Chính sách mới của Mỹ làm dấy lên lo ngại về tình trạng phá thai không an toàn tại châu Phi

Việc Mỹ mở rộng các biện pháp hạn chế viện trợ nước ngoài liên quan đến phá thai đang làm dấy lên tranh luận về tác động đối với công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản tại châu Phi. Một số tổ chức y tế và chuyên gia cảnh báo chính sách này có thể làm gia tăng các ca phá thai không an toàn, trong khi phía Mỹ cho biết các quy định mới nhằm bảo đảm nguồn viện trợ phù hợp với các ưu tiên và giá trị của nước này.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã mở rộng các quy định hạn chế sử dụng ngân sách của Mỹ để tài trợ cho các tổ chức phi chính phủ, chính phủ nước ngoài và các cơ quan của Liên hợp quốc có hoạt động cung cấp hoặc thúc đẩy tiếp cận dịch vụ phá thai ở nước ngoài. Theo các chuyên gia, các quy định mới có thể ảnh hưởng tới ít nhất 30 tỷ USD viện trợ của Mỹ dành cho nước ngoài.

Châu Phi là trọng tâm

Theo một số tổ chức nghiên cứu, nguồn tài trợ từ các tổ chức chống phá thai của Mỹ dành cho châu Phi đã gia tăng trong những năm gần đây, dù quy mô thực tế khó xác định do nhiều tổ chức tôn giáo không phải công khai báo cáo tài chính.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những nguồn tài trợ này có thể góp phần mở rộng ảnh hưởng của phong trào chống phá thai tại châu Phi. Trong khi đó, các tổ chức liên quan khẳng định hoạt động của họ tập trung vào việc thúc đẩy các giá trị gia đình và hỗ trợ các lĩnh vực như y tế, giáo dục và nhân đạo.

Sức ép gia tăng đối với các tổ chức về sức khoẻ sinh sản

Một số tổ chức hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản cho biết họ đang phải đối mặt với nhiều sức ép hơn, bao gồm các chiến dịch phản đối, công kích trên mạng xã hội và những tranh chấp pháp lý. Báo cáo của Marie Stopes International cũng ghi nhận tình trạng nhân viên y tế tại một số quốc gia châu Phi bị quấy rối hoặc tạm giữ khi cung cấp các dịch vụ được pháp luật sở tại cho phép.

Đại diện Ipas Africa Alliance cho rằng những thay đổi trong chính sách viện trợ của Mỹ cùng sự gia tăng hoạt động của các nhóm chống phá thai có thể ảnh hưởng đến việc tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản của phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương.

Những quan điểm đối lập

Các nhóm Cơ đốc giáo chống phá thai từ Mỹ, châu Âu và châu Phi đã tổ chức nhiều hội nghị nhằm thúc đẩy các giá trị gia đình và chia sẻ kinh nghiệm vận động chính sách. Đại diện các nhóm này cho rằng đây là nỗ lực bảo vệ các giá trị truyền thống, trong khi một số tổ chức hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản cho rằng ảnh hưởng của các nhóm chống phá thai tại châu Phi đang gia tăng.

Tháng 6 vừa qua, đại diện 20 quốc gia châu Phi đã hoàn tất dự thảo một hiến chương kêu gọi không công nhận các quyền về sức khỏe tình dục và sinh sản. Văn kiện dự kiến được Liên minh châu Phi xem xét vào năm tới.

Khung pháp lý còn nhiều khác biệt

Tại Kenya, trung bình mỗi ngày có khoảng 7 phụ nữ tử vong do biến chứng từ các ca phá thai không an toàn. Mặc dù Hiến pháp cho phép phá thai trong một số trường hợp nhất định, Bộ luật Hình sự vẫn duy trì các quy định xử phạt đối với hành vi này, tạo ra những cách hiểu và áp dụng pháp luật khác nhau.

Tháng 5 vừa qua, Tòa phúc thẩm Kenya hủy một phán quyết trước đó về quyền tiếp cận phá thai. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định các quy định mới nhằm bảo đảm viện trợ nước ngoài không được sử dụng cho các hoạt động liên quan đến phá thai, đồng thời cho biết Washington vẫn tiếp tục hỗ trợ các chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Lo ngại về các ca phá thai không an toàn

Các bác sĩ tại Kenya cho biết vẫn thường xuyên tiếp nhận những phụ nữ gặp biến chứng nghiêm trọng sau các ca phá thai không an toàn. Một số nhân viên y tế và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản cho rằng việc hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ phá thai an toàn có thể khiến nhiều phụ nữ tìm đến các phương thức tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.

Trường hợp của Mary Olouch, 25 tuổi, tử vong sau một ca phá thai bất hợp pháp được nhiều tổ chức nhắc đến như một ví dụ về những thách thức mà phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn có thể phải đối mặt khi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.