Tinh giản bộ máy, biên chế hiện đang là vấn đề “nóng” được các cấp, các ngành trong tỉnh tập trung triển khai. Và đây cũng là vấn đề thu hút được sự quan tâm của đông đảo dư luận. Từ số báo này, Báo Quảng Ninh thực hiện chuyên đề về các điểm nóng cần tập trung làm mạnh hơn cả với sự bắt đầu từ ngành Giáo dục - Đào tạo - một ngành có số lượng biên chế nhiều nhất tỉnh.
Chuyện ở Bình Liêu
Điểm trường Phai Lầu (Trường Tiểu học Đồng Văn) nằm trong khuôn viên không rộng lắm với 5 phòng học cấp bốn tách biệt nhau. Trong đó, chỉ có 1 phòng học mới được xây dựng dành cho lớp mẫu giáo (thuộc Trường mầm non Đồng Văn); 4 phòng còn lại thì được xây từ khá lâu. Với cơ sở vật chất như vậy nên điểm trường chỉ có 45 học sinh từ khối lớp 1 đến khối lớp 5; trong đó, lớp 4 sĩ số đông nhất cũng chỉ có 12 học sinh; các khối lớp còn lại chỉ có từ 6-7 học sinh/lớp. Theo thầy hiệu trưởng Trường Tiểu học Đồng Văn Lương Dư Phúc, điểm trường Phai Lầu chỉ là một trong 8 điểm trường của Trường Tiểu học Đồng Văn đặt tại các thôn bản. So với các điểm trường lẻ khác, Phai Lầu vẫn còn đông học sinh hơn, điều kiện đi lại cũng thuận lợi hơn; như ở điểm trường Phật Chỉ chỉ có 14 học sinh được chia làm 3 lớp, trong đó 1 lớp ghép 2 trình độ. Với những điểm trường lẻ, dù mỗi lớp chỉ có 3-4 học sinh cũng phải bố trí 1 giáo viên đứng lớp như ở điểm trường chính có từ 20-25 học sinh/lớp, rồi phải bố trí giáo viên nhạc, hoạ từ điểm trường chính vào dạy mỗi tuần từ 3-4 tiết. Vì thế, suất đầu tư cho một học sinh ở những điểm trường lẻ bằng 6-7 lần so với ở nơi thuận lợi.
Do có nhiều điểm trường lẻ nên Trường Tiểu học Đồng Văn hiện được bố trí 50 cán bộ, giáo viên và nhân viên; trong đó, 3 cán bộ quản lý, 42 giáo viên và 5 nhân viên (văn thư, kế toán, thủ quỹ, y tế học đường và thiết bị trường học, làm việc tại điểm trường chính). Qua tìm hiểu, nhân viên văn thư ở đây chỉ làm nhiệm vụ nhận công văn và chuyển báo, trung bình khoảng 3 công văn/ngày, nhưng được bố trí riêng 1 phòng làm việc. Còn nhân viên thiết bị trường học cũng khá rảnh rang khi chỉ làm nhiệm vụ quản lý kho thiết bị với mức lương được hưởng là 4 triệu đồng/tháng.
