Những năm qua, với sự quan tâm của chính quyền, địa phương và ngành Giáo dục, công tác phổ cập giáo dục tiểu học (PCGDTH) đúng độ tuổi ở huyện Ba Chẽ đã có những đổi thay tích cực.
Điểm trường Đồng Tân, xã Minh Cầm (Ba Chẽ) mới được đầu tư đưa vào sử dụng.
Khó khăn cơ bản mà Ba Chẽ gặp phải trong công tác này là cơ sở hạ tầng thiết yếu chưa đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo tương đối cao so với mặt bằng chung của tỉnh, nhận thức của người dân về giáo dục còn hạn chế, nhiều điểm trường lẻ chưa có trường mầm non. Để đẩy mạnh công tác PCGDTH, từ năm 2002, huyện đã thành lập Ban chỉ đạo (BCĐ) phổ cập, phân công cho các ban, ngành, đoàn thể thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc công tác PCGDTH đúng độ tuổi trên từng địa bàn xã, thị trấn. Huyện uỷ, UBND huyện ban hành nhiều chủ trương văn bản để đẩy mạnh công tác này. Với sự vào cuộc tích cực, cùng sự chỉ đạo, hỗ trợ của tỉnh, Sở Giáo dục - Đào tạo… mạng lưới trường, lớp trên địa bàn huyện không ngừng được mở rộng. Đến năm 2010, huyện có 7 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 7 trường PTCS, 3 trường THCS, 1 THPT, 1 trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên, 8 trung tâm học tập cộng đồng. Cùng với sự đầu tư của Bộ Giáo dục - Đào tạo, UBND tỉnh và Dự án Giáo dục tiểu học cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đến nay trên địa bàn huyện cơ bản xoá phòng học tạm, không còn phòng học ba ca. Hầu hết các trường có tủ sách dùng chung, mỗi lớp có một bộ thiết bị dạy và học; nhiều trường, lớp học được trang bị hệ thống máy tính, máy chiếu đa năng, kết nối Internet phục vụ công tác giảng dạy, quản lý v.v… Bên cạnh đó, với nguồn kinh phí chương trình 135 về hỗ trợ sách, tài liệu dạy học và hỗ trợ của Sở Giáo dục - Đào tạo, của huyện, giáo viên, học sinh các xã được cung ứng kịp thời sách giáo khoa, vở viết, tài liệu phục vụ dạy học, qua đó góp phần giảm bớt khó khăn, động viên các em học sinh đến trường.
Những năm đầu triển khai PCGDTH, chất lượng giáo viên trên địa bàn còn yếu, số lượng chỉ đạt 1-1,29 giáo viên/lớp. Xác định để nâng cao chất lượng PCGDTH đúng độ tuổi, trước hết cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên giỏi chuyên môn, nghiệp vụ; Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện đã tham mưu, đề xuất với cơ quan chức năng các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng, tăng biên chế cho giáo dục. Hàng năm, huyện đều tăng cường đội ngũ giáo viên trẻ cho vùng cao. Đến nay, 100% số giáo viên tiểu học đã đạt chuẩn theo quy định, trong đó trên chuẩn chiếm 75%. Phòng còn đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, phân công giáo viên thực hiện phổ cập.
Do trên địa bàn phần lớn là người dân tộc sinh sống, trình độ dân trí còn hạn chế, người dân sống rải rác, Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện chỉ đạo các trường học chủ động phối hợp cùng chính quyền địa phương, các ngành, đoàn thể của xã, đội ngũ già làng, trưởng bản tăng cường đến các gia đình vận động học sinh ra lớp. Phòng cùng các ngành, đoàn thể huyện đã tổ chức nhiều đợt công tác đến những xã có học sinh bỏ học nhiều (Đồn Đạc, Nam Sơn, Thanh Sơn), phối hợp cùng BCĐ xã tìm nguyên nhân, tuyên truyền vận động người dân nhằm đảm bảo sĩ số các lớp; vận động các tổ chức doanh nghiệp, các ban, ngành đóng góp kinh phí, vật chất hỗ trợ cho các đối tượng học sinh nghèo, hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn; chỉ đạo các trường thực hiện chế độ hỗ trợ người học đúng theo quy định của Nhà nước, của tỉnh; chỉ đạo giáo viên, các trường học tăng cường bồi dưỡng học sinh yếu kém, dạy tiếng Việt cho học sinh dân tộc trước khi vào lớp 1.
Nhờ có các giải pháp đồng bộ, từ chỉ có 1 xã đạt chuẩn về PCGDTH đúng độ tuổi (năm 2006) đến năm 2009, đã có 100% số xã, thị trấn đạt chuẩn về công tác này; chất lượng giáo dục cũng được nâng lên với tỷ lệ học sinh lên lớp tăng 4,2%, hoàn thành chương trình bậc tiểu học tăng 4% so với với năm 2005... Huyện nỗ lực phấn đấu giữ vững kết quả đạt chuẩn PCGDTH đúng độ tuổi.
