Đợt nắng nóng trên biển ngoài khơi Nam California, Mỹ đang kéo nhiều cá đuối gai độc vào gần bờ hơn, trong khi nước ấm cũng khiến ngày càng đông người xuống biển. Sự kết hợp này khiến số trường hợp bị cá đuối đâm tại nhiều bãi biển trong khu vực tăng mạnh, có nơi đã vượt cả tổng số của năm ngoái.
Jake Hemann mang ván ra biển để học lướt sóng tại bãi biển Bolsa Chica, bang California. Tuy nhiên, chỉ khoảng một giờ sau, du khách 31 tuổi đến từ bang New Mexico đã phải ngồi tại trạm cứu hộ, ngâm bàn chân trong một xô nước nóng cùng bốn người khác.
Hemann cho biết khi nhảy khỏi ván, anh giẫm phải thứ mà ban đầu tưởng là một cành cây nhọn.
“Đau kinh khủng” - Hemann nói khi ngâm bàn chân đang nhức buốt vào nước nóng nhất có thể chịu được để giảm đau. “Cơn đau lan lên tận mắt cá chân”.
Cảnh tượng tương tự đang xuất hiện ngày càng thường xuyên tại bãi biển Bolsa Chica và nhiều bãi biển nổi tiếng khác ở Nam California, nơi số người bị những chiếc gai đuôi sắc nhọn của cá đuối đâm đã tăng lên đáng kể so với năm ngoái, trong bối cảnh một đợt nắng nóng trên biển đưa nhiều cá đuối hơn vào gần bờ.
Theo số liệu của lực lượng cứu hộ, Bolsa Chica và Huntington State Beach đã ghi nhận hơn 3.100 trường hợp từ đầu năm đến nay, gấp đôi tổng số của cả năm 2025. Riêng dải bờ biển dài 5,6 km của thành phố Huntington Beach ghi nhận hơn 2.000 trường hợp, vượt tổng số của năm ngoái.
Tại các bãi biển ở San Diego, hơn 900 trường hợp bị cá đuối đâm được ghi nhận trong nửa đầu năm 2026, cao hơn cùng kỳ của bất kỳ năm nào trong 5 năm trước đó.
“Chúng tôi chắc chắn đang chứng kiến sự gia tăng” - Ông Bryan R. Etnyre, Giám sát các công viên bang ở phía Bắc hạt Orange, cho biết. “Phần lớn nguyên nhân là nhiệt độ nước biển ấm lên và liên tục duy trì trên 60 độ F (khoảng 15,6 độ C). Tôi nghĩ không có tuần nào trong suốt mùa Đông năm nay nhiệt độ giảm xuống dưới mức đó”.
Cá đuối tròn phân bố tại vùng biển Thái Bình Dương từ Panama đến Nam California. Loài này thường tiến sát bờ khi sóng nhỏ và nước ấm.
Theo ông Chris Lowe, Giáo sư sinh học biển kiêm Giám đốc Phòng thí nghiệm Cá mập thuộc Đại học bang California tại Long Beach, trong những năm gần đây, quần thể một số loài ăn cá đuối như cá mập, sư tử biển và cá mú khổng lồ suy giảm, góp phần khiến số lượng cá đuối tăng lên.
Cá đuối vốn ưa những vùng nước ấm như đầm phá. Con cái thường chọn những khu vực này để sinh sản, trong khi vào mùa Hè, quá trình trao đổi chất của cá đuối đực tăng cao, khiến chúng tìm đến các vùng nước ven bờ để săn các loài động vật không xương sống.
“Đây thực sự là một loài cận nhiệt đới đang phát triển mạnh ở rìa phạm vi phân bố của mình do biến đổi khí hậu” - ông Lowe nhận định.
Theo các nhà khí tượng học, biến đổi khí hậu do con người gây ra đã khiến đại dương ấm lên. Năm nay, tình trạng này càng rõ nét khi một đợt nắng nóng trên biển kéo dài ngoài khơi một số khu vực Bờ Tây nước Mỹ.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết đây mới là lần thứ ba trong lịch sử ghi nhận một vùng biển ven bờ rộng lớn duy trì nhiệt độ cao trong thời gian dài như vậy.
Tháng 6, giới chức Mỹ cũng xác nhận El Niño đã hình thành. Đây là hiện tượng nước biển ấm lên tự nhiên tại một phần trung tâm Thái Bình Dương, có khả năng tác động đến thời tiết trên phạm vi toàn cầu và được dự báo có thể đạt cường độ mạnh kỷ lục.
Trong khi đó, số người tìm đến các bãi biển để vui chơi ngoài trời cũng tăng kể từ sau đại dịch COVID-19. Khi nhiệt độ nước ấm hơn, người dân càng có xu hướng xuống biển bơi.
Cá đuối thường không chủ động tấn công người. Khi bị giẫm lên, chúng phản xạ quật đuôi lên và có thể đâm gai chứa nọc độc vào chân người.
Theo ông Lowe, lực lượng cứu hộ tại Nam California phải xử lý tới 10.000 trường hợp bị cá đuối đâm mỗi năm.
Tại Seal Beach, một khu vực thu hút rất nhiều cá đuối do dòng nước ấm từ một nhà máy điện gần đó đổ ra thậm chí được gọi là “vịnh cá đuối”. Trong một buổi khảo sát gần đây, các nhà nghiên cứu sử dụng tấm lưới dài khoảng 23 m và bắt được khoảng 200 con cá đuối, mỗi con có kích thước tương đương một chiếc đĩa ăn.
“Có lúc chúng nhiều đến mức phủ kín đáy biển, gần như không thể nhìn thấy cát” - ông Lowe nói. “Trong những năm có El Niño, cá đuối từ phía Nam di chuyển lên nhiều hơn và tiến sát bờ. Vì vậy, năm nay chúng tôi dự báo số lượng có thể đạt mức kỷ lục”.
Ông Lowe đang phối hợp với các đài truyền hình xây dựng hệ thống cảnh báo về cá đuối nhằm giảm số người bị đâm, đồng thời hạn chế việc cá đuối bị người đi biển vô tình giẫm phải.
Theo các chuyên gia, cá đuối có vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái bãi biển khi ăn các loài nhuyễn thể nhỏ và xới trộn lớp trầm tích dưới đáy.
