Hệ thống dây điện, cáp viễn thông chằng chịt trên nhiều tuyến phố, khu dân cư không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan, mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là trong mùa mưa bão. Cùng với quá trình chỉnh trang đô thị, Quảng Ninh đang đẩy mạnh thu gọn, hạ ngầm hệ thống dây, cáp.
Từng bước thay đổi diện mạo đô thị
Tại phường Hạ Long, việc cải tạo, chỉnh trang các tuyến phố thuộc khu đồi Văn Nghệ đang mang đến những chuyển biến rõ nét. Trước đây, dù đường giao thông đã được đầu tư, hệ thống dây điện, cáp viễn thông kéo ngang, kéo dọc trên các cột vẫn khiến không gian khu dân cư trở nên chật chội, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Nay, cùng với nâng cấp mặt đường, vỉa hè, hệ thống điện đang từng bước được tổ chức lại theo hướng hạ ngầm đồng bộ.
Anh Lương Ngọc Hùng (khu Hồng Hải 5, phường Hạ Long) cho biết: Trước đây, hệ thống dây điện, cáp viễn thông chằng chịt, xuống cấp sau nhiều năm sử dụng, vừa ảnh hưởng đến cảnh quan, vừa khiến người dân lo ngại nguy cơ chập cháy mỗi khi mưa bão. Nay, hạ tầng được cải tạo, chỉnh trang, đường sá khang trang hơn, hệ thống dây điện từng bước được hạ ngầm, giúp người dân thêm yên tâm.
Theo Quyết định số 217/QĐ-UBND ngày 28/1/2026 của UBND phường Hạ Long, dự án cải tạo, nâng cấp, chỉnh trang các tuyến phố khu đồi Văn Nghệ (giai đoạn 2), kết hợp xử lý ngập úng và bảo đảm an toàn giao thông, có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 12,5 tỷ đồng. Cùng với nâng cấp đường, vỉa hè, hệ thống thoát nước, dự án còn thực hiện di chuyển các tuyến ống cấp nước và hoàn thiện hệ thống cấp điện hạ ngầm.
Cũng tại phường Hạ Long, dự án di chuyển, hạ ngầm đường dây hạ thế, trạm biến áp và cáp điện chiếu sáng các tuyến phố thuộc khu Bãi Xít và Cột 3 đang được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 30 tỷ đồng. Dự án gồm hạ ngầm cáp trung áp 22kV, cải tạo, bố trí lại một số trạm biến áp, thay thế đường dây hạ thế trên không bằng cáp ngầm; riêng tuyến cáp ngầm hạ áp xây dựng mới dài hơn 4,5km.
Anh Phạm Văn Tuyền, Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Hạ Long, cho biết: Trong quá trình thi công, đơn vị thường xuyên phối hợp với ngành điện, viễn thông và cấp nước để xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh, bảo đảm an toàn, tiến độ công trình. Theo dự kiến, dự án phấn đấu hoàn thành vào tháng 1/2027.
Tại phường Quảng Yên, qua rà soát, địa phương xác định 45 vị trí với khoảng 70 cột điện, cột viễn thông nằm dưới lòng đường, vỉa hè cần di chuyển. Cùng với bó gọn dây, cáp tại nhiều tuyến trung tâm, phường đang triển khai 4 dự án cải tạo, chỉnh trang các tuyến Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão, Đinh Tiên Hoàng và Trần Quốc Toản, kết hợp đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ hạ ngầm hệ thống điện, cáp viễn thông, với kinh phí trên 31,7 tỷ đồng.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Quảng Yên Vũ Đức Cường, trong quá trình chỉnh trang, địa phương chú trọng đầu tư hệ thống hào kỹ thuật, tạo điều kiện để ngành điện thực hiện các hạng mục liên quan, bảo đảm tính đồng bộ lâu dài. Cách triển khai này cũng hạn chế tình trạng đường, vỉa hè vừa hoàn thành lại phải đào lên để bổ sung hạ tầng.
