Chúng tôi lên Bình Liêu đúng vào dịp cuối năm, khi những cơn mưa phùn đầu tiên lắc rắc rơi, báo hiệu mùa xuân mới sắp về... Những bông hoa sở đang đua nhau nở trắng rừng như xua tan cái lạnh của mùa đông, sắc xuân mới đang tràn ngập một vùng đất biên cương của Tổ quốc.
Xuân đã về nơi lũ đi qua
Gia đình anh Phùn Sán Sình, bản Trình Tường 2 đang chăm sóc vườn rau.
Đến Húc Động, xã bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong cơn mưa lũ vào dịp cuối tháng 9-2008, mặc dù đã hơn 3 tháng nhưng những vết tích còn lại của trận lũ lịch sử vẫn vương vất trên vùng đất nghèo khó này. Vâng không phải chuyện một sớm một chiều có thể khắc phục được những thiệt hại do thiên tai gây ra nhưng hôm nay tôi nhận thấy trên gương mặt người dân vùng khó đã bớt đi nỗi lo lắng nhọc nhằn, ánh mắt đã sáng lên niềm vui khi Tết đến xuân về. Anh xe ôm chở tôi từ thị trấn Bình Liêu đi Húc Động kể cho tôi nghe về sự nỗ lực cố gắng của người dân nơi đây trong khắc phục thiệt hại sau mưa lũ. Con đường gần 10km được khắc phục sửa chữa, xe phóng thẳng vào trung tâm xã chứ không còn phải đi bộ nữa. Đi đến đâu chúng tôi cũng bắt gặp không khí khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ để ổn định sản xuất. Trên đồng bà con nông dân đang nạo vét, đắp lại bờ mương, bờ máng, trong bản nhiều hộ dân đang chở vật liệu về để sửa chữa nhà cửa. Trên những tuyến đường lên bản tiếng nói cười của những đội xung kích tham gia sửa chữa đường vang vọng cả núi rừng. Ông Phan Thế Nam, Bí thư Đảng uỷ xã cho biết: Trong trận lũ Húc Động có 4 người chết, 3 người bị thương, 9 nhà bị sập và trôi hoàn toàn, nhiều hệ thống mương máng, đường sá bị phá hủy. Đến nay, Nhà nước đã đầu tư 213 tấn xi măng khôi phục hệ thống mương đập, để phục vụ cho sản xuất vụ mùa. 40 triệu đồng khắc phục nốt tuyến đường vào thôn Thánh Thìn, Khe Vằn để bà con đi lại được thuận tiện hơn trong dịp Tết Nguyên đán. Cũng đã cận kề Tết Nguyên đán Kỷ Sửu rồi, chúng tôi đang tập trung lực lượng như cựu chiến binh, đoàn thanh niên trong xã đi giúp đỡ xây dựng lại nhà cho 9 hộ dân có nhà bị sập và trôi hoàn toàn.
Ông Đặng A Mỷ, thôn Pò Đán – một hộ dân nhà bị trôi mất trong trận lũ phấn khởi cho biết: Được Đảng, Nhà nước hỗ trợ cho gần 40 triệu đồng và các đồng chí cựu chiến binh cũng như đoàn thanh niên trong xã bỏ công sức giúp đỡ gia đình xây lại nhà. Chắc chắn đến Tết này gia đình tôi có một ngôi nhà mới khang trang đẹp đẽ để đón xuân. Không chỉ có gia đình ông Mỷ mà 88 hộ gia đình khác bị sập và trôi trên toàn huyện Tết này đều có nhà mới đón xuân. Ông Nguyễn Văn Hưởng, Chủ tịch UBND huyện cho biết: Để ổn định đời sống cho người dân bị ảnh hưởng trong đợt mưa lũ vừa qua đón một cái Tết vui vẻ, đầm ấm, huyện đã tổ chức hỗ trợ mỗi gia đình có người bị chết 4 triệu đồng, bị thương 3 triệu đồng. Những hộ nhà bị trôi hoàn toàn 35 triệu đồng, bị sập 30 triệu đồng và hư hỏng 5 triệu đồng. Hỗ trợ ban đầu 10kg gạo/khẩu, hộ khó khăn 20kg gạo/khẩu.
