Quảng Ninh đang đối mặt với sức ép môi trường ngày càng lớn từ quá trình phát triển. Trước yêu cầu đó, nhiều phong trào, mô hình phù hợp ở các địa phương, cơ quan, đơn vị đã được triển khai, từng bước đưa bảo vệ môi trường trở thành việc làm thường xuyên, góp phần hình thành nếp sống xanh trong cộng đồng.
Tại Đông Triều, Hội LHPN phường lựa chọn những mô hình gần gũi với sinh hoạt hằng ngày để vận động hội viên tham gia. Nổi bật là mô hình "Biến rác thành tiền", "Nuôi lợn tiết kiệm", được duy trì tại 36 chi hội. Chai nhựa, giấy, bìa, vỏ lon và các loại phế liệu có thể tái chế được hội viên phân loại, thu gom, bán gây quỹ dành cho các hoạt động nhân đạo, vì cộng đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, mô hình thu được hơn 7,5 triệu đồng để thăm hỏi, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Bà Trần Thu Thủy (Chi hội Phụ nữ khu phố Nguyễn Huệ 2, phường Đông Triều) chia sẻ: “Trước đây chai nhựa, giấy, vỏ lon thường được bỏ chung với rác sinh hoạt. Từ khi tham gia mô hình, gia đình tôi đã phân loại, giữ lại để đóng góp cho chi hội. Việc làm không mất nhiều thời gian, nhưng vừa giúp nhà cửa gọn gàng, giảm rác thải, vừa có thêm kinh phí hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Các thành viên trong gia đình tôi giờ đều chủ động thực hiện công việc này”.
Cùng với thu gom phế liệu, Hội LHPN phường Đông Triều còn tổ chức hướng dẫn hội viên xử lý rác hữu cơ bằng phương pháp ủ phân vi sinh. Rau, củ, quả hỏng và phụ phẩm sinh hoạt được tận dụng làm phân bón cho vườn rau, vườn hoa, cây xanh. Đến nay, 15 hộ gia đình tham gia mô hình đã tạo ra hơn 1 tấn phân vi sinh. Cách làm này vừa giảm lượng rác hữu cơ phải thu gom, vận chuyển, vừa giúp người dân có thêm nguồn phân bón phục vụ sản xuất. Các hội viên còn vận động người thân cùng thực hiện, từng bước đưa việc phân loại, xử lý rác tại nguồn trở thành thói quen trong sinh hoạt.
Còn tại xã miền núi Điền Xá, nơi có đông đồng bào DTTS sinh sống, việc giữ gìn vệ sinh môi trường được duy trì trên nền tảng tự quản của cộng đồng. Cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể địa phương chú trọng phát huy vai trò của đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín làm nòng cốt để tuyên truyền, vận động nhân dân cùng tham gia. Công tác bảo vệ môi trường được cụ thể hóa bằng những việc làm gần gũi với đời sống, như giữ vệ sinh nhà ở, chuồng trại; không xả rác xuống khe, suối; phát quang đường thôn; khơi thông rãnh thoát nước; dọn dẹp khu vực sinh hoạt chung. Mỗi hộ dân chủ động giữ sạch khuôn viên gia đình, phần đường trước nhà...
Mỗi địa bàn có đặc điểm và áp lực môi trường khác nhau. Vì vậy trong những năm qua, phong trào bảo vệ môi trường được các địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh hưởng ứng tích cực, triển khai các mô hình, phong trào linh hoạt, sát với thực tế. Ở đô thị, trọng tâm là thu gom rác sinh hoạt, giữ gìn vệ sinh công cộng, xây dựng đô thị văn minh. Tại vùng nông thôn, miền núi là vệ sinh môi trường ở ngay thôn, bản, đảm bảo môi trường trong sản xuất và chăn nuôi gia súc. Còn tại khu vực biển, đảo, phong trào hạn chế rác thải nhựa được gắn với hoạt động du lịch, dịch vụ và đời sống dân cư được hưởng ứng mạnh mẽ.
Theo ông Trần Văn Hồng, Chi hội trưởng Chi hội Tàu du lịch Hạ Long, hưởng ứng chương trình không sử dụng túi nilon và sản phẩm nhựa dùng một lần trên vịnh Hạ Long do Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử triển khai từ năm 2019, các hội viên là chủ sở hữu gần 400 tàu du lịch hoạt động trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long đã tích cực tham gia. Các chủ tàu chủ động tuyên truyền tới du khách, từng bước thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần bằng vật liệu thân thiện với môi trường; thực hiện phân loại, thu gom rác thải trên tàu và tích cực tham gia các hoạt động làm sạch môi trường vịnh.
Cùng với việc duy trì các phong trào ở cơ sở, Quảng Ninh tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường theo hướng đồng bộ. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt toàn tỉnh đạt trên 95%; 100% khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn. Tỉnh đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về môi trường, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm những hành vi vi phạm.
Bảo vệ môi trường là quá trình lâu dài và thường xuyên, đòi hỏi sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và mỗi người dân. Khi những việc làm nhỏ được lan tỏa, ý thức cộng đồng sẽ từng bước được hình thành, tạo nền tảng để Quảng Ninh giữ vững mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
