Xác định giáo dục và đào tạo là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thành phố Quảng Ninh đang tập trung cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương bằng những quyết sách, cơ chế và giải pháp phù hợp với thực tiễn. Từ chính sách đến nhà trường, từ chất lượng dạy và học đến môi trường phát triển toàn diện cho học sinh, những chuyển biến đang tạo nền tảng vững chắc để bồi đắp nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố Quảng Ninh trong giai đoạn mới.



Giáo dục và đào tạo được thành phố Quảng Ninh xác định là một trong những đột phá chiến lược để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững. Từ những chủ trương lớn của Trung ương đến các quyết sách của thành phố, chính sách giáo dục đang từng bước đi vào từng nhà trường, lớp học, tạo chuyển biến về chất lượng dạy và học, điều kiện học tập và cơ hội phát triển toàn diện cho học sinh. Những kết quả đạt được hôm nay đang góp phần vun nền cho nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố Quảng Ninh trong giai đoạn mới.

Mỗi ngày đến trường của học sinh khu vực đô thị tưởng như là một việc rất bình thường, nhưng với nhiều gia đình, đó lại là một phần công việc không nhỏ. Sáng đưa con đi học, chiều đón con về, những ngày phụ huynh bận công việc hoặc trường lớp cách xa nhà, việc đưa đón càng trở thành một bài toán về thời gian và giao thông. Với Nguyễn Ngọc Huyền Thư, lớp 11 Sử, Trường THPT Chuyên Hạ Long, từ năm học này, hành trình ấy có thêm một lựa chọn mới là xe buýt điện miễn phí.

Huyền Thư hào hứng kể: Em thấy đi xe buýt đến trường rất vui và thuận tiện. Xe mới, sạch. Điểm bến đón trả chỉ cách nhà em 50 m nên khá thuận tiện. Em còn được đi cùng các bạn, vừa vui vừa có thêm thời gian trò chuyện trước khi vào lớp.

Chị Nguyễn Thị Thu Hiền, mẹ của Huyền Thư chia sẻ: Trước đây, mỗi ngày gia đình phải sắp xếp thời gian đưa đón cháu từ nhà đến trường khoảng cách 5 km, nhiều hôm công việc bận cũng khá vất vả. Nay có xe buýt đưa đón miễn phí, gia đình giảm được một phần thời gian, công sức mà vẫn yên tâm vì cháu có phương tiện đi học an toàn, đúng giờ.

Câu chuyện của Huyền Thư cũng là nhu cầu của nhiều học sinh và gia đình đang sinh sống, học tập trên địa bàn thành phố. Phụ huynh ai nấy đều vui mừng bởi từ ngày 25/8/2026, tại Kỳ họp thứ 7, HĐND thành phố Quảng Ninh khóa XV đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách miễn giá vé xe buýt đưa đón học sinh đến trường trên địa bàn các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu trong năm học 2026-2027. Học sinh đang học tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn 3 phường khi sử dụng dịch vụ đưa đón đến trường bằng xe buýt được hỗ trợ 100% giá vé.

Tự hào hơn cả là thành phố Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trên cả nước triển khai mô hình này. Các tuyến xe buýt điện miễn phí do VinBus vận hành đã chính thức phục vụ học sinh từ ngày 5/9/2026. Giai đoạn đầu, thành phố tổ chức 6 tuyến, sử dụng khoảng 50 xe buýt điện loại 30 chỗ, phục vụ khoảng 2.000 học sinh tại 22 cơ sở giáo dục trên địa bàn 3 địa phương. Chính sách đã hướng đến những nhu cầu rất gần gũi của mỗi gia đình để học sinh có thêm một hành trình đến trường an toàn, thuận tiện, để phụ huynh thêm yên tâm và để việc chăm lo cho thế hệ trẻ được bắt đầu từ những điều thiết thực nhất.

