Một khối đá núi không ổn định nằm trên cao, phía trên ngôi làng Kandersteg của Thụy Sĩ, đang tiềm ẩn nguy cơ gây ra một vụ sạt lở có quy mô tương đương thảm họa từng phá hủy ngôi làng Blatten gần đó hồi năm ngoái. Các nhà khoa học cho rằng tình trạng băng vĩnh cửu tan chảy và những biến động của sông băng đang làm gia tăng nguy cơ này.
Khoảng 1.300 người dân Kandersteg, thuộc bang Bern của Thụy Sĩ, sinh sống giữa khung cảnh điển hình của dãy Alps với những đỉnh núi nhọn, các sông băng trắng xóa, những thung lũng xanh dốc đứng và tiếng chuông bò vọng lại từ xa.
Nhưng một mối đe dọa đang hiện hữu trên ngôi làng yên bình này: Khối đá trên sườn núi có tên Spitze Stei, nằm trong khu vực ngày càng chịu ảnh hưởng của tình trạng băng vĩnh cửu tan chảy, có nguy cơ đổ xuống thung lũng, gây ra một vụ sạt lở lớn.
“Biết là chuyện đó đang xảy ra, nhưng tôi không cảm thấy sợ,” bà Brigitte Jüni, một người dân Kandersteg, nói. Theo bà, chính quyền đã triển khai mọi biện pháp phòng ngừa cần thiết.
Khi sông băng và băng vĩnh cửu - lớp đất, trầm tích và đá bị đóng băng, có tác dụng như chất kết dính giúp giữ ổn định các sườn núi - tan chảy do nhiệt độ tăng bởi biến đổi khí hậu, nguy cơ sạt lở tại dãy Alps của Thụy Sĩ cũng ngày càng gia tăng.
Tháng 5/2025, một khối lượng lớn đá và băng từ sông băng đã đổ xuống sườn núi ở thung lũng Loetschental gần đó, tạo ra những cột bụi lớn và phủ bùn lên gần như toàn bộ ngôi làng Blatten. Trước đó, người dân tại đây đã được sơ tán để đề phòng.
Ông Markus Stoffel, giáo sư về biến đổi khí hậu và rủi ro thiên nhiên tại Đại học Geneva, cho biết biến đổi khí hậu đang khiến cả sông băng và băng vĩnh cửu tan chảy.
“Trong núi và các lớp đất đá rời rạc có rất nhiều băng. Khi lượng băng này tan chảy, nó không còn đóng vai trò như một chất kết dính, khiến các sườn núi ngày càng mất ổn định” - Ông Stoffel nói.
Người dân Kandersteg cho rằng tình hình tại đây khác với Blatten và những biện pháp ứng phó đã được chuẩn bị giúp họ có thể tiếp tục cuộc sống bình thường.
Nếu toàn bộ phần không ổn định của khối đá Spitze Stei, ước tính khoảng 15-20 triệu mét khối, sụp đổ, một thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng có thể xảy ra. Tuy nhiên, khối đá này đang được giám sát liên tục, các phương án sơ tán đã được chuẩn bị và các chuyên gia cho rằng nhiều khả năng khối đá sẽ vỡ và sạt xuống dần thay vì đổ xuống cùng lúc thành một khối khổng lồ.
Ông Nathan Solothurnmann, chuyên gia về khí hậu và năng lượng của Greenpeace Thụy Sĩ, cho rằng biến đổi khí hậu sẽ khiến các vụ sạt lở đất và tuyết lở xảy ra thường xuyên hơn.
“Có thể đến một ngày, chúng ta sẽ buộc phải rời bỏ một số thung lũng hoặc ngôi làng vì điều kiện sinh sống không còn khả thi, hoặc chi phí và nguồn lực cần thiết để bảo vệ cơ sở hạ tầng trở nên quá lớn, khiến việc tiếp tục sinh sống tại đó không còn phù hợp” - Ông Solothurnmann nói.
