Là một trong những thiết chế đặc biệt được Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập ngay trong những ngày đầu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngành Thanh tra đã trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, hun đúc nên truyền thống “Công minh - Chính trực - Khách quan - Thận trọng - Khiêm tốn”. Trên hành trình ấy, Thanh tra Quảng Ninh luôn giữ vững bản lĩnh, phát huy trách nhiệm và tinh thần liêm chính, trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ kỷ cương, tham mưu hoàn thiện cơ chế, góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển bền vững của tỉnh.
Từ mốc son lịch sử
Ngày 23/11/1945, Ban Thanh tra Đặc biệt ra đời theo Sắc lệnh 64/SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mở đầu cho hành trình xây dựng và phát triển của ngành Thanh tra Việt Nam - một thiết chế đặc biệt gắn với nhiệm vụ giữ gìn phép nước, bảo vệ lẽ công bằng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân.
Tại Quảng Ninh, Ban Thanh tra khu Hồng Quảng và Ban Thanh tra tỉnh Hải Ninh được thành lập năm 1957, thống nhất thành Ban Thanh tra tỉnh năm 1964, đến Ủy ban Thanh tra tỉnh năm 1970. Mỗi bước phát triển đều gắn với bối cảnh đất nước nhiều biến động, khó khăn. Dẫu bom đạn, thiếu thốn hay những năm đầu xây dựng bộ máy mới, các thế hệ cán bộ thanh tra vẫn giữ một tinh thần xuyên suốt: Kiên cường, trung thực, liêm chính, tận tụy. Họ là những người thầm lặng “giữ lửa” cho kỷ cương, góp phần ổn định sản xuất, bảo vệ tài sản Nhà nước, xử lý sai phạm, và quan trọng hơn, mang đến cho người dân niềm tin vào sự nghiêm minh của chính quyền.
Thời kỳ đổi mới, đất nước chuyển mình mạnh mẽ, bộ máy hành chính phải thích ứng với những yêu cầu mới. Hoạt động thanh tra được luật hóa qua nhiều mốc quan trọng như: Pháp lệnh Thanh tra 1990, Luật Thanh tra 2004, Luật Thanh tra 2010… tạo nền tảng pháp lý để ngành hoạt động chuyên nghiệp, hiệu lực và phù hợp với cơ chế thị trường.
Thanh tra Quảng Ninh trong giai đoạn này không chỉ làm đúng chức năng kiểm tra, giám sát, mà còn trở thành lực lượng đi đầu trong tham mưu hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước của tỉnh, cải thiện quy trình, chấn chỉnh bất cập, kiến nghị sửa đổi những quy định không còn phù hợp.
Bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ, hành trình của ngành lại đứng trước một thử thách cao hơn, đó là nhiệm vụ giữ vững kỷ cương trong bối cảnh quản lý nhà nước ngày càng phức tạp, khi tốc độ phát triển nhanh luôn tiềm ẩn nguy cơ sai phạm, và khi yêu cầu về minh bạch, liêm chính, công khai được đặt ở mức cao hơn bao giờ hết.
Giữ kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước
Giai đoạn 2020-2025 là thời kỳ đất nước bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng, đổi mới mô hình tăng trưởng và xây dựng nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ nhân dân. Ở Quảng Ninh, là địa phương đi đầu cả nước trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, hoạt động thanh tra càng được đặt trong yêu cầu mới, đòi hỏi càng chính xác, kịp thời, hiệu quả.
Thanh tra Quảng Ninh khẳng định vai trò là “tai mắt của trên, bạn của dưới”, vừa tham mưu, vừa trực tiếp tổ chức thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Hoạt động thanh tra ngày càng đi vào chiều sâu, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như quản lý đất đai, đầu tư xây dựng, tài nguyên, môi trường, khoáng sản... Tính riêng trong nhiệm kỳ 2020-2025, ngành Thanh tra triển khai trên 800 cuộc thanh tra kinh tế - xã hội, kiến nghị thu hồi về ngân sách hàng trăm tỷ đồng, kiến nghị kiểm điểm nhiều tập thể, cá nhân liên quan. Trong đó, Thanh tra tỉnh triển khai 140 cuộc thanh tra kinh tế - xã hội (96 cuộc đột xuất), kiến nghị thu hồi ngân sách nhà nước trên 76,6 tỷ đồng, xử lý kinh tế trên 352 tỷ đồng; kiến nghị kiểm điểm gần 700 tập thể và trên 1.800 cá nhân... Tỷ lệ thu hồi giá trị kinh tế sau thanh tra đạt trên 80%, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong khắc phục sai phạm và bảo vệ tài sản Nhà nước.
