với lượng mưa đo được trong ngày 25 và 26-7 khoảng 600mm bằng lượng mưa của cả tháng 7 cộng lại. Mưa lớn kéo dài đã khiến nhiều địa phương chìm trong biển nước; giao thông bị chia cắt, khắp nơi đất đá sạt lở; số người chết, mất tích, bị thương đã lên đến hàng chục, thiệt hại về kinh tế hàng nghìn tỷ đồng. Gồng mình chống chọi với thiên tai bất ngờ, toàn tỉnh Quảng Ninh đã dừng tất cả các công việc của ngày 28-7 để tập trung chỉ đạo khắc phục hậu quả do mưa lũ.
3 ngày liền mưa liên tục nên tất cả các đồi đất trên địa bàn TP Hạ Long đều no ầng nước, các tuyến kênh chưa kịp tiêu thoát hết lại cộng tiếp trận mưa lớn đêm 27-7 đổ xuống khiến cả TP Hạ Long chìm trong biển nước. Sáng sớm 28-7, nước từ các con ngõ đem theo bùn đất ào ra Quốc lộ 18 như những dòng thác; hầu hết các trục đường chính, các tuyến đường trong các khu dân cư đều một màu đỏ ngàu.
Thông tin liên tục gọi về Văn phòng Ban Chỉ huy PCTT & TKCN tỉnh và lãnh đạo tỉnh báo cáo các địa bàn đang bị ngập lụt, bị chia cắt, số nhà cửa bị đổ sập, số người bị chết và mất tích... Sáng sớm ngày 28-7, có mặt tại khu vực tổ 44, khu 4, phường Cao Thắng nơi đất đá từ trên đồi sạt xuống lúc gần sáng vùi lấp 3 nhà với 9 người dân chúng tôi cảm nhận rõ một bầu không khí căng thẳng. Lúc này trời vẫn đang mưa như trút nước, con ngõ nhỏ đi vào khu vực nhà bị đổ sập, vùi lấp, nước ngập trên đầu gối nhưng không cản được từng đoàn người mang cuốc, xẻng đi vào khu vực có nhà bị sập do sạt lở để làm công tác cứu nạn. Do đường vào nhà các nạn nhân đã bị đất đá vùi lấp nên phải rất khó khăn bà con nhân dân khu 4 mới vào được đến nơi. Người tay cuốc, người tay xẻng dù mưa vẫn đang tầm tã nhưng ai nấy đều gắng hết sức đào bới, tìm kiếm mong cứu được các nạn nhân càng sớm càng tốt. Bác Nguyễn Văn Thiện, khu 4, phường Cao Thắng cho biết: Chúng tôi nhận được thông tin lúc gần 5 giờ sáng, mọi người bảo nhau nhà nào có dụng cụ gì thì mang theo hỗ trợ cùng với lực lượng cứu hộ.
Trước tình hình mưa lụt diễn biến nghiêm trọng, 5h sáng 28-7 Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Văn Đọc ra chỉ thị yêu cầu toàn tỉnh dừng tất cả các công việc tập trung khắc phục hậu quả. Có mặt tại tổ 44, khu 4 phường Cao Thắng (TP Hạ Long) trực tiếp chỉ đạo công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu lực lượng quân đội ứng cứu ngay lập tức, đưa quân đến hỗ trợ TP Hạ Long tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Với tinh thần cộng đồng trách nhiệm rất cao của người dân cùng sự hỗ trợ của lực lượng quân đội, đến đêm ngày 28-7, TP Hạ Long đã tìm kiếm được thi thể nạn nhân cuối cùng.
