Những năm qua, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các chính sách đặc thù hỗ trợ giáo dục, tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ từ bậc mầm non đến phổ thông và giáo dục thường xuyên. Những chính sách này không chỉ giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh, nâng cao chất lượng dạy và học mà còn củng cố phổ cập giáo dục, đảm bảo cơ hội học tập bình đẳng cho trẻ em ở mọi vùng miền. Qua đó, Quảng Ninh khẳng định quyết tâm tạo lập một nền giáo dục nhân văn, bền vững và tiên phong trong đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hướng tới xây dựng thế hệ trẻ toàn diện, năng động và sáng tạo.
Tính đến tháng 9/2025, Quảng Ninh có 346 cơ sở giáo dục, trong đó 291 trường công lập và 55 trường tư thục. Trong giai đoạn 2019-2025, HĐND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều chính sách về giáo dục, tạo hành lang pháp lý và nguồn lực ổn định để triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ cho trẻ em và học sinh. Các chính sách ở từng cấp học được xây dựng theo hướng bao phủ rộng, ưu tiên vùng khó khăn và bảo đảm tính nhân văn, hiệu quả.
Cụ thể là, ngày 30/7/2019, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND về quy định một số chính sách hỗ trợ trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Đến ngày 31/3/2020, HĐND tỉnh tiếp tục ban hành Nghị quyết số 248/2020/NQ-HĐND về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND ngày 30/7/2019 của HĐND tỉnh quy định một số chính sách hỗ trợ trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Sau đó hơn 1 năm, ngày 16/7/2021, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 16/2021/NQ-HĐND về việc phê duyệt Chương trình tổng thể phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó quy định các đối tượng ở các xã mới ra khỏi vùng khó khăn và các xã, thôn mới ra khỏi diện đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh được tiếp tục hưởng các chính sách hỗ trợ đến hết năm học 2022 - 2023 theo mức hỗ trợ quy định tại Nghị quyết 204/2019/NQ-HĐND, Nghị quyết số 248/2020/NQ-HĐND. Ngày 31/10/2023, HĐND tỉnh Quảng Ninh ban hành Nghị quyết số 22/2023/NQ-HĐND về việc tiếp tục thực hiện chính sách đặc thù của tỉnh quy định tại Nghị quyết số 204/2019/NQ-HĐND ngày 30/7/2019 và Nghị quyết số 248/2020/NQ-HĐND ngày 31/3/2020 của HĐND tỉnh cho đối tượng ở các xã ra khỏi vùng khó khăn và thôn, xã ra khỏi diện đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh.
Thực hiện các Nghị quyết này, 6 năm qua, các cơ sở giáo dục mầm non đã triển khai 3 chính sách là chính sách hỗ trợ tiền ăn trưa cho trẻ em mầm non học 2 buổi/ngày, hỗ trợ kinh phí tổ chức dạy hè cho trẻ em mầm non, hỗ trợ kinh phí tổ chức nấu ăn cho trẻ em mầm non học 2 buổi/ngày. Các cơ sở giáo dục phổ thông triển khai 4 chính sách gồm: Hỗ trợ tiền ăn cho học sinh bán trú, Hỗ trợ kinh phí chăm sóc học sinh bán trú, Hỗ trợ học phí cho học sinh đang học tại cơ sở giáo dục tư thục, Hỗ trợ học sinh năng khiếu, vận động viên thể dục thể thao tiền thuê phương tiện đi học tại cơ sở giáo dục. Cùng với đó, tỉnh cũng thực hiện chính sách hỗ trợ tiền ăn cho học viên bán trú trong các cơ sở giáo dục thường xuyên.
Trong đó, ở bậc mầm non, các chính sách hỗ trợ tiền ăn trưa, tổ chức dạy hè, hỗ trợ kinh phí nấu ăn đã giúp hơn 30 nghìn lượt trẻ được cải thiện điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, đặc biệt tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo. Kinh phí hỗ trợ lên tới hàng chục tỷ đồng mỗi năm đã giúp các cơ sở mầm non nâng chất lượng bữa ăn, ổn định đội ngũ nhân viên nuôi dưỡng, đồng thời khuyến khích phụ huynh đưa trẻ đến trường. Tại bậc phổ thông, bốn chính sách hỗ trợ trọng tâm đã tạo tác động lớn tới hàng chục nghìn học sinh. Chính sách tiền ăn và chăm sóc học sinh bán trú giúp duy trì mô hình bán trú hiệu quả ở nhiều địa phương còn khó khăn. Đáng chú ý, Quảng Ninh còn mở rộng phạm vi hỗ trợ so với quy định Trung ương, không chỉ ở đối tượng mà cả về thời gian thực hiện, giúp thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền và giảm tỷ lệ học sinh bỏ học.
