“Xuân Đinh Dậu 2017 đã đến với mọi gia đình, chúng ta đón xuân mới trong niềm vui, phấn khởi, tự hào về 30 năm qua, trong công cuộc đổi mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Ninh cùng cộng đồng doanh nghiệp đã khẳng định, thể hiện bản lĩnh chính trị kiên định, sức sáng tạo mạnh mẽ, tinh thần hành động bền bỉ và quyết liệt. Đó là sức mạnh, niềm tin để xây dựng Quảng Ninh - đầu tàu kinh tế phát triển mạnh nhất cả nước giai đoạn 2016-2020, giữ vai trò dẫn dắt sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc” - Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Văn Đọc khẳng định trong cuộc trò chuyện với Báo Quảng Ninh trước thềm Xuân Đinh Dậu 2017.
PV: Kính thưa đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ, kết thúc năm 2016, tỉnh ta đạt được kết quả toàn diện trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và chính thức bắt tay thực hiện nhiệm vụ năm 2017 trong tâm thế tin tưởng sẽ tiếp tục giành nhiều thắng lợi mới. Chuẩn bị đón mùa Xuân mới Đinh Dậu, đồng chí có thể chia sẻ đôi điều với cán bộ, đảng viên, nhân dân tỉnh nhà về những dự cảm 2017?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Cùng với cả nước, chúng ta đã bước vào thực hiện nhiệm vụ của năm 2017 với một tinh thần không ngừng nghỉ, trong một đà chuyển động tiếp nối của nhiều năm qua. Tới thời điểm hiện tại, chúng ta có thể vui mừng rằng những nỗ lực, quyết tâm phấn đấu của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh trong năm 2016 đã có kết quả tích cực khi hầu hết các chỉ tiêu đã đạt mục tiêu, nhiệm vụ. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở theo tinh thần triển khai của Nghị quyết số 19 về “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” đã có nhiều đổi mới, theo hướng quyết liệt, hiệu quả, nhiều mô hình đột phá tiếp tục tăng trưởng có kết quả. Trong đó, kinh tế tiếp tục tăng trưởng trên 10%, thu ngân sách nhà nước vượt chỉ tiêu Trung ương giao và đạt trên 38.000 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt trên 25.000 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Công tác bảo đảm an sinh xã hội được đặc biệt quan tâm với mức chi tăng 10% so với cùng kỳ, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Và quan trọng, ý nghĩa nhất là sự đồng thuận của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh tiếp tục được nâng cao.
Năm 2017, được dự báo là sẽ có nhiều thuận lợi hơn, nhờ hàng loạt các dự án đầu tư lớn trên địa bàn sẽ hoàn thành như Sân bay Vân Đồn, Công viên Đại Dương, đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, sân golf Ngôi sao Hạ Long, các khu đô thị lớn... Và nhất là chúng ta tiếp tục có sự khích lệ rất lớn khi năm qua các đồng chí lãnh đạo cấp cao, chủ chốt Trung ương đều dành thời gian về thăm, gặp gỡ, làm việc, đánh giá kết quả đổi mới, đột phá của tỉnh ta và có chỉ đạo sát sao, kịp thời định hướng cho tỉnh, cho phép tỉnh vận hành những cơ chế đột phá xen lẫn sự kỳ vọng về sự phát triển phồn thịnh của một địa phương giàu tiềm năng. Đây là cơ sở để chúng ta tin tưởng sẽ giành được những kết quả cao hơn năm 2017 và các năm tiếp theo. Tôi mong rằng cán bộ, đảng viên, nhân dân trong toàn tỉnh tập trung thực hiện tốt Nghị quyết XII của Đảng, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khoá XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và chủ đề công tác năm 2017 của tỉnh là “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng nếp sống văn hoá, văn minh” để cải cách bộ máy nhà nước, thay đổi tư duy, hành động xây dựng chính quyền trách nhiệm, chính quyền phục vụ, đổi mới để xây dựng tỉnh Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.
