Chuyện ít kể sau mỗi chuyên án

Lực lượng điều tra viên Phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an tỉnh đến nay mới chỉ có 15 người. Vậy mà hằng năm, Phòng phải thụ lý trên dưới trăm vụ án hình sự, trong đó có nhiều vụ trọng án. áp lực công việc lớn, khó khăn, bất cập trong công tác còn nhiều, song CBCS ở đây đã vượt lên tất thảy để đấu tranh, triệt phá thành công nhiều ổ nhóm, đối tượng tội phạm nguy hiểm... Hẹn mấy lần nhưng khi đến vẫn không gặp được anh em trong Đội trọng án của Phòng, vì việc đột xuất ở đây diễn ra như cơm bữa. Vào một ngày không điện trước, tôi may mắn gặp được các anh và được nghe những chuyện ít kể sau mỗi chuyên án.

Đôi khi phải tin vào trực giác

Sau khi trung tá Thái Hồng Công, Phó Phòng CSĐT tội phạm về TTXH giới thiệu khái quát với tôi về tình hình thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, như hiểu được mong muốn của tôi, thiếu tá Nguyễn Hải Phong, Đội trưởng Đội trọng án đã kể cho tôi nghe việc điều tra chuyên án 118-XK (điều tra vụ án giết anh Nguyễn Đăng Công, chủ xe khách ở Bình Liêu tại TX Cẩm Phả, ngày 8-11-2008). Đây là vụ án rất nghiêm trọng vì nó gây hoang mang trong không chỉ cánh tài xế xe khách mà trong đông đảo người dân trên địa bàn.

Thiếu tá Phong nhớ lại: Vụ án xảy ra vào sáng sớm, khi mọi người trên xe khách còn lơ mơ ngủ, nên không có nhân chứng. Hơn thế, dấu vết thu được tại hiện trường không có giá trị cho quá trình điều tra. Lần mò mãi và phải đến gần 20 ngày sau khi vụ án xảy ra, cơ quan điều tra mới xác định được nhóm đối tượng gây ra vụ trọng án; trong đó có Từ Đức Cường, trú tại phường Hà Lầm (TP Hạ Long). Nhưng điều tra tiếp thì thấy rằng, ngay sau khi gây án, Cường đã bỏ trốn ra nước ngoài, được người thân tạo công ăn việc làm, nơi ăn chốn ở ổn định nên nhiều khả năng Cường sẽ không quay về Việt Nam. Vụ án gần như đi vào bế tắc. Xác định đầu mối chính là Cường nên thiếu tá Phong khi ấy đã trực tiếp đến vận động người thân của Cường, động viên y ra đầu thú. “Kiên trì thuyết phục, sau hơn hai tháng cuối cùng bọn mình đã vận động được gia đình Cường thuyết phục được y đồng ý từ nước ngoài về Việt Nam tự thú”. Thiếu tá Phong kể tiếp: Lúc đó Cường nhắn tin, ra điều kiện “đích thân chú Phong phải ra Móng Cái đón và đưa cháu về công an tự thú”. Chấp nhận yêu cầu đó, thiếu tá Phong đã ra khu vực cửa khẩu Móng Cái đón Cường, song trên đường về, thật trớ trêu là Cường lại đề nghị thêm “cho cháu về thăm bố”(lúc đó bố Cường bị bệnh nặng). Yêu cầu này lại là một đòn “cân não” nữa đối với thiếu tá Phong. Suy nghĩ rất nhiều, cuối cùng anh quyết định cho Cường về thăm bố một đêm và giao hẹn hôm sau phải đến công an tự thú. Quyết định như vậy, nhưng cả đêm hôm đó thiếu tá Phong mất ngủ vì suy nghĩ miên man. “Liệu Cường có lại bỏ trốn? Nếu vậy, mình biết nói gì với chỉ huy đơn vị; để Cường trốn tiếp thì mình bị kỷ luật là cái chắc”. Nghĩ thế nhưng anh vẫn tự trấn an rằng trực giác của mình mách bảo như vậy là đúng. Và sáng hôm sau, đúng hẹn, Cường đã đến cơ quan CSĐT Công an tỉnh đầu thú, thành khẩn khai báo tất cả. Từ đây, mọi thông tin về vụ án và các chứng cứ đã được củng cố; lần lượt các đối tượng gây ra vụ án đã sa lưới pháp luật. Sau này, khi nghĩ lại chuyên án đó, thiếu tá Phong cho rằng chính từ sự thuyết phục có tình, có lý và cách đối xử có tình với Cường nên y đã không bỏ trốn nữa.

