Chuyển kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn là một khâu hết sức quan trọng, trong đó chuyển giao tiến bộ KH&CN đóng vai trò cốt lõi. Hiện thực hoá vấn đề này, thời gian qua, ngành KH&CN phối hợp với các ngành, địa phương trong tỉnh đẩy mạnh hoạt động triển khai chuyển giao, ứng dụng KH&CN phục vụ sản xuất và đời sống.
PHÁT TRIỂN THƯƠNG HIỆU
Giai đoạn 2012-2016, số nhiệm vụ KH&CN của tỉnh được duy trì và nhân rộng đạt tỷ lệ 70%, cao hơn mức bình quân của cả nước (60%). Một số nhiệm vụ, đề tài, đề án KH&CN đã được đưa vào ứng dụng thực tiễn, mang lại hiệu quả thiết thực. Nổi bật là ứng dụng tiến bộ KH&CN vào xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc sản của địa phương. Qua đó thúc đẩy hình thành liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hoá sản xuất trên địa bàn tỉnh. Hiện Sở KH&CN đã hướng dẫn lập hồ sơ đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho 30 sản phẩm thế mạnh của tỉnh, trong đó có 11 sản phẩm được cấp văn bằng bảo hộ. Song song với đó, tỉnh thực hiện Đề án “Tỉnh Quảng Ninh - Mỗi xã, phường một sản phẩm giai đoạn 2013-2016” (OCOP). Đến nay, chương trình OCOP phát triển được 198 sản phẩm, nhóm sản phẩm, với sự tham gia của 180 tổ chức kinh tế, cơ sở, hộ gia đình; trở thành chương trình phát triển kinh tế quan trọng của tỉnh trong sản xuất hàng hoá nông nghiệp và phi nông nghiệp trên địa bàn nông thôn và khu vực đô thị.
Đặc biệt, chương trình đã hình thành được những vùng chuyên canh, xây dựng được thương hiệu một số nông sản đặc trưng, như: Na dai Đông Triều, vải chín sớm Phương Nam (Uông Bí), hoa Hoành Bồ, gà Tiên Yên, miến dong Bình Liêu... Tại hội nghị toàn quốc tổng kết 5 năm thực hiện Chương trình nông thôn mới (giai đoạn 2010-2015), chương trình OCOP của Quảng Ninh được lựa chọn là một trong 20 mô hình điển hình trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2015. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu nhân rộng phong trào OCOP trên phạm vi toàn quốc.
Cùng với nông nghiệp, các lĩnh vực công nghiệp, y tế, môi trường, cải cách hành chính... đều có những đề tài, dự án cụ thể, qua đó góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Quảng Ninh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ và ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Đến nay, đã có 2 đơn vị nghiên cứu, sản xuất đạt trình độ tiên tiến; 5 doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp KH&CN; đang tiếp tục triển khai để hình thành thêm 10 doanh nghiệp KH&CN. Tỉnh đã hỗ trợ doanh nghiệp 195 quy trình công nghệ phục vụ sản xuất thuộc 19 dự án sử dụng vốn sự nghiệp; hỗ trợ 30 doanh nghiệp tham dự chợ công nghệ và thiết bị; hỗ trợ, xác lập quyền sở hữu công nghiệp cho 139 văn bằng; 12 doanh nghiệp tham dự các giải thưởng chất lượng quốc gia; 46 doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý chất lượng; hướng dẫn, phổ biến và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến cho hơn 400 doanh nghiệp...
DÀNH 4-5% TỔNG CHI THƯỜNG XUYÊN CHO KH&CN
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động ứng dụng KH&CN phục vụ sản xuất và đời sống của tỉnh cũng còn những tồn tại, khó khăn. Quảng Ninh thiếu nhiều nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao, đội ngũ cán bộ quản lý còn ít về số lượng, yếu về chất lượng. Cơ cấu các ngành, lĩnh vực phát triển chưa thực sự hợp lý, còn thiên nhiều về khai thác và sơ chế các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Ứng dụng KH&CN vào sản xuất còn hạn chế, nhất là các ngành công nghiệp. Mối liên kết giữa 3 nhà (khoa học, quản lý, doanh nghiệp) chưa thật sự chặt chẽ. Thiếu các cơ chế, chính sách đủ mạnh và phù hợp để khuyến khích doanh nghiệp đổi mới KH&CN.
Để đạt mục tiêu đến năm 2020 trở thành tỉnh dịch vụ - công nghiệp hiện đại, Quảng Ninh cần chuyển mạnh sang phát triển theo chiều sâu. Trong đó, giải pháp về phát triển KH&CN được coi là then chốt. Tại Hội nghị lần thứ 12, diễn ra ngày 17-1 vừa qua, BCH Đảng bộ tỉnh đã thảo luận cho ý kiến vào dự thảo Nghị quyết về phát triển KH&CN tỉnh đến năm 2020. Đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Bí thư Tỉnh uỷ, nhấn mạnh đến một số giải pháp trọng tâm phát triển KH&CN của tỉnh trong giai đoạn tới. Đó là, tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư phát triển KH&CN trong nông nghiệp công nghệ cao, quản lý nhà nước, xây dựng thành phố thông minh, một số công nghệ liên quan đến lĩnh vực y tế, giáo dục. Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ KH&CN vào đời sống, sản xuất; khuyến khích sự sáng tạo của các tầng lớp nhân dân, nhất là đối tượng trẻ. Muốn làm được như vậy thì phải có cơ chế thông thoáng cho nghiên cứu. Tỉnh sẽ dành từ 4-5% tổng chi thường xuyên cho phát triển KH&CN.
Nguyễn Hoa