PV: Thưa đồng chí, năm 2016 - tròn 30 năm đất nước ta thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, cùng với cả nước nhìn lại chặng đường đã qua, Quảng Ninh đã đạt được những thành tựu nổi bật nào?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: 30 năm qua, bắt đầu từ kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (tháng 12-1986), dưới sự lãnh đạo của Đảng đất nước ta đã có những bước chuyển mạnh mẽ. Cùng cả nước, vì cả nước, vì sự thành công của công cuộc đổi mới toàn diện, Đảng bộ, quân dân tỉnh Quảng Ninh tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện trên mảnh đất phên dậu Tổ quốc và có những kết quả và thành tích tự hào.
Ở lĩnh vực chính trị, chúng ta đã tiến hành đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị gắn với tinh giản biên chế, cải cách tiền lương, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, suy thoái tư tưởng, tha hoá quyền lực và thu được những kết quả quan trọng. Trong đó, đã có nhiều biện pháp triển khai sáng tạo, đi trước những chỉ đạo của Trung ương, là cơ sở thực tiễn để Trung ương nhận thức rõ hơn trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ngày càng phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế. Đặc biệt tỉnh đã mạnh dạn, quyết tâm triển khai thực hiện các đột phá về thể chế, về tổ chức, bộ máy, đột phá về quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo cán bộ, xây dựng nguồn lực con người; xây dựng mô hình mới về phương thức đầu tư, quản lý, cải cách hành chính, chính quyền điện tử, đặc khu hành chính - kinh tế, đây là tiền đề cho tiếp tục nghiên cứu, phát triển những mô hình, hình thái vận động mới với quy mô, hình thức khác biệt, phá vỡ nếp nghĩ theo cơ chế cũ, kích thích tiếp cận tư duy sáng tạo, dám làm, dám chịu trách nhiệm trên cơ sở có bước đi thận trọng (làm thí điểm, rút kinh nghiệm để triển khai rộng hơn).
Trên phương diện kinh tế, qua 30 năm đổi mới, Quảng Ninh đã đạt được những thành tựu to lớn, xác lập và khẳng định vị thế mới, giá trị mới trong tương quan quốc gia và quốc tế. Quảng Ninh hiện là tỉnh duy nhất cả nước có 4 thành phố, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) đạt cao trong suốt 30 năm qua, nhất là trong 15 năm gần đây. GRDP bình quân đầu người năm 1985 là 3.300 đồng/người/năm đến năm 2015 đạt 80 triệu đồng/người/năm (cao hơn 67% so với bình quân chung cả nước). Quảng Ninh là một trong 7 địa phương có số thu ngân sách cao của toàn quốc. Giai đoạn 2011-2015, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 160.310 tỷ đồng, tăng 116% so với giai đoạn 2006-2010 (73.929 tỷ đồng). Quảng Ninh đã trở thành trung tâm kinh tế lớn, trong đó phải kể đến những trụ cột là trung tâm sản xuất công nghiệp (khai thác than, nhiệt điện, vật liệu xây dựng...); trung tâm du lịch, thương mại dịch vụ cửa khẩu hàng đầu của cả nước. Cơ cấu kinh tế của tỉnh đã bước đầu chuyển dịch theo hướng hiện đại, tăng dần tỷ trọng ngành dịch vụ, giảm dần khu vực công nghiệp, nông nghiệp. Qua 30 năm đổi mới, Quảng Ninh đã dần hình thành đầy đủ, đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường, vận hành cơ bản thông suốt, gắn kết với thị trường khu vực và quốc tế.