Còn tại phường Bãi Cháy, cũng do mưa lớn khiến một nhà dân bị đất đá sạt lở vùi lấp cùng 2 người. Nhân dân trong khu vực và lực lượng cứu hộ đã khẩn trương triển khai các biện pháp tìm kiếm và sau hơn 1 tiếng đồng hồ đã đưa được các nạn nhân ra ngoài. Chỉ đạo tại đây đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ yêu cầu TP Hạ Long phân chia lực lượng, chỉ đạo từng phường, kiểm tra tất cả các khu vực, di dời toàn bộ những người dân còn ở trong các nhà yếu nằm dưới chân đồi, những khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất đá. Bí thư Tỉnh uỷ cũng chỉ đạo trích ngay ngân sách tỉnh hỗ trợ các địa phương để hỗ trợ cho các gia đình bị thiệt hại do mưa lụt, mua lương thực, thực phẩm cấp cho nhân dân các khu vực bị ngập nặng, bị chia cắt về giao thông. Đồng thời yêu cầu ngành Y tế bố trí các xe cứu thương sẵn sàng hỗ trợ đưa người đi cấp cứu tại các bệnh viện, ngành Công Thương chuẩn bị ngay lượng hàng hoá gồm gạo, mỳ tôm, lương khô sẵn sàng chuyển cho các địa phương khi có đề nghị; ngành Giao thông Vận tải tổ chức lực lượng dọn đất đá bị sạt lở trên các tuyến đường, đảm bảo thông tuyến những tuyến không bị ngập lụt.
Trưa 28-7, Hạ Long vẫn tiếp tục có mưa to, nhiều khu dân cư nước dâng cao hàng mét. Một trong những khu vực bị ngập lụt nặng nề nhất là tổ 69, khu 9, phường Cao Xanh với hơn 300 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp. Do nước dâng cao quá nhanh nên nhiều hộ dân phải trèo lên mái nhà chờ lực lượng cứu hộ đến ứng cứu. Những nhà cao tầng mở cửa, mở cổng đón các nhà hàng xóm xung quanh ở nhà cấp 4 lên tá túc. Nhận thông tin từ Cao Xanh, ngay lập túc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã cử cán bộ, chiến sĩ đem xuồng phao, xuồng máy vào đưa người già, trẻ em, phụ nữ ra nhà văn hóa khu tạm trú. Chứng kiến cảnh nước ngập lưng người các cán bộ, chiến sĩ lội nước đùn xuống đưa người, tài sản của nhân dân ra nơi trú tránh an toàn, chị Lê Thị Hoa một hộ dân trong khu xúc động nói: Trong những lúc thiên tai, lũ lụt càng thấy quý trọng tình người, sự quan tâm, hỗ trợ và ứng cứu rất kịp thời của bà con lối xóm, của các cấp chính quyền và đặc biệt là lực lượng bộ đội. Khu dân cư chúng tôi bị ngập sâu từ lúc 10 giờ trưa, bà con gọi điện báo cho phường ngay lập tức có cán bộ, bộ đội đến ứng cứu. Những hộ chưa kịp di dời đều được chiến sĩ lội nước đem lương khô, mỳ tôm, nước uống đến tận nơi. Trực tiếp chỉ đạo công tác di dời, hỗ trợ tại đây, Bí thư Tỉnh uỷ đã yêu cầu lực lượng quân đội bố trí xuồng cao su đưa mỳ tôm, lương khô đến những nhà cao tầng có người dân đang tạm lánh. Đồng thời TP Hạ Long rà soát kiểm tra thật kỹ, vận động nhân dân ở những nhà cấp 4 di dời tạm ra nhà văn hoá khu, đến các nhà cao tầng cư trú chờ nước rút. Yêu cầu thành phố huy động máy móc khơi thông dòng chảy, phá rộng cửa cống để nước tiêu thoát nhanh.
Trong thiên tai, lũ lụt càng thấy rõ hơn tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng vũ trang. 4 ngày đối mặt với mưa lụt, những chiến sĩ công an, bộ đội đã dầm mình trong nước điều tiết giao thông, hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả. Trong ngày 28-7 tại khu vực tổ 10, khu I, phường Hà Tu (TP Hạ Long), do mưa lớn khiến nhà ở của 35 hộ dân có nguy cơ sạt lở buộc phải di dời, ngay trong buổi sáng 28-7, Cảnh sát PCCC tỉnh đã huy động xe cứu hỏa đến bơm hút nước, đồng thời hỗ trợ người dân đưa trẻ nhỏ, người già, phụ nữ đến những nơi an toàn. Đến trưa cùng ngày, Sư đoàn 395 (Quân Khu 3) huy động 50 chiến sĩ cùng phương tiện đến hỗ trợ di chuyển người dân. Tính đến 17h, ngày 28-7 toàn bộ người dân đã được đưa đến những nơi an toàn.
