Đầu tư, phát triển nhà ở xã hội là chủ trương lớn, chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước, bảo đảm quyền có chỗ ở của người dân, “an cư lạc nghiệp”, không để ai bị bỏ lại phía sau. Với ý nghĩa đó, những năm qua, các bộ, ngành, địa phương liên quan đã và đang tích cực triển khai các dự án nhà ở xã hội. Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn những “lỗ hổng” cần sự quản lý chặt chẽ để nhà ở xã hội thực sự phát huy tác dụng nhân văn, đảm bảo an sinh xã hội.
Thời gian qua, không khó để bắt gặp những thông tin về mua bán nhà ở xã hội trên các nền tảng mạng xã hội. Thậm chí có những dự án nhà ở xã hội chưa nghiệm thu nhưng việc rao bán đã xuất hiện trên Facebook, Zalo... Dư luận xã hội cho rằng, có một thực trạng đã và đang xảy ra hiện nay là có những người sở hữu nhà ở xã hội không phải người trong diện được thụ hưởng ưu đãi này, không phải đối tượng chính sách, không là hộ nghèo, hộ cận nghèo hay thu nhập thấp như trong quy định. Nhiều đối tượng có điều kiện kinh tế lợi dụng “kẽ hở” trong xét duyệt hồ sơ, mua bán để “lách luật” mua nhà ở xã hội. Nổi cộm lên phải kể đến xuất hiện tình trạng “cò mồi”, môi giới trái phép, “chạy suất”; nhờ người thân, người quen đủ điều kiện đứng tên… Điều này dẫn đến hệ lụy là người có thu nhập thấp thực sự càng khó tiếp cận nhà ở xã hội hơn.
Trước thực trạng này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11/12/2025 về việc chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua - bán, cho thuê nhà ở xã hội.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện chính sách phát triển, bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn; chỉ đạo Sở Xây dựng và các sở ngành liên quan của địa phương thực hiện nghiêm trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật; Chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền của địa phương thực hiện xác nhận đối tượng, điều kiện thu nhập, điều kiện nhà ở cho các đối tượng theo quy định.
UBND các tỉnh, thành phố phải thường xuyên kiểm tra, nắm bắt thông tin trong quá trình chủ đầu tư thực hiện công khai thông tin dự án, tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội; Tổ chức thực hiện thanh tra, kiểm tra, đảm bảo giá bán nhà ở xã hội được tính đúng, tính đủ theo quy định của pháp luật, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng chính sách thông thoáng của nhà nước để trục lợi; phối hợp cơ quan công an xử lý nghiêm hành vi môi giới trái phép, trục lợi trong việc làm thủ tục, hồ sơ, mua bán... nhà ở xã hội.
Trong trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân không trung thực, vi phạm quy định trong việc kê khai, xác nhận điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội thì phải thực hiện thu hồi, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật và công khai danh sách vi phạm. Xử lý nghiêm đối với những chủ đầu tư, doanh nghiệp vi phạm quy định pháp luật trong việc xét duyệt đối tượng hoặc các tổ chức, cá nhân có hoạt động môi giới trái phép, trục lợi chính sách.
Tại Quảng Ninh, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ về triển khai các dự án nhà ở xã hội, thời gian qua Quảng Ninh đang đẩy mạnh thực hiện với mục tiêu đến năm 2030 sẽ có khoảng 18.000 căn phục vụ nhu cầu của người dân. Hiện, trên địa bàn tỉnh đang có 13 dự án nhà ở xã hội được triển khai với tổng quy mô khoảng 17.032 căn hộ; đã trình UBND tỉnh giao chủ đầu tư 2 dự án khoảng 1.172 căn và Sở Xây dựng đang thẩm định 1 dự án. Đến nay, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành 1.758 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 80% kế hoạch năm 2025. Quảng Ninh phấn đấu hết 2025 hoàn thành 2.288 căn, đạt 104% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao. Thời gian qua, công tác xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội được tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương liên quan thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy trình, đúng pháp luật quy định.
Tin tưởng rằng, với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, cùng sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương liên quan trong cả nước, thì những tồn tại trong xét duyệt, mua bán nhà ở xã hội sẽ kịp thời được chấn chỉnh, xử lý nghiêm, qua đó lấy lại niềm tin của người dân, để những dự án nhà ở xã hội thực sự phát huy ý nghĩa tốt đẹp.
