Sinh năm 1975, hiện sống tại phố Lò Đúc, kiến trúc sư Đoàn Bắc là dân Hà Nội gốc. Đang làm việc tại một doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, không “dính líu” gì đến lịch sử, văn hoá nhưng anh lại có thú “hoài cổ”, đó là sưu tầm các ảnh về các địa danh của đất nước cách đây hàng thế kỷ. Sau nhiều năm sưu tầm, đến nay, kho tư liệu ảnh của Đoàn Bắc đã lên tới trên 7.000 ảnh. Các ảnh này được anh sắp xếp theo bộ sưu tập riêng, theo từng thể loại riêng. Đặc biệt là trong số này có hơn 150 ảnh chụp Vịnh Hạ Long từ năm 1885-1950.
Khác với những người sưu tầm ảnh cổ khác, phần lớn mỗi bức ảnh của Đoàn Bắc có kèm theo câu chuyện, tác giả, thời gian chụp v.v.. đi kèm. Trong 150 bức ảnh về Vịnh Hạ Long được Đoàn Bắc phân chia thành 3 chủ đề: Cảnh vật Vịnh Hạ Long chụp từ trên thuyền và mặt đất; cảnh vật Vịnh Hạ Long chụp từ trên máy bay và các đỉnh núi; cận cảnh con người và cuộc sống ở Vịnh Hạ Long. Hầu hết tác giả của các bức ảnh này đều là người Pháp. Âu cũng là lẽ tất yếu bởi họ chính là những người xâm chiếm bể “vàng đen” từ cuối thế kỷ 19, và cũng là những người phương Tây đầu tiên khám phá vẻ đẹp của kỳ quan Hạ Long.
Những bức ảnh của Đoàn Bắc sưu tầm, có những bức thoạt nhìn đã thấy thân quen, đó là hình ảnh những cánh buồm nâu, hòn đũa, tháp, ba trái đào, xóm chài nhỏ bé… Bên cạnh đó còn có những bức ảnh chụp cảnh thuỷ phi cơ, tàu chiến của Pháp trên Vịnh Hạ Long. Tất cả cho người xem một cái nhìn thú vị về Vịnh Hạ Long cách đây hơn 1 thế kỷ. Có những bức ảnh chụp các đảo đá bị ăn mòn chênh vênh mà có thể đến nay đảo đã không còn nữa.
Trong dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Đoàn Bắc đã giới thiệu tới công chúng thủ đô và du khách quốc tế bộ sưu tập ảnh về Hà Nội có tên gọi Ký ức Hà Nội xưa gồm 1.820 ảnh giới thiệu về Hà Nội thời Pháp thuộc, con người và cuộc sống, những giai đoạn lịch sử... Các bức ảnh đã được công bố rộng rãi lần đầu tiên trên các phương tiện truyền thông Việt Nam và phát ra toàn thế giới. Phó thị trưởng thành phố Corbeil-Essonnes (Pháp) vốn là cháu nội ông Louis Sadoul (1860-1915) - một bác sĩ quân y đồng thời cũng là nhà báo, học giả, người đã chụp rất nhiều những bức ảnh về Hà Nội và Vịnh Hạ Long, đã lên kế hoạch liên kết cùng với một số thành phố khác ở Pháp để mời triển lãm bộ sưu tập này tại Pháp.
Từ thành công của triển lãm Ký ức Hà Nội xưa đã hối thúc Đoàn Bắc, với sự cộng tác của nhóm bạn là nhà báo, nhiếp ảnh gia, hướng dẫn viên du lịch đã xây dựng dự án Hành trình khám phá Hạ Long: Cái nhìn qua ba thế kỷ (1885-2012). Các sản phẩm của dự án khi hoàn thành sẽ gồm bộ sưu tập ảnh cổ đầy đủ nhất từ trước đến nay về Vịnh Hạ Long (kèm theo các thông tin liên quan như người chụp, năm chụp, bối cảnh và cả những câu chuyện hấp dẫn về các bức ảnh này), bộ ảnh phong cảnh và phóng sự về con người, cuộc sống trên Vịnh Hạ Long hiện tại (liên hệ với các bức ảnh cổ), bộ ảnh toàn cảnh panorama 360 độ ngắm Vịnh Hạ Long như bằng mắt thực cùng các video clip…
Tâm sự với tôi qua điện thoại, Đoàn Bắc cho biết, mục đích của anh và nhóm bạn là chỉ muốn chia sẻ, giới thiệu những tư liệu hình ảnh quý đưa đến cho du khách một góc nhìn về Hạ Long trong quá khứ - hiện tại và tương lai. Đồng thời, thông qua các sản phẩm của dự án góp phần quảng bá du lịch Hạ Long nói riêng, Việt Nam nói chung ra thế giới. Ý tưởng của Đoàn Bắc đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt của nhiếp ảnh gia Dương Minh Long (TP Hồ Chí Minh) - nhiếp ảnh gia nổi tiếng đã “ăn nằm” hàng tháng trời để chụp ảnh Vịnh Hạ Long.
KTS Đoàn Bắc cho biết, dự án đến nay đã tìm được đại diện chủ trì tổ chức là Trung tâm Điện toán truyền số liệu khu vực I (thuộc Công ty Điện toán và Truyền số liệu (VDC); con người, thiết bị đã sẵn sàng, tất cả chỉ chờ có… kinh phí (tạm tính hết khoảng 1,2 tỷ đồng). Mong muốn của nhóm là sẽ nhận được sự tài trợ, ủng hộ của các đơn vị, doanh nghiệp, nhất là của Quảng Ninh.
Trần Minh