Khẩn cấp triển khai các biện pháp ứng phó với mưa lụt, cùng với việc huy động lực lượng quân đội, công an tham gia cùng chính quyền địa phương khắc phục hậu quả, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Long đã báo cáo Ban Chỉ huy PCTT&TKCN Trung ương, Quân khu III đề nghị hỗ trợ ngay Quảng Ninh xe lội nước, các trang thiết bị ứng cứu ngập lụt. Thiếu tướng Trần Mạnh Kha, Phó Tham mưu trưởng Quân khu III cho biết: Nhận được thông tin từ tỉnh Quảng Ninh, Quân khu III đã điều xe lội nước và lực lượng cán bộ, chiến sĩ đến hỗ trợ. Đơn vị đã chia làm 2 mũi (tại TP Hạ Long và TP Cẩm Phả) thực hiện di dời, tìm kiếm cứu nạn, ứng cứu các điểm bị ngập úng, các điểm bị sạt lở đất đá.
Đến chiều muộn ngày 28-7, mưa trên địa bàn TP Hạ Long tạm ngớt, nước trên các tuyến đường chính đã rút hết, nhiều khu dân cư đã thoát cảnh ngập lụt, công tác cứu hộ, cứu nạn tại những điểm nhà dân bị đổ sập cũng cơ bản hoàn tất. Theo dự báo của cơ quan khí tượng thuỷ văn thì Hạ Long sẽ vẫn còn có mưa, do đó tỉnh chỉ đạo các lực lượng tiếp tục cắt cử kiểm tra ở các tổ dân, khu phố, cảnh báo người dân thật cảnh giác.
Dù không chịu cảnh ngập lụt trên diện rộng như Hạ Long nhưng tại TP Cẩm Phả mưa lớn đã làm chia cắt hoàn toàn với TP Hạ Long do khu vực cổng nghĩa trang An Lạc Viên nước ngập dâng cao, có chỗ tới hơn 2m khiến giao thông qua khu vực này hoàn toàn bị tê liệt. Hỗ trợ kịp thời cho Quảng Ninh, Quân Khu III đã cho 3 xe tăng lội nước cùng các chiến sĩ sẵn sàng ứng trực tại điểm này để cứu hộ, cứu nạn kịp thời. Cùng với đó, lực lượng cảnh sát thủy đã cho 2 xuống máy đến vận chuyển người dân đi qua khu vực này. Còn tại khu 4, phường Mông Dương do mưa lớn nhiều ngày, lượng nước lớn từ khu vực Bãi thải Đông Cao Sơn và khu vực H10, dồn xuống hạ lưu tiêu thoát không kịp, kéo theo bùn cát tràn vào nhà của các hộ dân ở khu vực này gây ngập lụt nghiêm trọng cho 94 hộ dân với 350 nhân khẩu. Ngay khi xảy ra sự cố, lãnh đạo TP Cẩm Phả đã chỉ đạo các lực lượng chức năng của phường Mông Dương, nhân lực của các Công ty Than Cọc Sáu, Mông Dương đến hỗ trợ di chuyển di dời các hộ dân. Đến 18h30’ ngày 27-7 đã hoàn thành việc di chuyển toàn bộ 94 hộ dân với 350 nhân khẩu đến các nơi an toàn.
Tại huyện Vân Đồn, mưa lớn cũng gây thiệt hại nặng nề cho xã đảo Bản Sen. 2 thôn Nà Na và thôn Bản Sen bị chia cắt hoàn toàn với bên ngoài. Ngay trong đêm 26-7, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã điều động 2 tàu ra cứu trợ, huyện Vân Đồn cử đoàn công tác gồm 30 người mang theo thuốc men, lương thực, nước uống đảm bảo cung cấp cho 125 người trong thời gian 2 ngày tại địa bàn xã.
Theo thống kê của Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh tính đến chiều muộn ngày 28-7 trên toàn tỉnh có khoảng 3.000 ngôi nhà bị ngập, nhiều tuyến đường bị hỏng, 17 người bị chết và 6 người mất tích, ước tính thiệt hại trên 1.000 tỷ đồng. Mưa được dự báo còn tiếp diễn trong một vài ngày tới, do đó cùng với sự hỗ trợ của Ban Chỉ huy PCTT&TKCN trung ương, Quân khu III, toàn tỉnh đang gồng mình tích cực khẩn trương khắc phục hậu quả của trận mưa lụt lớn nhất trong lịch sử 40 năm qua.
Lan Hương
