Ngày 25/10/2017, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết, Quảng Ninh đã kiên trì triển khai với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, phù hợp thực tiễn địa phương. Qua gần 8 năm thực hiện, đặc biệt trong giai đoạn 2020–2025, Nghị quyết 18 đã tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, biên chế và phương thức vận hành của hệ thống chính trị, góp phần nâng cao chất lượng quản trị, hiệu quả điều hành và niềm tin của nhân dân.
Ngay từ đầu, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh xác định sắp xếp, tinh gọn bộ máy là nhiệm vụ khó, nhạy cảm, tác động trực tiếp đến tổ chức và con người, vì vậy phải được triển khai thận trọng, đồng bộ, công khai, minh bạch. Trên cơ sở đó, tỉnh đã ban hành nhiều đề án, kế hoạch cụ thể, gắn đổi mới tổ chức bộ máy với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội.
Sau gần 8 năm thực hiện Nghị quyết 18, Quảng Ninh đã giảm 74 đầu mối tổ chức hành chính, giảm 88 đơn vị sự nghiệp công lập; riêng giai đoạn 2015–2021 hoàn thành mục tiêu giảm 10% đơn vị sự nghiệp công lập sớm hơn 1 năm so với yêu cầu của Trung ương. Trong quá trình tổng kết Nghị quyết theo Kết luận số 121-KL/TW ngày 24/1/2025 của Ban Chấp hành Trung ương và Kết luận số 09-KL/BCĐ ngày 24/11/2024 của Ban Chỉ đạo Trung ương, tỉnh tiếp tục giảm 6 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; giảm 42 tổ chức hành chính và đơn vị sự nghiệp thuộc các cơ quan chuyên môn, đạt tỷ lệ 25%, vượt định hướng 15% của Trung ương. Đồng thời, tỉnh sắp xếp lại 3 ban quản lý dự án cấp tỉnh thành 2 ban, giảm 10 phòng chuyên môn, tương ứng 47,6%.
Trong quá trình triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, UBND tỉnh đã tổ chức lại hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập, tiếp tục thí điểm mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp và tổ chức lại Thanh tra tỉnh. Ở cơ sở, UBND các xã, phường, đặc khu thành lập 164 cơ quan chuyên môn và 69 đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, không gián đoạn nhiệm vụ.
Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, Quảng Ninh chủ động triển khai tinh giản biên chế đúng lộ trình. Giai đoạn 2016–2021, tỉnh hoàn thành mục tiêu giảm 5% biên chế công chức và 10% biên chế viên chức. Giai đoạn 2017–2024, toàn tỉnh giảm 397 biên chế công chức, 3.778 biên chế viên chức và 2.250 cán bộ, công chức cấp xã, người hoạt động không chuyên trách. Để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho cán bộ, tỉnh ban hành các nghị quyết hỗ trợ nghỉ công tác theo nguyện vọng do sáp nhập đơn vị hành chính.
Những nỗ lực đổi mới tổ chức bộ máy đã góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Trong 7 năm liên tiếp (2017–2023), Quảng Ninh đứng thứ nhất cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI); Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) dẫn đầu toàn quốc 6 năm; Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức (SIPAS) đứng đầu 5 năm liên tiếp.
Bên cạnh kết quả đạt được, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, thách thức, nhất là áp lực công việc ngày càng lớn trong khi biên chế tiếp tục tinh giản, thiếu hụt nhân lực trẻ, chất lượng cao; khó khăn trong lĩnh vực giáo dục; yêu cầu cao về nguồn lực khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Quảng Ninh xác định tiếp tục thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Tinh gọn bộ máy không chỉ là yêu cầu tổ chức, mà là nền tảng để xây dựng nền hành chính hiện đại, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong thời kỳ mới.