Cùng với đó, chính sách hỗ trợ học phí cho học sinh học tại cơ sở ngoài công lập theo Nghị quyết số 51/2022/NQ-HĐND, giúp hơn 10 nghìn lượt học sinh được giảm gánh nặng tài chính. Chính sách này góp phần tạo sự bình đẳng giữa hệ thống công lập và tư thục, đồng thời hỗ trợ duy trì mạng lưới giáo dục toàn tỉnh. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ học sinh năng khiếu, vận động viên thể thao thuê phương tiện đi học cũng được thực hiện đồng bộ theo nghị quyết, đáp ứng nhu cầu đặc thù cho nhóm đối tượng này.
Những chính sách đặc thù được triển khai xuyên suốt trong 6 năm qua đã tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục mầm non sau sửa đổi bổ sung, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Qua đó, tăng quy mô huy động trẻ/học sinh ra lớp; tỷ lệ trẻ học hai buổi/ngày; giảm tỷ lệ học sinh bỏ học; nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục học sinh phát triển toàn diện. Các chính sách đã góp phần nâng cao chất lượng công tác phổ cập giáo dục và xoá mù chữ được củng cố vững chắc, không ngừng được nâng lên về chất lượng. Tỉnh Quảng Ninh đã đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, đạt phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, trung học cơ sở mức độ 3, xóa mù mức độ 2; công tác phân luồng học sinh sau THCS chuyển biến mạnh mẽ.
Các chính sách của tỉnh hỗ trợ giáo dục đã từng bước đảm bảo công bằng giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, góp phần đảm bảo an sinh xã hội ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo của tỉnh; giúp sự nghiệp giáo dục có bước phát triển mới, chất lượng giáo dục của tỉnh được nâng lên rõ rệt. Cùng với đó, việc triển khai thống nhất từ cấp tỉnh tới cơ sở giúp tăng cường phối hợp giữa chính quyền địa phương và ngành giáo dục, tạo niềm tin với nhân dân và sự yên tâm của phụ huynh khi gửi con tới trường. Một số chính sách của Quảng Ninh đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá cao, đề nghị nghiên cứu để nhân rộng.
Thực tế cho thấy các chính sách hỗ trợ giáo dục của Quảng Ninh đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngành. Không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục, những chính sách này còn thể hiện sự quan tâm đặc biệt của tỉnh đối với thế hệ trẻ, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới.
Tuy nhiên, trước những thay đổi trong phân định vùng khó khăn và việc ban hành các chính sách mới của Trung ương, tỉnh đang chủ động tiến hành rà soát toàn diện để kịp thời điều chỉnh hệ thống chính sách giáo dục theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn của từng địa bàn và đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, tạo nền tảng để các chính sách tiếp tục phát huy hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo.
Trên tinh thần đó, tại Kỳ họp thứ 33, HĐND tỉnh đã xem xét nhiều tờ trình quan trọng, trong đó có dự thảo Nghị quyết quy định mức học phí đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập và mức hỗ trợ học phí đối với trẻ em, học sinh đang theo học tại cơ sở giáo dục tư thục; đồng thời xem xét dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ uống sữa tại trường cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học. Đây là những đề xuất được kỳ vọng bảo đảm quyền lợi của người học trong bối cảnh thay đổi cơ chế tính học phí và điều chỉnh chuẩn nghèo, quy định về vùng khó khăn. Những chính sách này hướng tới giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh, tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng và nâng cao sức khỏe học đường, đặc biệt ở lứa tuổi mầm non và tiểu học là giai đoạn đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ.
Tại Kỳ họp cuối năm 2025, HĐND tỉnh sẽ tiếp tục xem xét Tờ trình, dự thảo Nghị quyết về một số chính sách mới trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn, hướng đến hoàn thiện khung chính sách toàn diện hơn, hiện đại hơn và đáp ứng sát thực tiễn hơn.
Đây đều là những chính sách mang tính nền tảng, phản ánh rõ tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận bài bản của Quảng Ninh trong lĩnh vực giáo dục. Chúng cho thấy sự chủ động, tiên phong và quyết tâm của tỉnh trong việc tạo lập một môi trường học tập nhân văn, bền vững và công bằng cho mọi học sinh. Từ những bước đi này, Quảng Ninh đang xây dựng một nền giáo dục hiện đại hơn, bao trùm hơn và giàu tính nhân bản hơn, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện trong giai đoạn mới.