Tội phạm chỉ lo phải trả tiền vé... máy bay

Vụ án giết 6 người xảy ra tại cảng Làng Khánh (phường Hà Khánh, TP Hạ Long), ngày 15-12-2008 được coi là đặc biệt nghiêm trọng vì có số nạn nhân cùng lúc thiệt mạng lớn nhất từ trước tới nay. Nhưng chỉ sau 33 ngày huy động tổng lực điều tra truy bắt, được sự hỗ trợ của một số đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và Công an một số tỉnh, Công an Quảng Ninh đã tóm gọn 3 đối tượng là thủ phạm vụ án. Đó là các tên: Phan Huy Nam, Đặng Thế Sơn và Nguyễn Văn Quân; thu toàn bộ số vũ khí nhóm đối tượng này dùng để gây án.

Thượng úy Vũ Trường Thi, điều tra viên Đội trọng án nhớ lại: Quá trình điều tra, biết được các tên Sơn, Nam trốn vào miền Nam theo đường bộ, mình đã cùng trung tá Thái Hồng Công vào Đắc Lắc đón lõng để bắt. Hơn 24 giờ chờ đợi dưới trời mưa như trút nước, nằm trên xe tải, bạt rách, hai anh em nhiều lúc ướt sũng. Tuy đói và rét, nhưng chúng mình không dám rời khỏi vị trí, bởi hai anh em quyết tâm mai phục bắt bằng được các đối tượng tại cửa nhà bà cô của đối tượng Nam. Nhưng chờ mãi vẫn không thấy đối tượng đâu. Sau đó, biết đối tượng không dừng ở Đắc Lắc mà xuống tận Bình Dương và ở lại đó, chúng mình lại tiếp tục đi Bình Dương. Thượng úy Thi kể tiếp: Khi cùng các đồng nghiệp ở Bình Dương bắt được hai tên này, tên Sơn thốt lên: "Không ngờ lộ trình của chúng em đi, các anh đều nắm được và bắt chúng em nhanh thế”. Còn tên Nam thì thành thật khai: “Chúng em định vào miền Nam rồi trốn sang Campuchia. Vì nghĩ rằng tội này chắc chắn là phải dựa cột”. Sau này khi lấy lời khai, chúng khai báo thêm rằng: Trong túi quần bọn chúng luôn có lựu đạn và sẵn sàng rút chốt bất kỳ lúc nào. Lúc lẩn trốn ở vùng biển Cẩm Phả, Vân Đồn, khi thấy xuồng của Công an rà soát, Nam, Sơn và Quân mỗi đứa một khẩu súng lúc nào cũng lên đạn sẵn để bắn trả lại công an nếu bị phát hiện.