Trên cơ sở các chính sách của Trung ương đối với giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, những năm qua, Quảng Ninh đã ban hành hàng chục quyết sách đặc thù, phù hợp với điều kiện, mục tiêu phát triển. Tiêu biểu phải kể đến chính sách hỗ trợ sữa uống miễn phí tại trường cho toàn bộ trẻ em mầm non và học sinh tiểu học. Cụ thể, trẻ em nhà trẻ từ đủ 6 tháng tuổi được uống 110 ml sữa/ngày; trẻ mẫu giáo và học sinh tiểu học được uống 180 ml sữa/ngày. Năm 2026, theo thống kê, chính sách này hỗ trợ 197.277 lượt trẻ em, học sinh tại cả cơ sở công lập và tư thục; tổng kinh phí trên 290,1 tỷ đồng.

Trường Mầm non Đồn Đạc (xã Ba Chẽ) đã triển khai uống sữa học đường từ ngày 2/3/2026. Toàn trường có trên 400 trẻ được thụ hưởng chính sách. Cô giáo Phạm Thị Huế, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đồn Đạc cho hay: Các bé học tại trường chủ yếu là con em người DTTS. Một số gia đình điều kiện, hoàn cảnh còn khó khăn nên chưa có điều kiện để mua thêm sữa cho con uống tại lớp. Trong khi với trẻ mầm non, việc ăn uống đủ chất rất quan trọng. Qua thời gian thực hiện, chúng tôi nhận thấy các cháu rất thích uống sữa. Được bổ sung sữa vào các bữa phụ, các con dần xểnh xang hơn, sức đề kháng tốt hơn.

Một chính sách khác cũng đã “chạm” tới từng học sinh, tới từng lớp học, thể hiện tính nhân văn đó chính là cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên. Chính sách này nhằm sớm cụ thể hóa nhiệm vụ “phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh” tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo đó, ngay từ năm học này, khi toàn quốc thống nhất một bộ sách giáo khoa, thành phố đã triển khai cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên theo hình thức mua sắm, trang bị tại cơ sở giáo dục để học sinh mượn, sử dụng trong năm học. Kinh phí thực hiện khoảng 147 tỷ đồng cho trên 290 nghìn học sinh, học viên.

Những năm qua, Quảng Ninh dành gần 1.000 tỉ đồng mỗi năm cho hệ thống chính sách giáo dục đặc thù. Nhìn tổng thể, các chính sách ấy đều đã bám sát chủ trương của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện và đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Như để đảm bảo giữa giáo dục công lập và tư thục, Quảng Ninh đã cho ra đời chính sách hỗ trợ học phí cho học sinh, học viên trung học phổ thông thuộc nhóm yếu thế học tại cơ sở giáo dục tư thục. Toàn thành phố có khoảng 800 học sinh, học viên/năm học được thụ hưởng, tổng kinh phí khoảng 6,5 tỷ đồng.

Hay như chính sách hỗ trợ 100% kinh phí đóng bảo hiểm bắt buộc cho đội ngũ mầm non dân lập, tư thục. Hằng năm có trên 1.000 người được hỗ trợ, tổng kinh phí khoảng 13 tỷ đồng.

Để tạo đột phá trong giáo dục mũi nhọn, Quảng Ninh mạnh tay nâng mức thưởng đối với học sinh đoạt giải tại các kỳ thi, cuộc thi học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, cấp thành phố, cấp quốc gia, Olympic khu vực và quốc tế. Đây là chính sách có tính nhận diện cao của thành phố trong phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi, phát triển năng lực nghiên cứu khoa học, sáng tạo của học sinh. Học sinh đoạt giải được thưởng theo cấp độ, trong đó mức cao nhất 700 triệu đồng áp dụng đối với học sinh đoạt giải cao nhất tại kỳ thi quốc tế. Đáng chú ý, học sinh là người dân tộc thiểu số thường trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi hoặc xã đảo được hưởng mức thưởng bằng 1,5 lần mức chung; trường hợp đoạt giải cao nhất cấp quốc tế, mức thưởng là 1,05 tỷ đồng. Mỗi năm học, chính sách dự kiến hỗ trợ khoảng 4.500 lượt học sinh, giáo viên, kinh phí khoảng 13,6 tỷ đồng. Chính sách này khi đưa vào cuộc sống đã tạo động lực đủ mạnh để phát hiện, bồi dưỡng nhân tài từ sớm, đồng thời kết hợp phát triển giáo dục mũi nhọn với mở rộng cơ hội vươn lên cho học sinh dân tộc thiểu số ở địa bàn khó khăn.

