Ngày 2/10/2019, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết 18-NQ/TU về việc mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ. Theo đó, 2 đơn vị hành chính trên sẽ sáp nhập với nhau, để thành một TP Hạ Long mới có diện tích gấp khoảng 5 lần hiện nay. Đây là một nghị quyết được xây dựng và ban hành trên cơ sở chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và bám sát tình hình thực tế, cũng là mong muốn của Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh, đặc biệt là nhân dân 2 địa phương Hạ Long và Hoành Bồ. Chính vì thế, ngay khi đi vào cuộc sống, Nghị quyết nhận được sự quan tâm, đồng thuận cao của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh, được gọi là “Nghị quyết của lòng dân”.
Viết tiếp ước mơ từng dang dở
Chủ trương đưa Hạ Long và Hoành Bồ “về chung một nhà” đã được tỉnh Quảng Ninh đề cập đến từ nhiều năm về trước nhưng do điều kiện chưa cho phép nên chưa thành hiện thực. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng và phát triển tỉnh Quảng Ninh, việc mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của TP Hạ Long đã được Đảng và Nhà nước, các thế hệ lãnh đạo Trung ương và lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh qua các thời kỳ đặc biệt quan tâm, nghiên cứu, đưa ra những chủ trương, quyết sách lịch sử đúng đắn, với tầm nhìn xa, lộ trình bài bản, từng bước chắc chắn theo hướng phát triển nhanh, bền vững. TP Hạ Long (trước đây là thị xã Hòn Gai) đã nhiều lần được điều chỉnh địa giới có liên quan đến huyện Hoành Bồ. Cụ thể, năm 1958, đã sáp nhập xã Thành Công thuộc huyện Hoành Bồ vào thị xã Hồng Gai, đến năm 1991, tiến hành sáp nhập xã Thành Công vào phường Hà Khẩu. Năm 2001, tiếp tục sáp nhập xã Việt Hưng và Đại Yên của huyện Hoành Bồ vào thành phố Hạ Long.
Theo ông Nguyễn Duy Hưng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh: “Thời kỳ trước tỉnh cũng đã từng có ý tưởng sáp nhập nhưng chỉ lấy mấy xã ở gần TP Hạ Long và cũng từng đưa ra bàn thảo nhưng không nhất trí được. Việc sáp nhập Hoành Bồ vào Hạ Long là hợp lý, giúp tiếp cận khu đô thị gần sân bay Vân Đồn hơn, giải bài toán Hoành Bồ thì quỹ đất quá rộng trong khi Hạ Long thì không còn đất để đầu tư. Chưa kể, vùng động lực ở Hoành Bồ nằm ven sông Cửa Lục nên việc sáp nhập giúp mở rộng đô thị về phía đó là hợp lý”.
Ông Nguyễn Ngọc Đàm, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cũng nói: “Hoành Bồ là căn cứ địa cách mạng của tỉnh Quảng Ninh, trước đây hầu hết cán bộ tỉnh Hồng Quảng tham gia hoạt động cách mạng đều được nhân dân các dân tộc Hoành Bồ che chở, giúp đỡ. Và trong sâu thẳm, thế hệ cán bộ lão thành chúng tôi luôn có tâm nguyện làm được điều gì đó để “đáp ơn” nhân dân các dân tộc huyện Hoành Bồ đã cưu mang, giúp cán bộ tỉnh Hồng Quảng hoàn thành nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước giao… nhưng chưa làm được nhiều. Nay tỉnh có Đề án, ban hành Nghị quyết sáp nhập Hoành Bồ vào Hạ Long, chúng tôi vô cùng phấn khởi và thầm nghĩ “tâm nguyện bấy lâu nay “đáp ơn” nhân dân các dân tộc Hoành Bồ của những cán bộ lão thành chúng tôi đã được đội ngũ lãnh đạo tỉnh hiện tại thực hiện được Có thể nói, việc sáp nhập Hoành Bồ vào Hạ Long là quyết định táo bạo của tỉnh Quảng Ninh và rất cần thiết vào thời điểm này”.
