Sáng nay tôi nhận được 4 thiếp mời đám cưới, vừa vui mừng vừa lo. Mừng vì bạn bè vẫn còn “chiếu cố” đến mình, còn nỗi lo là tiền lương hưu đã cạn...
Tôi chưa kịp cất thiếp mời lên nóc tủ thì có mấy anh bạn đến chơi. Vừa nhìn thấy số thiếp mời, một anh thốt lên: Lại có giấy “đòi nợ” rồi! Tôi vội cắt ngang.
- Đừng nói vậy chứ! Có thân quen thì người ta mới mời. Nếu không được mời thì lại trách... Vừa nói tôi vừa pha trà mời mọi người uống. Rồi câu chuyện lại tiếp tục xoay quanh về đám cưới.
Trong số bạn bè đến chơi, mỗi người một quê khác nhau. Anh thì Nam Định, anh Thái Bình, có anh ở tận Thanh Hóa... Anh nào cũng khoe rằng quê mình bây giờ đám cưới tổ chức lớn lắm, thông thường cũng phải 30 - 40 mâm. Tôi chẳng lạ gì mâm cưới ở miền xuôi, mỗi mâm chỉ là 6 người, có nơi mâm cỗ chỉ 4 người. Như vậy đám cưới mời khoảng 200 người đã là to lắm rồi. Còn ăn uống thì cũng rất đơn giản. Trong mâm có khoanh giò, đĩa thịt gà, đĩa thịt luộc, chả nem, tô canh, rau sống... đã là sang rồi. Cứ để cho mọi người mặc sức khoe về đám cưới quê mình cho tới khi gần như không còn gì để “khoe” nữa, lúc đó tôi mới “tự hào” nói với mọi người rằng:
- Cả tỉnh Quảng Ninh có lẽ ít có nơi nào đám cưới lại được tổ chức to như ở thị trấn Quảng Hà. Các thị xã, thành phố lớn, người ở tầng dưới chưa chắc đã biết tên người ở tầng trên. Còn ở đây, trong cái thị trấn nhỏ bé này, gần như người ta đều quen biết nhau. Chỉ cần đến đầu phố hỏi tên một người nào đó ở tận cuối phố là có người cho biết liền. Con người ở vùng Đông Bắc này cũng rất thật thà, chất phác, đã giúp nhau một việc dù chỉ là nhỏ thì người ta vẫn nhớ mãi. Đi trên đường phố, anh đã một lần chào hỏi tôi thì từ lần sau trở đi sẽ trở nên thân quen. Do vậy mà ở đây đám cưới được mời rất đông. Người dân thường, tổ chức đám cưới cho con cũng mời từ 300 - 400 khách. Cán bộ đương chức thì số khách mời lại càng đông hơn nhiều, con số 500 - 600 người đến dự là chuyện bình thường. Cá biệt còn có đám cưới mời tới 800 khách. Riêng cái chuyện ăn uống cũng hơn hẳn các nơi khác. Mỗi mâm được xếp 10 người. Thoáng nhìn vào mâm cỗ, nếu người mới từ nơi khác đến dự đám cưới lần đầu thì không khỏi “toát mồ hôi hột”. Thông thường có gà tần, chim quay, chả mực, tôm hấp bia, tim chần, mực xé, gà chặt, canh hải sâm... Nghĩa là xếp sao cho đủ 10 món ăn. Các món ăn phải thật đầy đĩa, đầy bát thì trông mới đẹp. Tôi không dám so sánh với miền xuôi nhiều, nhưng khoản uống ở đây thì quả là “tuyệt vời”. Mỗi mâm phải có 1 két bia Hà Nội (20 chai) để dưới gầm bàn, uống gần hết lại có két khác chuyển đến. Cứ như vậy nên đã có nhiều mâm tiếng hò hét, chúc tụng nhau “không say không về” cho tới khi líu lưỡi không còn hò hét được nữa mới thôi.
Theo kinh nghiệm và sự hiểu biết của tôi thì những đám cưới của dân thường, tổ chức ăn uống có phần “hấp dẫn” hơn. Người ta sợ rằng các khách đến dự sẽ chê bai là mình tính toán về kinh tế. Trước đây người nghèo tổ chức đám cưới cho con khó khăn lắm, lấy đâu ra tiền mà mua sắm. Bây giờ thì quá dễ dàng, chỉ cần đánh tiếng là mọi thứ đều đủ cả. Còn nếu muốn gọn thì cứ đặt nhà hàng. Khi công việc xong xuôi rồi, chủ nhà mới soạn lại phong bì của khách đến mừng và sau vài ngày mới thanh toán tiền hàng. Trong mỗi phong bì đến mừng như thời điểm hiện nay thì cũng phải có một trăm nghìn đồng, đấy là chưa kể “khách sộp”. Sợ gì mà chẳng làm to để “sánh vai” với thiên hạ. Tôi chỉ nói về đám cưới của dân thường, còn cán bộ thì tôi không hiểu biết nhiều nên không dám nói ở đây.
Nghe tôi “thuyết trình” sôi nổi như vậy, mấy anh bạn cứ há hốc mồm ra mà nghe. Sau ấm trà thứ hai đã nhạt nước, mấy anh bạn bắt tay tôi ra về, lúc này tôi mới có thời gian suy ngẫm thêm.
Đám cưới tổ chức to thì quả thật đông vui nhưng lãng phí cũng quá nhiều. Khi số khách đến dự đã vãn, người ta kiểm lại thì có đám thừa tới hàng chục mâm không có người tới ăn. Đó là số khách ở xa hoặc có lý do gì đó không tới dự được. Còn những mâm đã “ăn no, uống say” vẫn thừa quá nửa số thức ăn trên bàn... Mong rằng các đoàn thể trong thị trấn như Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Người cao tuổi và Mặt trận sẽ họp bàn và có cách vận động, thuyết phục sao cho mọi người dân có nhận thức đúng và có ý thức tiết kiệm trong việc tổ chức lễ cưới nói riêng và các việc hiếu hỉ khác nói chung. Bởi vì dù sao đa số người dân vẫn còn nghèo, thiếu thốn nhiều mặt...
