Thực hiện 2 nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII đã cụ thể hoá thành 3 đề án trong Chương trình làm việc toàn khoá của Trung ương để trình ra các hội nghị Trung ương khoá XII. Trong đó, Đề án “Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, gắn với xây dựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu”, sẽ được trình tại Hội nghị Trung ương 6, tháng 10-2017. Từ đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng của Quảng Ninh sẽ cung cấp cho Đảng những luận cứ khoa học để “đưa tổng kết thực tiễn lên trước nghiên cứu lý luận”.[links()]
Chinh phục đỉnh cao mới
Bước vào nhiệm kỳ 2011-2015, trước bối cảnh suy thoái của tình hình kinh tế, những bất ổn về chính trị trên thế giới, GDP chung của cả nước, một số tỉnh, thành phố đã phải có sự điều chỉnh, Quảng Ninh chủ động nhận diện rõ hơn tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh, nhận thức rõ hơn những mâu thuẫn, thách thức để xác định rõ hơn mục tiêu và định hướng phát triển đến năm 2020 trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế dịch vụ, công nghiệp, trung tâm du lịch quốc tế, một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước. Theo đó, trên lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh đã quy hoạch lại không gian phát triển theo hướng “một tâm - hai tuyến - đa chiều - hai mũi đột phá”, lập 7 quy hoạch chiến lược làm căn cứ định hướng phát triển bền vững, lâu dài, xây dựng các đề án chiến lược, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, từ bề rộng sang chiều sâu để phát triển đột phá... Trên lĩnh vực xây dựng Đảng, hệ thống chính trị là xây dựng Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”, nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa đổi mới hệ thống chính trị chưa tương xứng phù hợp với đổi mới kinh tế và tình hình thực tiễn diễn ra. Đồng thời mở rộng dân chủ trong sinh hoạt Đảng và công tác tổ chức cán bộ, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, giảm đầu mối, tránh trùng chéo, thực hiện tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường phân cấp gắn với phân công, quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu...
Đỉnh cao mới mà Quảng Ninh chinh phục được đó là, 3 năm gần đây tốc độ phát triển vẫn nằm trong top địa phương cao nhất của cả nước, trong đó tăng trưởng kinh tế luôn đạt trên 10%/năm, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng khu vực dịch vụ; tổng thu ngân sách nhà nước năm 2015 trên địa bàn đạt gần 35.000 tỷ đồng (tăng 3,5% so cùng kỳ và tăng gấp đôi so với năm 2011), trong đó thu nội địa cao nhất từ trước tới nay, đạt gần 20.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 57,5% tổng thu ngân sách nhà nước. Điều đặc biệt Quảng Ninh đã tự làm mới mình, thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận, đánh giá của các nhà đầu tư trong nước, quốc tế về một địa bàn chỉ có than và đất bằng sự đổi mới đột phá ngoạn mục về thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh từ đột phá vào lĩnh vực du lịch, dịch vụ. Khoảng 100.000 tỷ đồng của các tập đoàn như Sun Group, Vingroup, FLC... đổ vào đang biến Quảng Ninh thành “thiên đường” du lịch của Việt Nam là minh chứng cụ thể nhất cho kết quả chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Quảng Ninh.
Trong lĩnh vực xây dựng Đảng, Quảng Ninh đã thực hiện thành công việc bầu Bí thư trực tiếp tại Đại hội ở trên 80% đảng bộ cơ sở và cấp trên cơ sở, 100% đảng bộ cấp huyện, 100% các chức danh chủ chốt được bầu với số phiếu tín nhiệm từ 80% trở lên, bí thư cấp uỷ trúng cử với tỷ lệ 90% trở lên. Đặc biệt trong thực hiện quy trình Đảng giới thiệu nhân sự để nhân dân lựa chọn bầu vào chức danh (trưởng thôn, bản, khu phố) sau đó cấp uỷ mới phân công theo phương châm “dân tin đảng mới cử” đã được nhân dân rất đồng tình, đánh giá cao. Đối với cơ chế tuyển dụng cán bộ, công chức được đổi mới theo hướng khách quan, công khai minh bạch, có sự giám sát của người dân và xã hội. Thông qua thi tuyển chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý Quảng Ninh đã bổ nhiệm 89 chức danh, trong đó có trên 70% tuổi trẻ, 100% được đào tạo từ thạc sĩ, tiến sĩ, hai bằng đại học trở lên.
Đồng chí Cao Tường Huy, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ cho rằng: Thành quả Quảng Ninh đạt được trong cả phát triển kinh tế, xây dựng Đảng, hệ thống chính trị khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh không chỉ được đổi mới, nâng tầm mà còn bắt nhịp kịp với thực tiễn phát triển và những yêu cầu đặt ra của quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Quảng Ninh đã lập thêm “chiến công” mới trong chinh phục lòng dân, đó là niềm tin của nhân dân đối với Đảng ngày càng được nâng lên, từ 52% lên 73,5% kể từ khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI).
Việc gì có lợi cho dân, cho nước phải làm!