Đưa nguyện vọng chính đáng của nhân dân vào nghị quyết của Đảng
Cả Hoành Bồ và Hạ Long đều là những địa phương có vị trí quan trọng, có tiềm năng phát triển của tỉnh Quảng Ninh. Trong đó, TP Hạ Long hiện là đô thị loại 1, trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học… của tỉnh và đang là địa phương phát triển nhanh, mạnh, năng động nhất tỉnh. TP Hạ Long còn có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của vùng Đông Bắc, là nguồn động lực phát triển trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vành đai kinh tế ven biển Bắc Bộ, vùng duyên hải Bắc Bộ và là đô thị dịch vụ du lịch quốc gia có tầm quốc tế gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long. Còn huyện Hoành Bồ có diện tích tự nhiên lớn nhất tỉnh Quảng Ninh (trên 850 km2) và tiếp giáp với 3 thành phố lớn (Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí). Hoành Bồ cũng là vùng đất giàu có về văn hóa, tiềm năng du lịch với khu bảo tồn người Dao Thanh Y (xã Bằng Cả); khu văn hoá tâm linh, di tích lịch sử, du lịch sinh thái (xã Đồng Sơn) với điểm dừng là Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng…
Được sinh sống ở những vùng đất giàu tiền năng đó, những người dân Hoành Bồ, TP Hạ Long đều mong muốn quê hương mình ngày càng phát triển, phồn vinh, giàu mạnh. Tuy nhiên, cả 2 địa phương đều đang phải đối mặt với những thách thức, những khó khăn cản trở con đường đi lên.
Tiềm năng, thế mạnh là như vậy nhưng suốt nhiều năm qua, Hoành Bồ vẫn loay hoay tìm lối thoát, đời sống người dân nhất là khu vực đồng bào các dân tộc sinh sống thuộc vùng sâu, vùng xa vẫn còn nghèo… Mặc dù chính quyền cùng người dân nơi đây đã nỗ lực phấn đấu... nhưng phát triển chưa tương xứng với những gì đang có, nhiều lĩnh vực cần được khai thác dường như vẫn còn bỏ ngỏ.
Trong khi đó TP Hạ Long lại đang đối mặt với những hạn chế, thách thức bởi kinh tế xã hội phát triển mạnh song nguồn lực tự nhiên đã tới hạn. Tốc độ xây dựng hệ thống hạ tầng của thành phố chưa tương xứng với tốc độ đô thị hóa rất cao. Dân số tăng nhanh, đặc biệt là dân số vãng lai dẫn đến việc giảm sút chất lượng đô thị trong khu vực nội thành, quá tải trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Mặt khác, hạ tầng xã hội của thành phố cũng chưa đáp ứng kịp nhu cầu dịch vụ, môi trường sống của người dân Hạ Long đang trở nên chật chội, chưa đảm bảo được những chỉ tiêu về điều kiện sống, chỉ tiêu về dịch vụ văn hóa, nghỉ ngơi, khu vui chơi cho trẻ em, người cao tuổi còn thiếu…
Ông Mai Xuân Qúy, khu 6, phường Hồng Hà, chia sẻ: Trước kia tôi ở trong khu Đồng Đăng, phường Việt Hưng, TP Hạ Long. Đồng Đăng vốn thuộc Hoành Bồ cũ, từ khi sáp nhập về Hạ Long có điều kiện phát triển hẳn lên. Thế nên, mấy lần nghe đồn cả Hoành Bồ sẽ nhập về Hạ Long tôi thấy rất mừng và mong ngóng điều đó. Vậy mà phải đến tận bây giờ việc sáp nhập Hoành Bồ - Hạ Long thành hiện thực. Khi chính quyền các cấp lấy ý kiến cử tri, cả nhà tôi, cả khu tôi đều đồng ý 100% cả.
Cũng rất dễ hiểu khi người dân Hạ Long, Hoành Bồ mong ngóng ngày sáp nhập bởi sau khi về chung một nhà, cả 2 địa phương sẽ có thêm nguồn lực phát triển nhanh và bền vững. Có điều kiện để giải quyết tốt hơn vấn đề bảo đảm an sinh xã hội, rút ngắn khoảng cách giàu nghèo, nâng cao mức sống người dân, tạo chuyển biến căn bản trong công tác đảm bảo an ninh vùng đồng bào dân tộc. Có điều kiện tăng cường mạnh mẽ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm; nâng cao tiềm lực quốc phòng - an ninh.
Đồng chí Nguyễn Xuân Ký, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh khẳng định: “Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, huyện là một chủ trương lớn đã được Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ ra nghị quyết chỉ đạo thực hiện. Từ thực tiễn khách quan, nhu cầu phát triển của tỉnh Quảng Ninh và của hai địa phương, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhằm đáp ứng tình cảm, nguyện vọng chính đáng của đông đảo, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã quyết liệt chỉ đạo thực hiện bài bản, có phương án, giải pháp thấu đáo, hợp lý, tiến hành thận trọng, không nóng vội, chủ quan, đốt cháy giai đoạn, từng bước chắc chắn với lộ trình khẩn trương để chớp lấy thời cơ và cơ hội, ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU ngày 2/10/2019 về mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đảm bảo đồng bộ với công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025.
Bài 2: Đồng thuận, quyết tâm vì tương lai
Lưu Linh – Hà Chi