Trong lĩnh vực văn hoá - xã hội, với quan điểm xây dựng con người Quảng Ninh văn minh, thân thiện, qua mỗi kỳ Đại hội (từ Đại hội VIII đến nay), những giá trị văn hoá tinh thần của giai cấp công nhân Vùng mỏ, cộng với các giá trị lịch sử của vùng đất được ví như hình ảnh đất nước Việt Nam thu nhỏ đã từng bước được bồi đắp, nâng tầm trong nền hội tụ và giao thoa của vùng Văn minh sông Hồng. Nhiều công trình trên lĩnh vực văn hoá - xã hội được đầu tư như Bảo tàng - Thư viện tỉnh, Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ, Cung Quy hoạch, hội chợ, triển lãm và văn hóa, các dự án hạ tầng, nghỉ dưỡng tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn... đã góp phần tạo bộ mặt mới về tỉnh Quảng Ninh du lịch văn minh, hiện đại. Những lễ hội được tổ chức hằng năm như Lễ hội Yên Tử, đền Cửa Ông, Lễ hội hoa anh đào và mai vàng Yên Tử, lễ hội chiến thắng Bạch Đằng, hội đình Trà Cổ, đình Quan Lạn, Carnaval Hạ Long đã trở thành thương hiệu riêng có của Quảng Ninh. Thương hiệu Quảng Ninh dần được định vị trong chuỗi giá trị quốc gia, toàn cầu.
Trong công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, với tinh thần đổi mới liên tục từ thấp lên cao, từ hẹp đến rộng, toàn diện và có chiều sâu, tỉnh đã mở rộng hợp tác với đối tác mới, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ đối tác; xác định đối tác chiến lược, đối tác tiềm năng để chủ động hợp tác không để tình trạng bị động và dàn trải như trước đây. Từ khi chỉ có quan hệ kết nghĩa với Kemerovo (Liên Xô trước đây) và các nước trong hệ thống XHCN đến nay tỉnh Quảng Ninh chính thức thiết lập quan hệ đối ngoại với 13 địa phương nước ngoài, có quan hệ kinh tế thương mại trên 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, xúc tiến quan hệ với một số đối tác mới, tiềm năng. Bên cạnh đó, sự hợp tác hiệu quả với các địa phương biên giới Trung Quốc đã từng bước xác lập vị trí “cửa ngõ, cầu nối” trong mắt xích hợp tác giữa Việt Nam - ASEAN - Trung Quốc.
Từ những ngày đầu khó khăn, thử thách chuyển đổi từ cơ chế quản lý kinh tế tập trung, quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để hôm nay Quảng Ninh có được sự đổi thay cả về tầm vóc và diện mạo. Những giá trị to lớn có được ấy là minh chứng rõ nét về giá trị của thời gian; về quyết tâm chính trị, về sự đoàn kết, chung sức, chung lòng, thống nhất ý chí và hành động của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân trong tỉnh.
PV: Có thể nói 30 năm qua là chặng đường đầy gian nan, khó khăn, thử thách, có những khúc quanh khắc nghiệt nhưng qua đó thấy rõ hơn bản lĩnh và trí tuệ của con người Việt Nam ta. Vậy hành trình đổi mới đó đã cho Quảng Ninh những kinh nghiệm quý báu như thế nào, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Nhìn bao quát, từ thực tiễn, với tất cả những thành công và khó khăn 30 năm qua, Quảng Ninh đã có được nhiều bài học kinh nghiệm quý giá, đó là:
Thứ nhất, xuất phát từ chính mình trên cơ sở nhận thức đầy đủ, đúng đắn về đất nước và thời đại hiện nay, chủ động đổi mới đồng bộ và sáng tạo. Đảng bộ tỉnh và nhân dân Quảng Ninh không chủ quan, ảo tưởng, không hoang mang, dao động, trông ra cả nước, cùng cả nước và nghiêm túc soát xét nội lực chính mình, nắm bắt thời cơ, tiên lượng nguy cơ, ra những quyết sách chính trị một cách chủ động, đột phá và phù hợp; đồng thời quyết tâm, quyết liệt trong triển khai thực hiện.
Thứ hai, mục tiêu, hướng đi chỉ có một, nhưng hình thức, bước đi phải đa dạng và biện pháp phải phong phú, cụ thể và nhân dân là mục tiêu, là chủ thể, là động lực của công cuộc đổi mới. Tỉnh đã xác định phương châm hành động: “Việc gì có lợi cho dân, cho nước thì phải hết sức làm”. Đó chính là mục tiêu và động lực cho phát triển và đổi mới. Sự độc lập, sáng tạo, đa dạng, phong phú của Quảng Ninh có thể nhìn thấy như: Là tỉnh đầu tiên xin cơ chế của Chính phủ áp dụng phương thức PPP trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông và, đến nay, tỉnh đã và đang triển khai 36 dự án theo phương thức này, với tổng số vốn 32.561 tỷ đồng. Thí điểm 3 mô hình: Lãnh đạo công - quản lý tư, đầu tư công - quản lý tư, đầu tư tư - sử dụng công. Tỉnh duy nhất được Chính phủ đồng ý cho thí điểm thành lập Trung tâm Hành chính công tỉnh trực thuộc UBND tỉnh, tới đây là 14 trung tâm hành chính công cấp huyện kết nối, liên thông với 1 cửa hiện đại cấp xã.
