Một bộ máy trùng chéo, bất hợp lý, trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ; một lực lượng cán bộ, công chức, viên chức nhiều tới mức “lạm phát”; sự bất hợp lý trong chi ngân sách cho đầu tư phát triển và chi để nuôi bộ máy; sự hạn chế, yếu kém về năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một bộ phận đảng viên, cơ sở Đảng; sự chưa đồng bộ trong đổi mới hệ thống chính trị và đổi mới về kinh tế... là thực trạng chung ở nhiều địa phương trong cả nước hiện nay. Nhận diện rõ những hạn chế, yếu kém này, trên cơ sở chủ trương của Đảng về đổi mới hệ thống chính trị, Quảng Ninh đã xây dựng và đang vào guồng triển khai thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TU của BCH Đảng bộ tỉnh, Đề án 25 về “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”.
Sức sống mới ở Tiên Yên
| Với khát vọng vươn cao từ bàn tay, khối óc, khung trời, cửa biển, trong những năm qua Quảng Ninh đã đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và tầm nhìn chiến lược, linh hoạt và sáng tạo trong cụ thể hoá các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Từ đó, đưa ra những sáng kiến chính trị hành chính có tính đột phá, tạo không khí thi đua lao động sản xuất đoàn kết, gắn bó, tăng cường, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiệp đổi mới của Đảng. |
3 năm trở lại đây toàn tỉnh Quảng Ninh thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ để nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, trong đó Tiên Yên là một trong những điểm sáng trong “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”. Đến Tiên Yên thời gian này, hẳn ai cũng có thể cảm nhận rõ ràng sức sống mới ở địa bàn miền núi, ven biển với gần 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số này. Những con đường nông thôn mới trải dài từ xã xuống thôn, từ thôn đến xóm, từ xóm ra đồng đều được cứng hoá, mở rộng từ sự chung tay, góp sức của cả cộng đồng, những mô hình sản xuất “2 con 1 cây” (con gà, con tôm và cây dược liệu) nở rộ trên những cánh đồng, trang trại. Người nông dân hào hứng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền. Từ những đổi mới, đột phá trong xây dựng bộ máy, hệ thống chính trị, Tiên Yên đã tạo sự đoàn kết, thống nhất, huy động tổng nguồn sức mạnh phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống nhân dân; tạo niềm tin sắt son vào Đảng của nhân dân các dân tộc trên địa bàn. Đồng chí Trương Công Ngàn, Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Tiên Yên cho biết: Tiên Yên đang có một sinh khí mới từ việc chăm lo, làm tốt khâu “then chốt”, nhất là từ khi thực hiện Đề án 25. Như đối với ngành giáo dục và y tế nhờ mạnh dạn sắp xếp lại hoạt động của ngành giáo dục và y tế, Tiên Yên đã đột phá thành công trong thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế ở 2 ngành có đầu mối, cán bộ, biên chế nhiều và phức tạp nhất này. Kết quả là các em học sinh đã được thụ hưởng điều kiện học tập tốt hơn sau khi sắp xếp lại các trường, điểm trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc, công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân được tập trung và hiệu quả hơn.
