Trong quá trình thành lập thành phố Quảng Ninh, việc bảo đảm chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), vùng miền núi, biên giới, hải đảo được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Thực tế cho thấy, Quảng Ninh đã có quá trình đầu tư, hỗ trợ lâu dài cho các địa bàn khó khăn, đồng thời đang chủ động xác định rõ những khu vực tiếp tục được thụ hưởng chính sách trong giai đoạn 2026-2030.
Trong quá trình xem xét Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, có ý kiến đề nghị Chính phủ làm rõ việc thành lập thành phố Quảng Ninh có ảnh hưởng thế nào đến việc thụ hưởng các chính sách ưu đãi dành cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, biển đảo, nhất là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; đồng thời tiếp tục quan tâm các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có đông đồng bào DTTS sinh sống.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ cho biết sẽ chỉ đạo Quảng Ninh rà soát, đánh giá tác động của việc thành lập thành phố đối với việc thực hiện các chính sách ưu đãi dành cho đồng bào DTTS. Cùng với đó, địa phương tiếp tục phát triển hạ tầng vùng miền núi, biên giới, vùng có đông đồng bào DTTS; triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, chú trọng cán bộ là người DTTS.
Đây cũng là định hướng được Quảng Ninh triển khai trong nhiều năm qua. Từ năm 2017, tỉnh đã triển khai thực hiện Đề án 196 (phê duyệt theo Quyết định số 196/QĐ-UBND ngày 17/1/2017) về nhiệm vụ và giải pháp đưa các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn và hoàn thành mục tiêu Chương trình 135 giai đoạn 2016-2020. Tỉnh đã bố trí hơn 1.776 tỷ đồng vốn ngân sách cùng hơn 397 tỷ đồng vốn tín dụng để phát triển hạ tầng, sinh kế và giảm nghèo bền vững cho các khu vực này.
Giai đoạn 2021-2025, thông qua Nghị quyết số 06-NQ/TU (ngày 17/5/2021) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh "Về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030" và việc lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, Quảng Ninh dành khoảng 4.000 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và các nguồn lực huy động để đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo.
Chính sách cũng được triển khai ở những nhu cầu thiết yếu của đời sống như nhà ở, nước sạch, giáo dục và giảm nghèo. Nhiều hộ dân được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát; tỷ lệ hộ đồng bào DTTS sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100% vào năm 2023. Các chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tiếp tục được duy trì, mở rộng. Quảng Ninh cũng hoàn thành mục tiêu giảm nghèo của giai đoạn 2021-2025 từ năm 2024, trước một năm so với thời hạn trung ương đặt ra.
Những kết quả này cho thấy chính sách dân tộc ở Quảng Ninh được triển khai theo hướng đầu tư cho hạ tầng, sinh kế và chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện để người dân tự vươn lên, thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ trực tiếp.
Trong giai đoạn mới, việc xác định chính xác địa bàn thụ hưởng tiếp tục được tỉnh chủ động thực hiện. Ngày 1/8/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2800/QĐ-UBND phê duyệt danh sách 190 thôn, bản, khu phố vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030. Theo quyết định, 190 thôn, bản, khu phố được phân bố tại 28 xã, phường và đặc khu; trong đó có 171 thôn, bản, khu phố thuộc vùng DTTS và 147 thôn, bản, khu phố thuộc vùng miền núi. Các địa bàn tập trung ở những nơi có đông đồng bào DTTS sinh sống như Ba Chẽ, Bình Liêu, Hoành Mô, Lục Hồn, Kỳ Thượng, Đường Hoa, Quảng Đức, Hải Sơn, Vân Đồn...
Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước hoàn thành việc phê duyệt danh sách sau sắp xếp thôn, bản, khu phố. Đây là căn cứ quan trọng để tỉnh lập kế hoạch đầu tư, phân bổ nguồn lực, triển khai chương trình mục tiêu quốc gia và các chính sách an sinh, phát triển kinh tế - xã hội phù hợp từng địa bàn.
Điều này cho thấy định hướng và quyết tâm của Quảng Ninh trong việc tiếp tục ưu tiên nguồn lực, chăm lo toàn diện đời sống đồng bào DTTS, vùng miền núi, biên giới, hải đảo; bảo đảm quá trình hình thành thành phố Quảng Ninh không làm gián đoạn chính sách dành cho các địa bàn này, đồng thời tiếp tục thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân ở những khu vực còn khó khăn.
