LTS: Đối với một doanh nghiệp, nắm được công nghệ, vận hành tốt một dây chuyền sản xuất để cho ra sản phẩm phục vụ nhu cầu xã hội đã là một thành công. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không chú ý, đẩy mạnh đổi mới công nghệ thì sẽ đi ngược với sự phát triển, nhanh chóng trở nên lạc hậu, hiệu quả kinh tế thấp, dễ bị đào thải. Vì lẽ đó, nhiều doanh nghiệp coi việc đổi mới công nghệ là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công. Ở Quảng Ninh, vì nhiều lý do mà việc đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp chưa trở thành phong trào mạnh. Song, bên cạnh đó vẫn có không ít doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm, không ngừng vươn lên trong đổi mới, áp dụng thành tựu KHCN, cải tiến kỹ thuật nhằm tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường...
Những doanh nghiệp đi đầu
Năm 2011, Công ty cổ phần Viglacera Hạ Long đã đầu tư nhiều tỷ đồng mua sắm các dây chuyền, thiết bị hiện đại cho các nhà máy, xí nghiệp như: Hệ thống lò nung tuynel đầu tiên tại Việt Nam dài 120m; xây dựng hầm sấy tận dụng nhiệt thừa từ lò nung tuynel sấy sản phẩm mộc tạo hình thay cho việc phơi sản phẩm ngoài trời; hầm sấy sản phẩm mỏng số 2; trung tâm thí nghiệm sản phẩm mới v.v.. Đầu tư thêm dây chuyền số 5 với công suất thiết kế 500.000m2 sản phẩm/năm, nâng công suất của nhà máy lên 8.000.000m2 sản phẩm/năm... Nhờ đó, năm 2011, tổng doanh thu của Công ty đạt 1.300 tỷ đồng, lợi nhuận trên 70 tỷ đồng, mức lương bình quân người lao động 5 triệu đồng/người/tháng. Sản phẩm của Công ty có thị trường ở khắp mọi miền đất nước; đồng thời, sản phẩm Viglacera Hạ Long đã xuất khẩu sang 41 quốc gia, vùng lãnh thổ khắp các châu lục như: Mỹ, Đài Loan, Hàn Quốc, Nam Phi, Úc, Malaysia, Du-bai…
Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà cho biết: “Chúng tôi vừa đầu tư và đổi mới công nghệ cho 2 dây chuyền sản xuất gạch - ngói đất sét nung, từ đốt than trực tiếp chuyển sang đốt than hoá khí. Đồng thời nhập dây chuyền đồng bộ sản xuất ngói tự động 12 mặt 11PV của Italia, là dây chuyền sản xuất có công suất gấp 2 lần so với các máy đã nhập ở một số nước trong khu vực. Vì vậy, không những đã tiết kiệm nguyên - nhiên liệu trong sản xuất, giảm lao động, nâng cao giá trị sản phẩm mà vấn đề giảm thiểu ô nhiễm môi trường đã đạt được kết quả”.
Đây chỉ là hai trong số nhiều doanh nghiệp đã có “thâm niên” trong sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Đối với một số doanh nghiệp khác, họ cũng có những cách nhìn mới, cách đầu tư mới trong kinh doanh, trong đó việc tìm kiếm công nghệ tiên tiến cũng được doanh nghiệp đặt lên hàng đầu. Chẳng hạn như Công ty cổ phần Thương mại và Sản xuất vật liệu xây dựng Xanh đã đầu tư hệ thống dây chuyền máy móc thiết bị sản xuất có tính đồng bộ, tự động hoá cao và hiện đại bậc nhất Việt Nam vào sản xuất sản phẩm gạch không nung. Nhờ công nghệ tiên tiến mà công suất của nhà máy đạt 45 triệu viên quy tiêu chuẩn/năm, có giá 1.000 đồng/viên mà chỉ cần sử dụng tối đa 10 công nhân vận hành/ca (trong khi những nhà máy gạch đất nung thông thường cần trung bình từ 400-500 lao động). Hay Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long đã mạnh dạn đầu tư 2 dây chuyền là công nghệ xử lý rác và công nghệ tái chế sản phẩm vào Nhà máy xử lý chất thải rắn và tái tạo nguyên liệu (phường Bắc Sơn, TP Uông Bí). Theo thiết kế, nhà máy có tổng đầu tư 180 tỷ đồng, dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2012 này. Ông chủ của các doanh nghiệp trên đều tin tưởng doanh nghiệp của mình sẽ thành công bởi đã có “chìa khoá” là những công nghệ tiên tiến, hiện đại bậc nhất hiện nay.