Hướng tới hạ tầng đô thị đồng bộ, hiện đại
Mặc dù đã có những chuyển biến bước đầu, khối lượng công việc hạ ngầm hệ thống điện, cáp viễn thông trên địa bàn Quảng Ninh vẫn còn lớn. Theo kết quả rà soát cuối tháng 8/2026, có 150 vị trí thuộc các dự án đang triển khai, trong đó 141 vị trí đã và đang được xử lý. Khó khăn chủ yếu là không gian bố trí hạ tầng ngầm tại nhiều tuyến phố hạn chế; kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp điện lực, viễn thông chưa đồng bộ với các dự án chỉnh trang đô thị. Cùng với đó, một số tuyến cáp chưa xác định được chủ sở hữu, gây vướng mắc về trách nhiệm và kinh phí xử lý.
Để tháo gỡ, thành phố tập trung phân định rõ trách nhiệm và nguồn vốn đầu tư giữa Nhà nước với doanh nghiệp. Theo hướng dẫn của Sở Tài chính, ngân sách địa phương đầu tư xây dựng, cải tạo hạ tầng kỹ thuật dùng chung do Nhà nước đầu tư, quản lý. Các doanh nghiệp điện lực, viễn thông tự bố trí kinh phí đối với tài sản thuộc sở hữu của mình. Đồng thời, việc đầu tư phải gắn với phương án quản lý, khai thác hạ tầng dùng chung, tránh chồng chéo, lãng phí.
Ông Lê Bá Quyến, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ninh, cho biết: Đơn vị đã chỉ đạo rà soát hệ thống lưới điện, cột điện và cáp viễn thông treo trên cột thuộc phạm vi quản lý. Trước mắt tập trung tại 17 phường trung tâm, ưu tiên các tuyến phố chính, khu du lịch và vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Việc hạ ngầm thực hiện theo kế hoạch đầu tư hằng năm đã được phê duyệt. Với những vị trí ngoài kế hoạch, ngành điện phối hợp cùng địa phương, chủ đầu tư thống nhất phương án kỹ thuật, trách nhiệm và nguồn vốn thực hiện.
Thành phố đang hoàn thiện kế hoạch hạ ngầm đường dây điện, cáp viễn thông giai đoạn 2026-2030, xác định lộ trình, thứ tự ưu tiên phù hợp nguồn lực. Theo định hướng, giai đoạn 2026-2027 tập trung xử lý vị trí mất an toàn, thanh thải, thu gọn dây, cáp và kết hợp hạ ngầm trong các dự án chỉnh trang.
Giai đoạn 2027-2028 ưu tiên các dự án đủ điều kiện tại 8 phường trung tâm gồm Hồng Gai, Hạ Long, Hà Lầm, Hà Tu, Cao Xanh, Quang Hanh, Cẩm Phả, Cửa Ông; sau đó tiếp tục mở rộng theo điều kiện thực tế. Mục tiêu dự kiến đến năm 2030 là hạ ngầm 100% tại các khu đô thị mới, tuyến đường xây dựng mới, nâng cấp đủ điều kiện bố trí hạ tầng kỹ thuật dùng chung; đạt từ 25% trở lên tại các khu vực đô thị hiện hữu.
Ông Trương Hoàng Quang, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: Giải pháp trọng tâm là thống nhất nhu cầu sử dụng, quy mô hạ tầng dùng chung ngay từ bước chuẩn bị đầu tư; thiết kế đồng bộ với đường, vỉa hè, thoát nước, chiếu sáng và bố trí nguồn lực tương ứng. Quá trình triển khai phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương, ngành điện và doanh nghiệp viễn thông, bảo đảm đồng bộ từ thi công đến đấu chuyển. Với những tuyến chưa đủ điều kiện hạ ngầm, trước mắt phải thu gọn, chỉnh trang, xử lý các vị trí mất an toàn.
Để gỡ căn cơ những “mạng nhện” đô thị, cần triển khai đồng bộ từ quy hoạch, huy động nguồn lực đến tổ chức thực hiện và quản lý sau đầu tư. Đây là yếu tố then chốt để giải quyết những bất cập kéo dài, nâng cao hiệu quả chỉnh trang, hướng tới xây dựng đô thị Quảng Ninh an toàn, văn minh, hiện đại.