Trong chuyến thăm và làm việc với Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh vào tháng 4-2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: Thực tiễn Quảng Ninh đang rất sôi động, sự phát triển nhanh, mạnh, toàn diện, sự năng động, sáng tạo, những ý tưởng đổi mới trong phát triển kinh tế, xây dựng Đảng, hệ thống chính trị đang đưa Quảng Ninh trở thành hiện tượng cần được nghiên cứu, xem xét, đánh giá một cách đầy đủ, để đúc rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện đổi mới của Đảng, Nhà nước ta. Tổng Bí thư cho rằng: Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo là vấn đề mà Trung ương chủ trương nhất quán từ nhiều nhiệm kỳ, nhiều nghị quyết của Đảng đã đề cập. Và sự năng động, sáng tạo, luôn suy nghĩ, tìm tòi những ý tưởng mới, cách làm mới như mạch ngầm được truyền từ thế hệ lãnh đạo trước cho thế hệ lãnh đạo sau của tỉnh Quảng Ninh. Những đổi mới về mô hình phát triển kinh tế, về hệ thống chính trị không chỉ khơi gợi tiềm năng phát triển của một địa phương mà còn là hình mẫu trong cả nước, Trung ương gửi gắm niềm tin, sự kỳ vọng ở Quảng Ninh.
Như biểu dương, ghi nhận của đồng chí Tổng Bí thư, trong những năm qua bám sát Cương lĩnh xây dựng đất nước, xác định nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, Quảng Ninh đã đề xuất và thực hiện nhiều sáng kiến chính trị hành chính nổi bật. Tỉnh đã vận dụng và cụ thể hoá các nghị quyết, kết luận của Trung ương, nhất là triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI với nhiều quan điểm đổi mới về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế... Đến nay, Quảng Ninh đã có thể tự hào về sự nỗ lực hết sức để thực hiện mục tiêu nâng tầm năng lực lãnh đạo của Đảng, mang lại những thành tựu ấn tượng trong phát triển. Hơn 50 đoàn của các tỉnh, thành phố trong cả nước đã đến thăm và học hỏi kinh nghiệm của Quảng Ninh trong phát triển kinh tế, trong triển khai các mô hình cụ thể là một minh chứng rõ rệt cho niềm tự hào này. Trong chặng đường mới, thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, về đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng sau bước đầu thực hiện hiệu quả Đề án 25 trong tinh giản biên chế, nhất thể hoá chức danh lãnh đạo cấp cơ sở và cấp huyện, cấp phòng, ban ở huyện đạt hiệu quả, Quảng Ninh đã tiếp tục thực hiện thí điểm mô hình cơ quan tham mưu, giúp việc chung trong khối Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cấp huyện, lựa chọn cán bộ đủ năng lực, đủ tầm để thực hiện tiếp việc nhất thể hoá chức danh...
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn thì những sáng tạo của tỉnh bị giới hạn bởi những quy định của pháp luật và quy chế của Trung ương ban hành chưa theo kịp với yêu cầu phát triển hoặc không còn phù hợp với thực tiễn nhưng chậm được đổi mới, thay thế. Mặt khác, có những vấn đề thực tiễn đặt ra nhưng thiếu quy định pháp lý như mô hình thí điểm “cơ quan tham mưu, giúp việc chung trong khối Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cấp huyện” còn vướng mắc sử dụng ngân sách và chế độ quản lý tài chính theo Luật Công đoàn) khiến cho nỗ lực của Quảng Ninh chưa đạt được như mong muốn. Hay trong thực hiện nhất thể hoá chức danh do chưa có hướng dẫn của Trung ương, hệ thống chính sách, thể chế, văn bản hiện hành chưa “nhất thể hoá” nên giữa tổ chức và hoạt động chưa đồng bộ, khó kiểm soát. Bên cạnh đó còn nhiều vấn đề được tổ chức thực hiện trong thực tiễn có hiệu quả nhưng Trung ương chậm cho tổng kết, đánh giá bổ sung vào lý luận và điều chỉnh các quy định pháp luật. Các khó khăn, kiến nghị của địa phương chậm được xử lý, tháo gỡ, nhất là những đề xuất, kiến nghị có tính đổi mới, đột phá.
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định: Bài học đầu tiên mà tỉnh rút ra trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển là đoàn kết. Sự đoàn kết, thống nhất trong toàn Đảng bộ, nhất là các đồng chí trong Thường trực để xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, có tính chiến đấu cao; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí chính là sức mạnh, là động lực và nguồn lực cho sự phát triển. Tỉnh cũng đã xuất phát từ thực tế, nhìn thẳng vào sự thật, phát hiện ra những mâu thuẫn, thách thức, mạnh dạn chỉ ra những hạn chế yếu kém để tìm giải pháp trên quan điểm tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan. Đồng thời, coi trọng dân chủ, nhất là dân chủ từ cơ sở, lắng nghe tiếp thu ý kiến nhân dân, phải có sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân; xây dựng và tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi; giải quyết khó khăn và luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp... Trong quá trình thực hiện những đổi mới còn có rất nhiều khó khăn mà Quảng Ninh phải vượt qua, nhưng với sự tin tưởng của Trung ương, với tâm niệm “việc gì có lợi cho dân, cho nước phải làm” cả hệ thống chính trị của tỉnh quyết tâm làm tốt hơn nữa việc đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng.
Lan Hương - Thuỳ Linh