Thứ ba, tự cường xây dựng nội lực và chủ động hội nhập quốc tế hiệu quả. Để tăng cường nội lực, một trong những công việc trọng yếu đầu tiên, Quảng Ninh hết sức coi trọng công tác xây dựng các quy hoạch phát triển của tỉnh Quảng Ninh một cách bài bản, khoa học, có sự tham gia tư vấn của nhiều cơ quan tư vấn hàng đầu quốc tế (Mckensey, BCG, Nikken Sekkei, Nippon Koei); sự tham gia ý kiến của nhân dân, các địa phương trong tỉnh và sự thẩm định của các bộ, ngành. Từ tháng 9-2014, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành 7 quy hoạch quan trọng (tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng vùng tỉnh, phát triển du lịch, bảo vệ môi trường, sử dụng đất, phát triển khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực).
Trong hội nhập quốc tế, trước hết hội nhập kinh tế quốc tế, Quảng Ninh chủ động đột phá về cải cách thể chế, cơ chế, chính sách và điều hành linh hoạt; nhanh chóng và kịp thời nghiên cứu, đề xuất, bổ sung mới, chỉnh sửa cơ chế, chính sách cấp tỉnh hiện hành để tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư phát triển của khu vực tư nhân, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đó là những bài học từ những việc như chủ động xin báo cáo và được Bộ Chính trị cho chủ trương về 7 nhóm cơ chế, chính sách xây dựng đề án hai khu hành chính - kinh tế Vân Đồn và Móng Cái; Chính phủ ban hành một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với tỉnh Quảng Ninh và Khu kinh tế Vân Đồn; cho thành lập Ban Hỗ trợ và Xúc tiến đầu tư (IPA), thuộc UBND tỉnh (mô hình đầu tiên trong cả nước), vận dụng sáng tạo các hình thức PPP (đối tác công - tư). Kết quả, từ khi ra đời IPA (năm 2013) đến nay, Quảng Ninh thu hút được 7 tỷ USD, với sự có mặt của nhiều nhà đầu tư chiến lược.
Thứ tư, giữ vững và nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu lực hiệu quả quản lý của Nhà nước và sức mạnh tổng thể của hệ thống chính trị.
Đảng bộ Quảng Ninh chỉ đạo tất cả các cấp uỷ luôn nỗ lực rèn luyện bản lĩnh chính trị, học tập toàn diện kiến thức, tự phê phán nghiêm khắc những mặt non kém, tự chỉnh đốn mình; đồng thời, lường trước, nhận diện và đẩy lùi những nguy cơ làm cho Đảng đánh mất vị trí, vai trò lãnh đạo của mình. Quảng Ninh kiên quyết tinh giản bộ máy, biên chế để nâng cao hiệu lực, hiệu quả. Thời gian qua, trên cơ sở Đề án 25, Tỉnh uỷ Quảng Ninh ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TU, ngày 3-3-2015, nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa đổi mới hệ thống chính trị chưa tương xứng với đổi mới kinh tế và tình hình thực tiễn đặt ra. Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tỉnh đi tiên phong trong việc kiện toàn hợp lý tổ chức bộ máy nhà nước, trên cơ sở tách chức năng quản lý nhà nước với hoạt động kinh doanh; tách cơ quan hành chính công quyền với tổ chức sự nghiệp; thực hiện mô hình hợp tác công - tư trong cung cấp dịch vụ công, chú trọng quản trị phát triển địa phương. Đặc biệt, Quảng Ninh sử dụng các hình thức đối tác công - tư để thu hút nguồn lực phát triển kết cấu hạ tầng theo nguyên tắc “Nhà nước không trực tiếp làm những gì nhân dân, doanh nghiệp làm được và làm tốt hơn”. Đây là tư duy đột phá, năng động, gắn với tư duy “người kinh tế” trong nền kinh tế thị trường. Đó là một phần quan trọng trong tư duy phát triển thân thiện thị trường của nhà nước phục vụ được nhiều quốc gia tiên tiến đáng áp dụng.