Đối với tổ chức, bộ máy để minh bạch hoá, Tiên Yên thực hiện bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý có cạnh tranh thông qua trình bày chương trình công tác; thí điểm thực hiện chế độ tập sự lãnh đạo, quản lý (tập sự 6 tháng); luân chuyển cán bộ các phòng, ban, đơn vị huyện về làm Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND tại các xã, thị trấn; thực hiện luân chuyển Phó Bí thư giữa các xã, trưởng phòng cấp huyện có thời gian giữ chức vụ 7 năm trở lên và do yêu cầu công tác, luân chuyển 18 công chức kế toán và công chức địa chính xã, thị trấn theo Nghị định 158 và Nghị định 150 của Chính phủ... Năm 2015, Tiên Yên được Tỉnh uỷ Quảng Ninh lựa chọn là Đảng bộ tổ chức đại hội điểm cấp huyện nhiệm kỳ 2015-2020, thí điểm đại hội bầu trực tiếp Bí thư, Phó Bí thư, Ban Thường vụ; thực hiện nhất thể hoá chức danh người đứng đầu địa phương - Bí thư Huyện uỷ đồng thời là Chủ tịch UBND huyện. Và Tiên Yên đã “mở hàng” rất may mắn cho kỳ Đại hội cấp huyện thành công rực rỡ của Quảng Ninh nhiệm kỳ 2015-2020 với nhiều đổi mới để mở rộng dân chủ trong Đảng. Cũng là Tiên Yên với mô hình “2 trong 1” - Bí thư đồng thời là Chủ tịch UBND huyện không chỉ khẳng định lựa chọn rất đúng đắn của cán bộ, đảng viên, nhân dân trên địa bàn để bộ máy của huyện ngày càng vận hành nhịp nhàng, đồng bộ, ăn khớp, công việc chạy nhanh hơn, vai trò người đứng mũi chịu sào thể hiện rõ ràng hơn mà còn chứng minh chủ trương của Đảng về đẩy mạnh thực hiện nhất thể hoá chức danh (Nghị quyết XII của Đảng) đã đáp ứng yêu cầu đòi hỏi từ thực tiễn. Như Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện Tiên Yên Trương Công Ngàn khẳng định: Việc triển khai thực hiện Nghị quyết 19, Đề án 25 ở Tiên Yên đã tạo ra những chuyển biến rất tích cực trong công tác xây dựng Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị của huyện, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của nhiều cấp uỷ, tổ chức Đảng được nâng lên, phương thức lãnh đạo có nhiều đổi mới, nhất là trong chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Tổ chức bộ máy được sắp xếp tinh gọn, hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ và có hiệu quả; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được tinh giản; trình độ chuyên môn, kỹ năng làm việc, ý thức và tinh thần trách nhiệm cơ bản được nâng lên. Quá trình thực hiện Chỉ thị số 25-CT/TU, Nghị quyết số 19-NQ/TU và Đề án 25 gắn với tổ chức thành công đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2015-2020, bầu cử Đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2016-2021 và thực hiện Nghị định 108/NĐ-CP có hiệu quả.
Không chỉ là nâng tầm lãnh đạo...
Một trong những điểm đột phá mà Quảng Ninh đã và đang quyết tâm thực hiện đó là “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” (gọi tắt là Đề án 25). Trả lời câu hỏi tại sao trong 3 năm qua, cả hệ thống chính trị của tỉnh tập trung cao độ cho Đề án này, là bởi Quảng Ninh nhìn nhận thấy rõ những cái được và những mặt hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế sau gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới. Đó là, năng lực lãnh đạo ở nhiều cấp uỷ chưa theo kịp yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn, một số tổ chức Đảng, đảng viên, sức chiến đấu chưa cao, bộ máy chưa tinh gọn, chức năng, nhiệm vụ ở một số cơ quan, đơn vị còn chồng chéo, bất hợp lý; trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ, số lượng người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách nhà nước chiếm tỷ lệ cao và có xu hướng ngày càng tăng... Và trong những nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế, tồn tại này là đổi mới phương thức cầm quyền, lãnh đạo của Đảng chưa theo kịp với sự phát triển của thực tiễn, chưa đồng bộ với đổi mới kinh tế. Vì vậy, Quảng Ninh đã nghiêm túc nhìn nhận, đánh giá về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các cấp uỷ đảng, tiến hành rà soát trong hệ thống chính trị về tổ chức bộ máy, biên chế, phát hiện nhiều yếu kém, bất cập cần phải mạnh dạn đổi mới. Sau khi phân tích kỹ những hạn chế, yếu kém, làm rõ nguyên nhân, yếu tố tác động, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Ninh tập trung chỉ đạo xây dựng và thực hiện quyết liệt Đề án 25. Như khẳng định của đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Đỗ Thị Hoàng thì Đề án 25 không chỉ là để nâng tầm lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy mà đối với Quảng Ninh, Đề án 25 chính là “cẩm nang” trong quá trình đổi mới để hiện thực hoá khát vọng to lớn của nhân dân trở thành động lực và nguồn lực cho sự phát triển.
