Công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường tại Quảng Ninh đang được tăng cường, nhiều vụ việc nghiêm trọng đã bị xử lý hình sự. Cùng với xử lý nghiêm vi phạm, các cơ quan chức năng chú trọng giám sát việc khắc phục hậu quả, kiểm soát nguồn thải và chủ động phòng ngừa ô nhiễm môi trường.
Xử lý nghiêm các vi phạm
Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố đã phát hiện vụ đổ, chôn lấp trái phép khoảng 300 tấn chất thải công nghiệp tại nhiều địa điểm trên địa bàn xã Thống Nhất. Qua điều tra, cơ quan công an xác định các đối tượng thuê kho xưởng rộng khoảng 1.000m² để tập kết chất thải từ các cơ sở sản xuất ngoài địa bàn thành phố, sau đó lợi dụng đêm tối vận chuyển đi đổ, chôn lấp trái phép.
Hoạt động này diễn ra từ đầu tháng 4/2026. Mỗi chuyến vận chuyển khoảng 20 tấn chất thải, các đối tượng thu khoảng 20 triệu đồng. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 2 bị can về tội “Gây ô nhiễm môi trường”.
Trước đó, ngày 8/4/2026, qua kiểm tra trên tuyến Quốc lộ 279, lực lượng công an phát hiện xe tải của Công ty TNHH MTV Đại An 33 đang đổ khoảng 23m³ bùn thải xuống moong K1, khu Yên Mỹ, phường Hoành Bồ. Mở rộng xác minh, cơ quan chức năng xác định hoạt động vận chuyển, đổ thải liên quan đến tổng khối lượng 179.070kg bùn thải. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố một bị can về tội “Gây ô nhiễm môi trường”.
Thực tế cho thấy, hành vi vận chuyển, đổ thải trái phép thường được thực hiện lén lút tại các khu vực khó kiểm soát, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý. Theo Công an thành phố, 10 tháng năm 2026, lực lượng công an đã phát hiện, kiểm tra, xử lý 130 vụ việc liên quan đến 19 tổ chức và 111 cá nhân. Trong đó, xử lý vi phạm hành chính 99 vụ, tổng số tiền phạt 1,62 tỷ đồng; khởi tố 11 vụ án với 15 bị can về tội “Gây ô nhiễm môi trường”, tăng 10 vụ so với cùng kỳ năm 2025.
Cùng với lực lượng công an, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính về môi trường được các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương tăng cường.
Tại phường Bãi Cháy, nơi tập trung nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ, lưu trú, từ đầu đến nay, phường đã tổ chức 2 đợt kiểm tra đột xuất việc xả thải tại các nhà hàng, phối hợp với Sở NN&MT thực hiện 3 đợt kiểm tra theo kế hoạch. Qua kiểm tra, đã lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính đối với 2 trường hợp xả nước thải có thông số ô nhiễm vượt quy chuẩn, với tổng số tiền phạt 520 triệu đồng.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND phường Bãi Cháy, cho biết: Bên cạnh việc phối hợp với cơ quan chuyên môn kiểm tra theo kế hoạch, địa phương duy trì kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, tình trạng đổ rác không đúng nơi, đúng thời gian quy định vẫn xảy ra. Phường đang rà soát, bố trí hệ thống camera tại một số khu vực để tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm qua hình ảnh.
Tăng cường hậu kiểm, ngăn ngừa tái phạm
Theo Sở NN&MT, trong năm 2026, Sở đã thực hiện gần 200 cuộc kiểm tra, giám sát trực tiếp tại các cơ sở. Đồng thời theo dõi thường xuyên gần 200 nguồn thải lớn thông qua hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục.
Qua kiểm tra, Sở đã xem xét xử phạt vi phạm hành chính đối với 25 đơn vị, tổng số tiền 4,144 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến việc không thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý về môi trường, xả nước thải vượt quy chuẩn, không vận hành hoặc vận hành không đúng quy trình công trình xử lý chất thải. Các đơn vị bị xử phạt đã chấp hành quyết định và triển khai biện pháp khắc phục theo yêu cầu.
Bà Phạm Thị Phương Hòa, Trưởng Ban Quản trị chung cư Green Diamond, phường Hồng Gai, cho biết: Việc vận hành hệ thống xử lý nước thải đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật cao, trong khi Ban Quản trị không có đủ năng lực chuyên môn để trực tiếp thực hiện. Vì vậy, các bên đã thống nhất thuê đơn vị chuyên trách tiến hành bảo trì, bảo dưỡng, thay thế thiết bị chưa đạt yêu cầu. Hệ thống đã cơ bản vận hành ổn định, song việc đánh giá chất lượng nước thải vẫn phải căn cứ vào kết quả kiểm tra, lấy mẫu theo quy định.
Thực tế cho thấy, xử lý vi phạm cần gắn với giám sát việc khắc phục hậu quả, bảo đảm các công trình xử lý chất thải được vận hành đúng quy trình, đáp ứng quy chuẩn môi trường. Tuy nhiên, công tác hậu kiểm còn gặp khó khăn do số lượng cơ sở thuộc diện quản lý lớn, trong khi lực lượng kiểm tra, giám sát còn mỏng. Theo Chi cục Bảo vệ môi trường, việc kiểm soát hệ thống quan trắc tự động cũng đặt ra yêu cầu cao về chuyên môn, kỹ thuật và bảo đảm tính chính xác, tin cậy của dữ liệu.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường, cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục tăng cường kiểm tra đột xuất, lấy mẫu tại các nguồn thải, kết hợp dữ liệu quan trắc với kiểm tra thực tế và phản ánh từ cơ sở để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Đặc biệt, đối với những đơn vị đã bị xử phạt, việc hậu kiểm phải đánh giá được kết quả khắc phục thực chất, không chỉ dừng ở việc chấp hành quyết định xử phạt.
Trung tá Đỗ Văn Hiếu, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố, cho biết: Lực lượng công an tiếp tục tăng cường nắm tình hình, rà soát các địa bàn, lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; tập trung phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là vi phạm có tổ chức, kéo dài. Đồng thời, đẩy mạnh phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Cùng với xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, việc kiểm soát nguồn thải, giám sát khắc phục hậu quả và ngăn ngừa tái diễn cần được thực hiện thường xuyên, gắn với trách nhiệm của từng cơ sở sản xuất, kinh doanh, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