Nói tóm lại, các chính sách của thành phố tập trung vào ba định hướng trọng tâm, là bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, giảm chi phí học tập cho người học và gia đình, ưu tiên trẻ em, học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và các đối tượng yếu thế.

Thứ hai là nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và điều kiện học tập thông qua các chính sách hỗ trợ dinh dưỡng, sách giáo khoa, ăn trưa, bán trú, nội trú, đưa đón học sinh, đồng thời đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất, xây dựng môi trường học đường xanh, an toàn và thân thiện.

Tiếp đó, phát triển giáo dục mũi nhọn thông qua các chính sách về phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội; khuyến khích, động viên đội ngũ nhà giáo và ưu đãi đối với Trường THPT Chuyên Hạ Long, góp phần tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh và đất nước.

Có thể thấy, mỗi chính sách giải quyết một nhu cầu khác nhau. Khi được triển khai cùng nhau, những hỗ trợ ấy tạo thành một mạng lưới giúp người học được hưởng thụ những điều tốt đẹp nhất.

Hệ thống chính sách giáo dục đặc thù của thành phố vì thế được đánh giá là vừa mang tính toàn diện, đồng bộ, vừa có trọng tâm, trọng điểm; bao quát từ giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học; giáo dục mũi nhọn, bồi dưỡng năng khiếu. Đặc biệt, các chính sách ấy vừa hỗ trợ diện rộng để giảm chi phí học tập, bảo đảm điều kiện học tập, chăm sóc, nuôi dưỡng cho trẻ em, học sinh; vừa ưu tiên cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, nhóm yếu thế, đội ngũ nhà giáo và học sinh có năng lực nổi trội.

Và vì thế, việc gắn hỗ trợ người học với hỗ trợ điều kiện tổ chức thực hiện tại cơ sở giáo dục đã góp phần ổn định hệ thống sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục và tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố và đất nước.

Nếu trước đây câu hỏi quan trọng là làm sao để trẻ được đến trường, thì hôm nay, yêu cầu đã rộng hơn: làm sao để các em có thể theo học đến cùng, được học trong một môi trường phù hợp và có cơ hội phát triển theo năng lực của mình.

Quảng Ninh đang trả lời câu hỏi ấy bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Đó là một bộ sách được trao tận tay học sinh. Là một lớp học mát hơn trong những ngày nắng nóng. Là chuyến xe đưa đón đúng giờ, một bữa ăn đủ chất ở trường.

Những điều tưởng như nhỏ bé ấy, khi được triển khai đồng bộ và đến đúng nơi, đúng lúc, đang tạo nên một mạng lưới hỗ trợ thiết thực, giúp hành trình đến trường của học sinh thuận lợi hơn, việc học được duy trì bền vững hơn và cơ hội phát triển của mỗi em cũng được mở rộng hơn từng ngày.

Từ miền núi, biên giới, hải đảo đến các đô thị, năm học 2026-2027 đã bắt đầu trong niềm vui, háo hức của thầy và trò thành phố Quảng Ninh. Đây là năm học đầu tiên trong diện mạo mới của thành phố, mang theo những hân hoan, kỳ vọng mới về một nền giáo dục được quan tâm, đầu tư toàn diện hơn. Những chính sách đặc thù của thành phố đã và đang tiếp sức, tạo nền tảng để mỗi học sinh được thụ hưởng trong môi trường giáo dục tốt nhất, từ đó góp công sức vào xây dựng thành phố phát triển, hiện đại, văn minh./.

Thực hiện: Quỳnh Hương
Trình bày: Vũ Đức