Sở đã nở trắng trên bản Trình Tường 2
Rời Húc Động, chúng tôi lên thăm bản Trình Tường 2, dọc con đường lên bản những cây sở đã nở bung, cánh hoa trắng muốt, những mái nhà ngói đã chuyển màu thâm đen nằm ẩn hiện trong ánh chiều chạng vạng. Hít một hơi thở sâu vào lồng ngực để cảm nhận rõ hương hoa sở quyện với mùi khói bếp được đốt lên từ những cành quế, cành hồi, bỗng thấy tâm hồn mình thật thư thái, tôi cảm nhận rõ không khí thanh bình của bản người Dao nơi giáp biên.
Anh Bùi Tinh Quyết, Đội trưởng đội chăm sóc, bảo vệ trồng rừng số 4, Lâm trường 156 đưa chúng tôi đi thăm bản cho biết: Bản thành lập cuối năm 2002, nằm trong chương trình đưa dân định cư ở biên giới của Lâm trường. Vốn là bản giáp biên, cơ sở hạ tầng chưa được hoàn thiện, trình độ của bà con còn hạn chế nên đời sống cũng còn nhiều khó khăn. Sau hơn 5 năm hướng dẫn, vận động nhân dân bản khai hoang phục hóa đất nông, lâm nghiệp mỗi hộ cũng được 0,2 ha. Ngoài hướng dẫn bà con trồng cây, chăn nuôi, hàng năm đơn vị còn tạo việc làm cho bà con Trình Tường nói riêng và bà con trong vùng dự án bằng việc bố trí nhân công lao động tham gia trồng rừng, khai thác vật liệu xây dựng. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền cho bà con chấp hành tốt đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về ăn ở vệ sinh. Mỗi năm nhân dịp Tết Nguyên đán đơn vị đều hỗ trợ gói quà và quần áo bông. Anh Phùn Sán Sình khoe: “Tuy bà con chưa có nhiều của trong nhà, nhưng cũng chẳng còn đói nữa. Giờ đây mọi người biết tự nuôi con gà, trồng rau để ăn, để bán'' rồi chỉ ra mảnh vườn rau trước cửa giọng đầy hào hứng ''chăm sóc đợt rau này tốt đến Tết vừa có rau ăn vừa có rau mang xuống chợ bán có tiền sắm sửa cho ngày tết à”. Ông Giòong Gì Lảy, già làng của bản với nét mặt phấn khởi cho biết: Từ khi ra vùng đất mới được sự giúp đỡ của cán bộ Lâm trường bà con trong bản không chỉ biết cách trồng rừng, trồng lúa mà còn biết tự trồng rau ăn, chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà. Không những thế khi có bệnh được các bác sỹ chữa trị, bỏ hẳn thói quen cúng ma trừ tà rồi. Bà con trong bản giờ rất yên tâm gắn bó với mảnh đất này.
Trở về sau chuyến thăm bản Trình Tường 2, nhìn làn khói lan toả nhẹ trên những nóc nhà, phảng phất đâu đây hương vị của ngày Tết, anh bạn đồng hành người sở tại thốt lên: Đó là mùi nếp nương, gạo nếp nương vừa thơm vừa dẻo, có nó trong những ngày Tết thì thật tuyệt. Vậy là Tết sắp đến. Hai bên đường, những bông hoa sở đung đưa trong gió như vẫy chào. Mùa xuân như đến sớm hơn và không khí xuân không những tràn ngập trên khắp núi rừng nơi biên cương mà như nó còn tràn ngập trong lòng của bà con nơi đây.