“Chìa khoá” thành công - cơ hội chia đều cho các doanh nghiệp
Trong kinh doanh, hẳn doanh nghiệp nào cũng biết việc đổi mới công nghệ, áp dụng thành tựu KHCN, cải tiến kỹ thuật là “chìa khoá” cho các doanh nghiệp đi đến thành công. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể hoặc dễ dàng nắm trong tay “chìa khoá” này. Theo khảo sát của Liên minh Hợp tác xã - doanh nghiệp ngoài quốc doanh, số lượng doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ mới không nhiều. Điểm lại chỉ nổi lên một số doanh nghiệp, như: Tập đoàn kinh tế Hoàng Hà (Đông Triều); Công ty Thiên Thuận Tường (TP Cẩm Phả); Công ty gốm sứ Quang Vinh, Công ty CP Kỹ nghệ thực phẩm Thái Lan, Công ty Bia, rượu, nước giải khát Cẩm Phả, Công ty Xây dựng chế biến gỗ v.v..
Nói về lý do các doanh nghiệp chưa đẩy mạnh đổi mới công nghệ, ông Nguyễn Lương Tá, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã - doanh nghiệp ngoài quốc doanh kể ra nhiều nguyên nhân. Trong đó, có những nguyên nhân chính như: Kiến thức, trình độ quản lý kinh doanh, kiến thức khoa học, công nghệ của các doanh nghiệp, doanh nhân còn nhiều hạn chế; quy mô của các doanh nghiệp còn nhỏ, còn nhiều khó khăn về mặt bằng sản xuất, cơ sở hạ tầng, vốn nên hoạt động chưa ổn định, chưa xây dựng được chiến lược và mục tiêu kinh doanh cũng như chưa mạnh dạn đầu tư; các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế trong việc nắm thông tin về KHCN, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng KHCN của nhà nước; trình độ của đội ngũ cán bộ nghiên cứu ứng dụng KHCN trong các doanh nghiệp còn yếu; các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đưa sản phẩm mới thử nghiệm ra thị trường...
Theo ông Phạm Hồng Sơn, Trưởng phòng Quản lý Công nghệ (Sở KH&CN) thì các doanh nghiệp cần xác định rõ mình cần công nghệ gì và cần ở mức độ nào. Đặc biệt, khi đổi mới, mua sắm một công nghệ phải mua cả thiết bị và phần chuyển giao công nghệ. Có như thế, doanh nghiệp mới làm chủ được công nghệ và hoạt động mới có kết quả. Cũng theo ông Phạm Hồng Sơn, hiện nhà nước, đặc biệt tỉnh có nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích các doanh nghiệp trong hoạt động này. Chẳng hạn như năm 2010, UBND tỉnh ban hành quyết định Quy định một số cơ chế tài chính khuyến khích, hỗ trợ cho các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khoa học và công nghệ. Hay từ năm 2011 đến nay, tỉnh liên tiếp nghiên cứu, hoàn thiện và ban hành hàng loạt các chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy KHCN phát triển, trong đó có nhiều hướng có lợi để các doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực KHCN. Đặc biệt, việc UBND tỉnh cho ra đời Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ hồi tháng 5-2012 đã mở ra một cơ hội mới để các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ, dự án ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ.
Như vậy, ngày càng có nhiều hướng mở cho các doanh nghiệp tiến công vào ứng dụng KHKT, đổi mới công nghệ. Cơ hội mở ra cho tất cả các doanh nghiệp. Vấn đề quan trọng là các doanh nghiệp cần xác định rõ định hướng hoạt động của mình, đồng thời mạnh dạn hơn, chủ động hơn trong việc lựa chọn phương thức đổi mới công nghệ. Có như vậy mới giúp doanh nghiệp tăng trưởng, phát triển và đứng vững trên thị trường.
Hoàng Nhi