Mặc dù rất nóng ruột sớm đồng bộ giữa đổi mới kinh tế và hệ thống chính trị nhưng Quảng Ninh rất thận trọng trong xây dựng Đề án 25 chung của tỉnh và các địa phương, đơn vị. Tất cả các Đề án đều được lấy ý kiến tham gia góp ý trực tiếp của nhân dân, mọi đối tượng chịu tác động và phải được thông qua HĐND các cấp. Riêng đối với đề án cấp tỉnh trong 2 năm 2013, 2014, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức các cuộc làm việc với các bộ, ngành và các cuộc hội thảo, toạ đàm khoa học với các cơ quan nghiên cứu lý luận của Đảng, Nhà nước để có được những ý kiến đóng góp xác đáng. Đối với đề án của 14 địa phương, tỉnh chủ trương không cứng nhắc, rập khuôn tỉnh làm gì, địa phương làm đó, mà sự khác biệt trong Đề án 25 của mỗi địa phương là trên cơ sở đặc điểm tình hình của mình, chủ động đề xuất lựa chọn những lĩnh vực, những nội dung trọng điểm nhưng đồng thời vẫn thực hiện triệt để, toàn diện đề án.
Trong quá trình thực hiện, từ tỉnh đến cơ sở xuyên suốt một tinh thần, một mục tiêu cao nhất là “việc gì có lợi cho dân, cho nước thì hết sức làm”. Thể hiện trước tiên là việc xác định trúng mục tiêu lãnh đạo đột phá để phát triển: Đối với tỉnh, tập trung thực hiện 3 đột phá chiến lược, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, xây dựng các quy hoạch chiến lược, các đề án trọng điểm... Đối với cấp huyện tuỳ vào đặc thù để lựa chọn khâu đột phá trong lãnh đạo chỉ đạo, như: Đông Triều, Cô Tô là tập trung lãnh đạo đạt chuẩn nông thôn mới; Hoành Bồ phát triển theo hướng xây dựng thành vùng kinh tế mở rộng của 3 thành phố: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí; Vân Đồn sẽ là đặc khu kinh tế mang tầm cỡ quốc gia, quốc tế; TP Móng Cái là Khu kinh tế mở vùng biên... Thay đổi tư duy lãnh đạo, đồng bộ với tinh gọn bộ máy, tỉnh Quảng Ninh đã sắp xếp, giảm được 2 đơn vị sự nghiệp thuộc tỉnh, 118 phòng, đơn vị, đầu mối trực thuộc các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh và các địa phương, chuyển chức năng quản lý nhà nước của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long về UBND thành phố Hạ Long... Với mô hình nhất thể hoá bí thư đồng thời là chủ tịch UBND cấp huyện được tỉnh thực hiện rất thận trọng, bước đầu đang thực hiện nhất thể hoá ở 2 huyện là Tiên Yên và Cô Tô và tiếp tục thực hiện ở các xã, thôn, khu. Riêng đối với 2 ngành y tế và giáo dục đã tiết kiệm được khoảng 300 tỷ đồng từ việc sắp xếp, tinh giản bộ máy, biên chế để dành nguồn cho đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, hỗ trợ học sinh và đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Dù rằng kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, còn rất nhiều việc mà Quảng Ninh sẽ phải làm để xây dựng “cẩm nang” nâng tầm năng lực lãnh đạo của Đảng, nhưng Quảng Ninh đã và đang rất tự tin vào con đường đang đi và ở phía trước khi chủ trương của Đảng đã là cuộc sống từ “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”...
Lan Hương - Thuỳ Linh
Bài 2: Thổi bùng những khát vọng cống hiến
