Đã nhiều năm qua, vô hình chung hễ nói đến Điện Biên là người ta nghĩ tới hoa ban, tới những điệu xoè Thái đắm say lòng người. Tuy nhiên, vượt lên tất cả nhớ đến Điện Biên - nơi diễn ra chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”- như lời nhà thơ Tố Hữu. Chỉ chừng ấy thôi mà mảnh đất này khiến cho bất cứ ai dù chỉ một lần đến nhưng thật khó quên...
Nhân hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc lần thứ XVII tổ chức tại TP Điện Biên Phủ trung tuần tháng 3 vừa qua, chúng tôi có dịp trở lại thăm Điện Biên. Dọc hai bên đường quốc lộ 6 từ Sơn La đi sang huyện Tuần Giáo (Điện Biên), qua dốc Pha Đin đâu đâu cũng trắng một màu tinh khiết của hoa ban. Loài hoa hoang dại như hợp đất, hợp người nên dễ mọc, từ ven đồi, đến ven suối hay cheo leo bên vách đá đẹp đến nao lòng. Mà cũng lạ, khắp các tỉnh Tây Bắc như Sơn La, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái... đều có hoa ban nhưng hình như không đâu nhiều hoa ban và đẹp như ở Điện Biên. Màu hoa ban trắng, chen lẫn màu đỏ hoa gạo như tôn thêm vẻ đẹp của bức tranh núi rừng Tây Bắc hùng vĩ.
Với diện tích 60,1km2, dân số hơn 7 vạn người, TP Điện Biên Phủ nằm lọt giữa trung tâm cánh đồng Mường Thanh, vựa lúa của Tây Bắc vốn nổi tiếng với câu ca “Nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc” (tức Mường Thanh (Điện Biên), Mường Lò (thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bái), Mường Than (huyện Than Uyên - Lai Châu) và Mường Tấc (huyện Phù Yên, Sơn La). Điểm đến đầu tiên của đại bộ phận du khách khi tới thành phố này là viếng nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên Phủ. Xác chiếc xe tăng của quân Pháp trên đỉnh đồi A1, bên dưới là nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên Phủ và cánh đồng Mường Thanh.
Đến Điện Biên, du khách có khá nhiều điểm để tham quan. Di tích về chiến thắng Điện Biên Phủ có Mường Phăng (sở chỉ huy chiến dịch của quân ta), tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, đồi A1, hầm Đờ-cát, cầu Mường Thanh, đồi Độc Lập, đồi Him Lam, Bảo tàng chiến thắng Điện Biên Phủ... Tất cả tạo thành một quần thể di tích khá toàn vẹn giúp cho du khách hình dung về chiến thắng Điện Biên Phủ dễ dàng hơn. Ngoài ra, Điện Biên còn có những danh lam thắng cảnh khác như: Hồ Pá Khoang, động Pa Thơm, hang Thẩm Báng... Một tiềm năng du lịch khác của Điện Biên không thể không nói tới đó là văn hoá các dân tộc thiểu số. Toàn tỉnh hiện có 21 dân tộc anh em, trong đó người Thái chiếm 42%, Mông 27%, Kinh 19%, Khơ Mú 3,9%, còn lại là Dao, Hà Nhì, Hoa... Mỗi dân tộc đều có những nét văn hoá đặc trưng riêng. Tuy nhiên, được nhiều du khách biết đến nhất là múa xoè của người Thái. Bên lề hội thảo, chúng tôi đã có dịp đến thăm bản văn hoá Phiêng Lơi, nằm bên bờ sông Nậm Rốm, cách TP Điện Biên Phủ khoảng 5km. Trong ánh lửa bập bùng, giữa men rượu chếnh choáng xem những thiếu nữ Thái trình diễn xoè, tôi mới chợt hiểu vì sao nhiều người lên Điện Biên đều muốn một lần xem xoè Thái đến thế...
Nhận thức được giá trị, ý nghĩa của các di tích chiến thắng Điện Biên Phủ nên mặc dù kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn nhưng những năm qua cùng với hỗ trợ của Trung ương, tỉnh Điện Biên đã quan tâm đầu tư, tôn tạo các hạng mục di tích như: Mường Phăng, đồi A1, tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ... Năm 2008, tổng lượng khách đến Điện Biên ước đạt 210.000 lượt (trong đó có 30.000 lượt khách nước ngoài), tăng 3,93 lần so với năm 2005. So với Quảng Ninh, con số ấy thật nhỏ bé nhưng với một tỉnh như Điện Biên thì con số ấy là khá khích lệ và hứa hẹn sẽ còn tăng trong các năm tới.
Tự hào với truyền thống lịch sử là nơi diễn ra trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên hôm nay đã và đang nỗ lực hết mình xây dựng cuộc sống mới. Trao đổi với các nhà báo tại hội thảo, đồng chí Đinh Tiến Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho biết: Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh vẫn còn cao (32%), trong đó có 4 huyện có tỷ lệ hộ nghèo trên 50%. Trong 2 năm 2009 và 2010, cùng với mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 20%, tỉnh sẽ ưu tiên tập trung vào các lĩnh vực: giao thông, giáo dục, điện cho đồng bào. Đối với TP Điện Biên Phủ, tỉnh sẽ giữ nguyên cánh đồng Mường Thanh làm điểm du lịch, đồng thời với quy hoạch thành phố trở thành điểm du lịch văn hoá, lịch sử và sinh thái hấp dẫn du khách.
Chia tay Điện Biên, đọng lại trong lòng cánh nhà báo chúng tôi là tình người Tây Bắc, là men rượu nồng nàn và những điệu xoè uyển chuyển của các cô gái Thái. Đâu đây như vọng tiếng hò kéo pháo thuở nào: Dô hò, dô hò...