PV: Cùng với những thành tựu đạt được thì đổi mới đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, vậy Quảng Ninh sẽ làm gì để tiếp tục thực hiện thành công công cuộc đổi mới của Đảng, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Nằm trong sự vận động chung của đất nước, trong điều kiện một tỉnh đặc thù hội tụ nhiều thuận lợi và cả những khó khăn, từ thực tiễn 30 năm đổi mới của Quảng Ninh, nhiều vấn đề cấp bách đặt ra, bao gồm cả những thời cơ phát triển mới nhưng chưa có tiền lệ (nên còn thiếu bước đi phù hợp, cách làm hiệu quả) và những mâu thuẫn, vướng mắc, nút thắt, điểm nghẽn nảy sinh trong quá trình phát triển do cả yếu tố khách quan và chủ quan.
Tiếp tục thực hiện thành công công cuộc đổi mới của Đảng, chúng ta sẽ chuyển đổi mạnh mẽ nhận thức và tư duy về nền kinh tế thông minh, kinh tế xanh, phát triển bền vững, nâng cao tỷ trọng đóng góp của khu vực dịch vụ, giải quyết vấn đề môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Tập trung tháo gỡ các “nút thắt” trong phát triển kinh tế và cũng là 3 đột phá chiến lược đã xác định tại Đại hội XI của Đảng là kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện hệ thống thể chế, cơ chế, chính sách kinh tế, cải cách hành chính. Đây là những vấn đề có tính chất cơ bản, chiến lược và lâu dài. Đẩy mạnh đầu tư, dành ưu tiên ngân sách cho phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng hàm lượng khoa học và giá trị nền kinh tế, đón đầu cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đẩy mạnh chương trình xây dựng nông thôn mới chuyển từ lượng sang chất, đảm bảo thường xuyên, liên tục và lâu dài, lấy gốc là phát triển sản xuất, tiến tới xây dựng nông thôn tiên tiến. Bảo đảm quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo, xây dựng Quảng Ninh là khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc. Đẩy mạnh hội nhập, trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế; đẩy mạnh thu hút các nguồn lực đầu tư hướng vào các lĩnh vực phát triển bền vững, gắn chặt với cải thiện môi trường đầu tư, coi trọng xúc tiến đầu tư. Đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính trị theo hướng năng động, hiệu quả.
Xuân Đinh Dậu 2017 đã đến với mọi gia đình, chúng ta đón xuân mới trong niềm vui, phấn khởi, tự hào về 30 năm qua, trong công cuộc đổi mới, Đảng bộ, nhân dân Quảng Ninh đã khẳng định và thể hiện bản lĩnh chính trị kiên định, sức sáng tạo mạnh mẽ và tinh thần hành động bền bỉ và quyết liệt. Ở những “khúc quanh” khắc nghiệt, những thời khắc khó khăn, thử thách của công cuộc đổi mới, tầm nhìn ấy, bản lĩnh ấy, năng lực hành động ấy, càng được tôi luyện, đặc biệt, tầm nhìn xa rộng, tinh thần chủ động, kiên quyết, kiên trì, không ngừng đổi mới sáng tạo thấm trong hành động mỗi người dân Quảng Ninh. Đó là sức mạnh, niềm tin để xây dựng Quảng Ninh là đầu tàu kinh tế phát triển mạnh nhất cả nước giai đoạn 2016-2020, giữ vai trò dẫn dắt sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ! Kính chúc đồng chí và gia đình năm mới an khang, hạnh phúc!
Lan Hương (Thực hiện)