Cùng với đó, công tác thanh tra chuyên ngành được triển khai mạnh mẽ với hàng nghìn cuộc thanh, kiểm tra, nhiều tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính, thu nộp ngân sách Nhà nước hàng chục tỷ đồng.
Điều quan trọng, sau mỗi cuộc thanh tra giúp nhận diện những “điểm nghẽn” chính sách, phát hiện sớm rủi ro trong quản lý nhà nước, giúp tỉnh điều chỉnh kịp thời để quản lý chặt chẽ hơn, khoa học hơn, minh bạch hơn. Nhiệm kỳ qua, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị sửa đổi, bổ sung 67 cơ chế, chính sách về quản lý nhà nước, góp phần giữ cho hệ thống vận hành đúng hướng.
Công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC được thực hiện nghiêm túc, bài bản, với 514 vụ việc được giao xác minh, tham mưu giải quyết, trong đó đã hoàn thành 506 vụ, đạt tỷ lệ 98,4%, không để phát sinh điểm nóng. Phần lớn các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư trong các dự án trọng điểm. Cơ quan thanh tra đã chủ động kiểm tra việc tiếp dân tại cơ sở, đồng thời tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quan trọng, góp phần ổn định an ninh chính trị và trật tự xã hội trên địa bàn.
Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh, chuyển từ “phát hiện, xử lý” sang “phòng ngừa, kiểm soát”. Thanh tra tỉnh chủ động công khai, minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức; tổ chức 300 cuộc thanh tra trách nhiệm người đứng đầu trong phòng, chống tham nhũng; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai sót. Công tác này đã góp phần giúp Chỉ số đánh giá phòng, chống tham nhũng của tỉnh liên tục nằm trong top 5 cả nước, phản ánh sự chuyển biến tích cực về hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng một nền hành chính liêm chính, phục vụ.
Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và Luật Thanh tra năm 2025 chính thức có hiệu lực, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Cùng với đó, tổ chức thanh tra sở, ngành, cấp huyện chấm dứt hoạt động; chức năng, nhiệm vụ được hợp nhất, tập trung về Thanh tra tỉnh. Đây là bước chuyển mang tính lịch sử, thể hiện tinh thần đổi mới, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm, thống nhất của Thanh tra tỉnh trong hệ thống hành chính nhà nước.
Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã chủ động kiện toàn tổ chức; sắp xếp nhân sự, hoàn thiện quy chế phối hợp, đồng thời đổi mới phương thức điều hành, đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm hoạt động thanh tra thông suốt, hiệu lực và hiệu quả trong mô hình chính quyền hai cấp, không để xảy ra “độ trễ” trong giai đoạn chuyển tiếp.
Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Kim Anh nhấn mạnh: Truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành của ngành Thanh tra là nền tảng để toàn ngành tiếp tục phát huy bản lĩnh, giá trị và tinh thần đoàn kết trong giai đoạn mới. Trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ mà Trung ương, tỉnh giao, Thanh tra tỉnh sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, tăng cường thanh tra có trọng tâm, trọng điểm, nhất là ở những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh sai phạm. Công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC tiếp tục được coi là nhiệm vụ then chốt để giữ ổn định cơ sở trong mô hình chính quyền hai cấp, với phương châm tham mưu, xử lý “từ sớm, từ xa, từ cơ sở”. Trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực, ngành chú trọng thanh tra trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Cùng với đó, chú trọng xây dựng lực lượng, đội ngũ thanh tra viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đã đề ra.
Trong bối cảnh Quảng Ninh đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, những giá trị mà ngành Thanh tra tỉnh bền bỉ vun đắp càng có ý nghĩa sâu sắc. Nền tảng kỷ cương, tính minh bạch và tinh thần liêm chính mà ngành góp phần xây dựng đã tạo điều kiện cho bộ máy hành chính vận hành ổn định, hiệu quả, củng cố niềm tin của nhân dân. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp Quảng Ninh tiếp tục phát triển nhanh, bền vững, hội nhập sâu rộng và thu hút đầu tư mạnh mẽ, hòa nhịp vào khát vọng vươn mình của dân tộc trong thời kỳ phát triển mới.
| Với những đóng góp bền bỉ ấy, tập thể Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã vinh dự được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì; cùng nhiều khen thưởng của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và UBND tỉnh vì thành tích xuất sắc trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ... |
