Chưa bao giờ, các bản Đồng Cậm, Nà Pò (xã Hoành Mô) và Phai Lầu (xã Đồng Văn) ở huyện Bình Liêu lại nhiều bộ đội biên phòng như những ngày này. Ngoài làm nhiệm vụ như thường lệ, các anh đến để xây dựng những ngôi nhà “đại đoàn kết” cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Đây là chương trình “Những mái ấm biên cương” do Uỷ ban MTTQ và Bộ đội Biên phòng tỉnh đang phối hợp triển khai thực hiện ở các xã biên giới trong tỉnh...
Tại Đồn Biên phòng số 23, Trung tá Đồn trưởng Nguyễn Đức Thiện cho biết: “Từ hơn 1 tuần nay, đơn vị đang tập trung lực lượng dưới các khe, bản cùng các đơn vị bộ đội biên phòng khác xây nhà mới cho bà con...”.
Khi chúng tôi ngỏ ý muốn đi Đồng Cậm, Nà Pò, Phai Lầu ngay, Trung tá Thiện vội ngăn lại: “Trời tối, đường đi lên đó rất khó khăn, không có cách nào khác là phải đợi đến sáng mai thôi”.
Sáng sớm mùa đông ở Hoành Mô rét cắt da, cắt thịt. Đại uý Nguyễn Văn Hùng, Đồn phó Đồn Biên phòng 23 đưa chúng tôi đi khi sương mù còn buông dày trên những cây hoa sở. Vậy mà từ đêm hôm trước, mấy sĩ quan trẻ của đồn đã phải đi bộ gần 20km xuống thị trấn đón xe chở vật liệu xây dựng tới các bản để các đơn vị kịp thi công. “Chương trình Nhà đại đoàn kết cho người nghèo đã được triển khai ở 2 xã Hoành Mô và Đồng Văn 1 tuần nay, nhưng khối lượng công việc phải bằng dưới xuôi làm cả tháng” -Đại uý Hùng nói.
Không cần hỏi lý do tại sao, chỉ nhìn những đoạn đường hiểm trở, chúng tôi hiểu phần nào nỗi vất vả của các anh. Riêng việc chở vật liệu xây dựng lên các khe bản cũng đã là một kỳ công, chưa nói tới nhiều căn nhà được xây dựng trên đồi, địa thế không thuận lợi cho việc thi công.
Ngôi nhà “Đại đoàn kết” đầu tiên chúng tôi vào thăm là của bà Trần Thị Diên, ở bản Đồng Cậm. Ngay bên cạnh căn nhà đất cũ nát của bà, là bức tường của ngôi nhà mới đang được mọc lên xây bằng gạch đỏ. Những người thợ xây mặc áo lính dù không chuyên nghiệp, nhưng các đường vữa, hàng gạch đặt đều chằn chặn. Ngôi nhà “đại đoàn kết” này đã được khởi công từ 5 ngày nay. Khi được Đại uý Hùng giới thiệu thì ngay cả bà Diên mới biết đây là những chiến sĩ thuộc Đồn Biên phòng cảng Cẩm Phả. “Chỉ biết nó là bộ đội thôi!” - bà Diên nói mắt vẫn không rời nồi khoai nồi khoai luộc dở trên bếp, để cho các anh bộ đội ăn lúc nghỉ tay. Bà Diên có 6 người con, bà ở với người con trai út Lý Văn Chau (22 tuổi) trong căn nhà đất từ thời ông bà để lại. Mẹ con bà Diên chẳng bao giờ dám nghĩ tới có ngày được ở trong 1 căn nhà mới được xây bằng gạch đỏ. “Bộ đội xây cho căn nhà mới này xong là tao lấy vợ cho thằng út” - bà Diên phấn khởi khoe.