Ở Bình Liêu hiện còn tồn tại những bất cập khác nữa, đang gây nên những lãng phí và khiến cho bộ máy quản lý, viên chức trong ngành GD-ĐT huyện chưa phát huy được hiệu quả. Điển hình là ở 3 trường: Mầm non, Tiểu học, THCS xã Tình Húc. Trước kia, 3 trường này là trường liên cấp, từ năm 2005 được tách thành 3 trường riêng biệt, nhưng do chưa thể đầu tư cơ sở vật chất, nên 3 trường vẫn tổ chức hoạt động chung trong một khuôn viên của trường cũ. Dù vậy, cả 3 trường vẫn có đầy đủ bộ máy riêng biệt từ cán bộ quản lý đến đội ngũ nhân viên, trong đó có bảo vệ, y tế học đường, kế toán, văn thư và thiết bị thí nghiệm…
Bài toán đặt ra
Những tồn tại, bất cập của Bình Liêu cũng không khó gặp ở các huyện miền núi của tỉnh. Như ở Tiên Yên, theo khảo sát của Phòng GD-ĐT huyện, với cấp tiểu học, nhất là ở những điểm trường đặt tại các thôn, bản, số học sinh/lớp rất thấp. Năm học 2013-2014, có 94 lớp ở 49 điểm trường, sĩ số từ 7-10 học sinh/lớp; 22 lớp ở 19 điểm trường, 6 học sinh/lớp; 34 lớp của 23 điểm trường, 5 học sinh/lớp; 30 lớp của 23 điểm trường, 4 học sinh/lớp; 13 lớp của 10 điểm trường chỉ có 3 học sinh/lớp. Đồng chí Nguyễn Văn Ty, Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Tiên Yên lý giải: “Trong giai đoạn 1996-2006, để đạt các mục tiêu đạt chuẩn phổ cập giáo dục xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi nên mạng lưới trường, lớp phát triển mở rộng đến hầu hết các thôn, bản. Thêm nữa, giai đoạn này điều kiện kinh tế hạ tầng còn nhiều khó khăn, việc đi lại giữa các thôn bản về điểm trường trung tâm không thuận lợi, nên số học sinh/lớp ít”. Điều này cũng lý giải vì sao biên chế ngành GD-ĐT lại nhiều nhất tỉnh. Như huyện Tiên Yên, tổng số biên chế được UBND tỉnh giao cho ngành GD-ĐT huyện (gồm cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên) là 1.059. Số biên chế huyện đã sử dụng là 1.014 và ký hợp đồng 115 người. Hay như TP Móng Cái, số biên chế hiện có của ngành GD-ĐT là 1.056/1.272 biên chế được giao; thành phố vừa tổ chức thi tuyển 171 biên chế đang chờ Sở Nội vụ phê duyệt kết quả. Huyện Đông Triều cũng được bố trí tới 2.224 biên chế… Tuy vậy, năm nào ngành GD-ĐT các địa phương cũng “kêu” thiếu biên chế giáo viên, nhân viên.
Từ thực tiễn công tác GD-ĐT ở miền núi, vùng sâu, vùng xa và từ những con số thống kê trên cho thấy, phí đầu tư cho GD-ĐT từ ngân sách nhà nước mỗi năm là không nhỏ. Chỉ riêng việc trả lương và các khoảng phụ cấp cho đội ngũ cán bộ, viên chức trong ngành đã lên tới trên 1.000 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, điều đáng bàn là chi phí lớn nhưng hiệu quả hoạt động của bộ máy chưa cao. Không ít cán bộ, viên chức trong ngành chưa xác định đúng vị trí, việc làm, nên chưa thực hiện tròn chức trách nhiệm vụ được giao, như đánh giá của đồng chí Vũ Liên Oanh, Giám đốc Sở GD-ĐT: “Trong ngành cũng có không ít trường hợp viên chức “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”, thế nên mới có tình trạng người thì làm không hết việc, sáng làm, trưa làm, tối làm, trong khi có người thì lại nhàn rỗi, thậm chí ngồi không mà vẫn hưởng lương”.
Chính thực tế này đòi hỏi ngành GD-ĐT tỉnh phải quyết liệt tiến hành tinh giản bộ máy, biên chế. Tinh giản không phải là cắt giảm hay xoá bỏ các vị trí việc làm, mà là sắp xếp lại bộ máy, nhân lực trên cơ sở xác định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ cho mỗi cán bộ, viên chức để nâng cao hơn chất lượng GD-ĐT, phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, các địa phương. Nguồn kinh phí tiết kiệm được sẽ được tái đầu tư cho ngành GD-ĐT, tạo môi trường giáo dục quy mô, hiện đại và hiệu quả.
Cẩm Nang
