Theo quy định, từ ngày 1-1-2008 xe tự chế phải ngừng hoạt động (Nghị quyết 32/NQ-CP, ngày 9-6-2007). Tuy nhiên, đến nay trên địa bàn tỉnh vẫn thấy xe tự chế xuất hiện trên các tuyến đường, nhất là tại một số khu vực nông thôn. Đây là một trong những nguyên nhân khiến TNGT nông thôn gia tăng. Trước thực trạng này, thời gian qua, TX Quảng Yên đã có nhiều biện pháp siết chặt quản lý xe tự chế.
Địa bàn TX Quảng Yên trải rộng với 11 phường, 8 xã. Hiện nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ đạo của huyện. Do vậy, số lượng phương tiện cơ giới phục vụ cho sản xuất nông nghiệp tương đối lớn (357 phương tiện). Tuy nhiên, do đường vào một số khu dân cư, khu vực sản xuất nông nghiệp còn nhỏ, khiến nhiều phương tiện vận tải khác không vào được, nên một số hộ dân đã tự ý chuyển đổi phương tiện thành xe công nông, xe mô tô ba bánh để thuận tiện cho việc vận chuyển. Vào những ngày nông nhàn, những phương tiện tự chế này còn được sử dụng vào việc vận chuyển người, vật liệu xây dựng và các loại hàng hoá, tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT, gây nguy hiểm cho các phương tiện giao thông khác đi lại trên tuyến. Đã có không ít những vụ TNGT từ các loại phương tiện này, bởi các xe tự chế kết cấu xe, phanh không đảm bảo. Thậm chí, ban đêm người ta còn dùng đèn pin thay đèn xe để soi đường, nên đã xảy ra không ít vụ va chạm, đâm xe…
Từ đầu năm 2014, Công an TX Quảng Yên đã phối hợp với các địa phương thực hiện rà soát, kiểm tra đến từng hộ dân có phương tiện cơ giới phục vụ cho sản xuất nông nghiệp để thống kê, phân loại theo từng loại xe. Qua đó, đã lập biên bản yêu cầu các chủ phương tiện cam kết tự tháo dỡ xe tự chế. Chủ các phương tiện cơ giới phục vụ cho sản xuất nông nghiệp ký cam kết, cam đoan chỉ dùng xe phục vụ cho nông nghiệp, không được chở người, hàng hoá, không được sử dụng vào mục đích kinh doanh và tham gia giao thông trên các tuyến đường. Bên cạnh đó, Công an thị xã đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý nghiêm các phương tiện vi phạm cố tình tham gia giao thông.
Trung tá Đỗ Văn Lực, Đội trưởng Đội CSGT thị xã cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Công an thị xã, Đội đã xây dựng kế hoạch, bố trí lực lượng và tổ chức ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện, xử lý nghiêm đối với các xe tự chế. Đây là loại phương tiện do người dân tự lắp ráp nên không có giấy tờ kiểm định, chứng nhận chất lượng và giấy phép lưu hành. Việc đưa loại phương tiện này vào lưu hành, vận chuyển hàng hoá dễ gây TNGT cho người và các loại phương tiện khác, gây ô nhiễm cao cho môi trường. Trước đây lực lượng CSGT đã thực hiện kiểm tra, lập biên bản phạt hành chính, tuyên truyền nhắc nhở, nhưng chủ phương tiện vẫn cố tình lưu thông. Do vậy, buộc cơ quan chức năng phải tiến hành thu giữ. Từ khi triển khai siết chặt quản lý xe tự chế đến nay, Đội đã thực hiện xử lý hành chính và tiêu huỷ theo quy định 7 phương tiện cố tình vi phạm, sử dụng xe sai mục đích.
TNGT trên địa bàn nông thôn thời gian qua liên tục gia tăng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ATGT ở cả 3 khía cạnh: Hạ tầng giao thông, phương tiện và người tham gia giao thông. Hiện nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã được bê tông hoá, năng lực lưu thông nâng cao..., nhưng TTATGT vẫn phức tạp. Đường giao thông nông thôn được cải tạo mở rộng, nâng cấp, nhưng lại xuất hiện nhiều ngõ ngách, đường ngang, đường nhánh, vật che khuất, thiếu hệ thống biển báo và thiết bị ATGT... Người tham gia giao thông thì chủ quan, chưa tự giác chấp hành luật khi tham gia giao thông, tỉ lệ người vi phạm ATGT vẫn ở mức cao. Chính vì vậy, việc siết chặt quản lý xe tự chế kết hợp là một trong những biện pháp thiết thực góp phần giảm thiểu TNGT ở khu vực nông thôn.
Đỗ Phương