Giống với hoàn cảnh của bà Diên, chị Tô Thị Lìu cũng ở với đứa con trai trong căn nhà vách đất ở bản Nà Pò. Chồng chị đã qua đời vì bệnh gan cách đây 3 năm. Bao nhiêu tiền của chị đã dồn hết vào chữa trị cho chồng. 2 mẹ con phải bữa cơm, bữa sắn trong căn nhà đất dột nát. Trận lũ lịch sử tháng 9 vừa qua, nước ngập tới nóc nhà, may mà 2 mẹ con còn kịp dắt díu nhau chạy đến nhà người thân tránh nạn. Chị Lìu kể: “Ngôi nhà mái tranh đã rách nát, mối ăn hết. Mưa thì lụt, bão thì nhà đung đưa như võng...”. Chị đã xúc động đến trào nước mắt trong ngày đầu đón các anh bộ đội ở Hải đội 2 Biên phòng về xây cho ngôi nhà mới. Chị bảo đây là một trong những niềm vui lớn nhất trong cuộc đời của chị. Cũng từ ngày có các anh bộ đội đến xây nhà, chị như con người khác hẳn, sáng sớm dậy nấu một nồi cháo, đun nước cho bộ đội uống, rồi xuống suối đãi cát gánh về phụ xây nhà...
Phai Lầu là bản xa nhất và cũng khó đi nhất của huyện Bình Liêu. Trên đoạn đường đất bụi mịt mù, chúng tôi gặp nhiều người dân đang xúc gom từng xẻng cát dưới suối. Trong đó Tằng Giẩu Sòi là dễ bắt chuyện hơn cả. Anh cho biết, đang nhờ những người dân trong bản ra đãi cát dưới suối, rồi vận chuyển về “để có cái cho bộ đội nó xây nhà giúp mình”. Niềm vui của anh Sòi cũng là niềm vui của người thân, bạn bè, người dân trong thôn bản. Không vui sao được khi mà bao năm nay, vợ chồng Sòi và 3 đứa con phải sống trong căn nhà tranh vách đất xập xệ. “Lo kiếm ăn cho cả nhà còn oải, nói chi đến việc xây nhà” - Sòi nói. Chính vì vậy, bạn bè, hàng xóm cũng mừng cho Sòi được xây nhà mới mà nhiệt tình giúp sức. Ngôi nhà “Đại đoàn kết” rộng gần 30m2 này do các chiến sĩ Tiểu đoàn Huấn luyện - Cơ động, Bộ đội Biên phòng tỉnh xây dựng, hiện đã gần hoàn thành.
Trong số 5 đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai xây dựng nhà “Đại đoàn kết” ở Bình Liêu thì Đồn Biên phòng số 23 là đơn vị đảm nhiệm nhiều hơn cả. Đồn phó Nguyễn Văn Hùng cho biết, 2 ngôi nhà mà đơn vị đảm nhận xây dựng ở nơi xa nhất, có địa hình hiểm trở nhất là nhà của các anh Tằng Văn Ngần và Giường Giẩu Thống, đều ở bản Phai Lầu. Vì thế mà phải chuẩn bị rất kỹ từ nhiều ngày trước khi dựng nhà.
Không khí lao động ở nhà Tằng Văn Ngần thật vui. Những cô gái Dao áo hoa sặc sỡ đến phụ giúp với bộ đội xách vữa, bê gạch xây nhà. Tiếng cười, nói vui vẻ râm ran không ngớt. Tằng Văn Ngần dừng cưa gỗ khoe với chúng tôi về căn nhà to nhất của mình trong số 10 căn nhà “Đại đoàn kết” đang được xây dựng ở Bình Liêu: “Từ sự hỗ trợ 25 triệu đồng của MTTQ, Bộ đội Biên phòng giúp công xây dựng, mình vay mượn thêm để làm ngôi nhà mới như thế này”...
Đến thăm các ngôi nhà “Đại đoàn kết” khác do Bộ đội Biên phòng đang xây dựng cho đồng bào ở Đồng Văn, Hoành Mô, chúng tôi đều thấy được niềm vui, lòng biết ơn của người dân, chính quyền địa phương; tình cảm quân dân gắn bó. Tết này, bà con nghèo Đồng Cậm, Nà Pò, Phai Lầu sẽ được ở trong những ngôi nhà “Đại đoàn kết” ấm áp nghĩa tình.
