Là địa phương có nền công nghiệp năng lượng gắn với than và nhiệt điện, Quảng Ninh đang từng bước mở rộng cơ cấu nguồn điện theo hướng đa dạng, xanh hơn. Điện gió, điện mặt trời, điện từ chất thải và tận dụng nhiệt dư trong sản xuất đang được thúc đẩy bằng những dự án cụ thể, tạo thêm nguồn cung năng lượng phục vụ tăng trưởng, đồng thời hiện thực hóa định hướng chuyển dịch năng lượng theo Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Quảng Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng tái tạo. Với hơn 250km bờ biển, vùng biển rộng trên 6.000km², thành phố được đánh giá có tiềm năng lớn về điện gió, nhất là điện gió ngoài khơi. Hệ thống cảng biển nước sâu, giao thông đường thủy và mạng lưới điện từ 0,4kV đến 500kV cũng tạo những điều kiện cần thiết cho vận chuyển thiết bị, đấu nối và giải tỏa công suất.
Trong khi đó, diện tích mái nhà xưởng tại các khu, cụm công nghiệp, cơ quan và hộ gia đình còn dư địa đáng kể để phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Những tiềm năng đó đang từng bước được cụ thể hóa bằng các dự án đầu tư. Nổi bật là Dự án điện gió Quảng Ninh 1, công suất 200MW, tổng mức đầu tư 7.290 tỷ đồng, triển khai tại phường Hoành Bồ và xã Thống Nhất. Dự án khởi công ngày 23/4/2026, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028 và là dự án điện gió đầu tiên được triển khai tại Quảng Ninh.
Ông Phạm Thanh Tú, đại diện chủ đầu tư Dự án Điện gió Quảng Ninh 1, cho biết khi đi vào vận hành, dự án sẽ góp phần cụ thể hóa quy hoạch quốc gia và quy hoạch tỉnh về phát triển năng lượng tái tạo, bổ sung nguồn điện theo hướng xanh, sạch, đồng thời tạo việc làm và đóng góp cho ngân sách địa phương. Hiện doanh nghiệp đang tập trung giải phóng mặt bằng, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026 để triển khai các hạng mục tiếp theo và đưa dự án vào vận hành trong năm 2028.
Cũng tại xã Thống Nhất, Dự án điện rác tiếp tục mở thêm một hướng khai thác năng lượng từ chất thải. Với tổng vốn đầu tư 4.543,911 tỷ đồng, dự án có công suất phát điện theo chủ trương đầu tư khoảng 15MW, đồng thời xử lý khoảng 1.300 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Nguồn đầu vào dự kiến gồm khoảng 900 tấn rác phát sinh hằng ngày và 400 tấn rác tồn đọng. Nhà máy được thiết kế gồm 2 module lò ghi cơ khí, mỗi module công suất 650 tấn/ngày đêm, tích hợp hệ thống xử lý khí thải, nước rỉ rác và kiểm soát mùi. Điện năng thu hồi từ quá trình xử lý rác sẽ được đấu nối vào hệ thống điện quốc gia qua đường dây 110kV. Hiện chủ đầu tư đã thực hiện thủ tục điều chỉnh công suất phát điện từ 15MW lên 25MW.
Ông Bùi Minh Tấn, Chủ tịch UBND xã Thống Nhất, cho biết: Địa phương xác định trách nhiệm là phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án, nhất là tuyên truyền, vận động người dân, hỗ trợ công tác kiểm đếm, giải phóng mặt bằng và kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh thuộc thẩm quyền. Mục tiêu là vừa bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân, vừa tạo điều kiện để các dự án được triển khai đúng quy định, đúng tiến độ.
Cùng với đó, Nhà máy điện mặt trời Đầm Hà công suất 100MW đã khởi công ngày 19/12/2025; Dự án điện gió Quảng Ninh 4 công suất 50MW tại đặc khu Cô Tô đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư ngày 15/5/2026. Trên địa bàn tỉnh, tổng công suất điện mặt trời mái nhà đã đưa vào vận hành đạt trên 60MW. Trong lĩnh vực công nghiệp, Nhà máy Xi măng Lam Thạch đã hoàn thành công trình tận dụng nhiệt khí thải để phát điện với công suất 12MW; Nhà máy Xi măng Cẩm Phả đang lập hồ sơ dự án với công suất dự kiến tương đương.
Phát triển thêm các nguồn điện mới cũng đặt ra yêu cầu phải đầu tư đồng bộ hạ tầng truyền tải. Vì vậy, cùng với thu hút đầu tư, Quảng Ninh đang tiếp tục rà soát quy hoạch nguồn và lưới điện, phối hợp với ngành điện triển khai các công trình truyền tải, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục để các dự án có thể triển khai đúng tiến độ.
Đây cũng là một trong những yêu cầu cụ thể trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bám sát định hướng này, thành phố đã ban hành Chương trình hành động số 02-CTr/TU cùng các kế hoạch về tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2026-2030, tạo cơ sở để từng bước đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Bức tranh năng lượng của Quảng Ninh đang có thêm những gam màu mới. Khi các dự án đang triển khai từng bước hoàn thành và đi vào vận hành, Quảng Ninh sẽ có thêm nguồn điện phục vụ tăng trưởng, đồng thời từng bước hình thành cơ cấu năng lượng đa dạng, xanh hơn và bền vững hơn.