Đại úy Hoàng Văn Định, Đội phó Đội trọng án đứng gần đó cũng góp chuyện: Do lì lợm, ngoan cố như vậy, nên khi đã bị bắt, trên đường dẫn giải các đối tượng từ Nam ra, bọn mình vẫn phải tiếp tục đấu tranh. Suốt chặng đường dài, anh em mình phải dùng tình cảm, nắm bắt tâm lý của từng tên để thuyết phục, vận động các đối tượng tự giác khai báo, giúp mình hoàn thành tốt nhiệm vụ. Và trên đường ra, cũng có những chuyện rất buồn cười. Tên Quân, khi bị bắt tại huyện Di Linh (Lâm Đồng), được xe ô tô của Công an Lâm đồng “đưa” xuống TP Hồ Chí Minh. Tên Quân bảo: “cả đời em chưa một lần được đi ô tô sang và đẹp như thế” (xe ô tô của Công an tỉnh Lâm Đồng vừa được trang bị nên còn mới coong). Và cũng chưa một lần được đi máy bay, nên khi các điều tra viên dẫn giải Quân bằng đường hàng không ra Bắc, hắn không lo số phận mình tới đây sẽ ra sao mà cứ luôn miệng hỏi đại úy Định: “Cháu có phải trả tiền vé máy bay không? Những hơn một triệu bảy một vé cơ mà...”. Đại úy Định khi ấy chỉ còn biết giải thích với Quân rằng nếu thành khẩn khai báo, chấp hành tốt, Nhà nước sẽ trả tiền xe ô tô, tiền vé máy bay cho. Thế rồi Quân mới yên tâm và khai báo thành khẩn với cơ quan điều tra; sau đó khai khẩu súng hắn giấu tại Vân Đồn và nhiều thông tin khác phục vụ cho điều tra vụ án.

Phải làm nhiều nghề để tiếp cận đối tượng

Đối với trung úy Nguyễn Trọng Hà, điều tra viên Đội trọng án, chuyên án anh nhớ nhất là khi điều tra đối tượng giết bạn cướp tàu xảy ra ở xã Tân Bình, huyện Đầm Hà, ngày 30-8-2008. Đúng 100 ngày sau khi xảy ra vụ án, tên Nguyễn Văn Hải, SN 1980, trú tại thôn Bình Thành, xã Nam Phú, huyện Tiền Hải (Thái Bình), mặc dù đã mai danh ẩn tích, thay tên đổi họ, trốn vào tận vùng biển hẻo lánh xã Vân Khánh Tây, huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang làm thuê cho một tàu đánh cá, nhưng cũng không thoát khỏi lưới pháp luật. Trung úy Hà nhớ và kể lại: Nhận điều tra vụ trọng án này, tài liệu ban đầu có trong tay chẳng có gì, ngoài một xác chết trên biển, thi thể thì đã biến dạng. Thậm chí thông tin về đối tượng phạm tội không có, ảnh thì không, chỉ biết có nhiều khả năng đối tượng đã bỏ trốn vào TP Hồ Chí Minh để ẩn náu. 6 tuần ròng rã, trung úy Hà cùng đại úy Nguyễn Xuân Khoa, điều tra viên Đội trọng án quần thảo ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây Nam Bộ để xác minh, truy bắt đối tượng. Trung úy Hà với nhiều vai, làm đủ nghề từ bán vé số, đạp xích lô cho đến làm thuê ở các tàu đánh cá… để tiếp cận đối tượng và vận động nhân dân giúp đỡ. Nhưng mãi vẫn không tìm ra tung tích của đối tượng. Quá trình xác định, truy bắt quá dài, khiến Công an các tỉnh bạn và quần chúng nhân dân đặt lại câu hỏi với bọn mình rằng: Liệu thông tin về đối tượng gây trọng án nói trên đang cư trú tại khu vực các tỉnh miền Tây có chính xác? Mặt khác, chỉ huy đơn vị thấy việc điều tra, xác minh của các anh không kết quả, cũng muốn các anh quay về. áp lực từ mọi phía không làm các anh nản lòng. Trung úy Hà và đại uý Khoa vẫn cần mẫn, quyết tâm truy tìm để bắt bằng được tên gây án rồi mới quay về. Và sự kiên trì, nhẫn nại của các anh đã được đền đáp. Sau thời gian dài truy xét, khoảng 19 giờ, ngày 13-12-2008, các anh được tin báo đối tượng đang truy tìm hiện làm thuê cho một tàu đánh cá tại xã Vân Khánh Tây, huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang. Trung úy Hà cùng đồng nghiệp lập tức tiếp cận đối tượng nhưng hắn một mực không thừa nhận tên mình là Nguyễn Văn Hải mà khai nhận tên là Nguyễn Văn  Hưng. Lúc đó, bà con ngư dân trên biển kéo đến rất đông và một mực bênh vực đối tượng (vì đối tượng đã đến đây sinh sống với bà con được hơn 20 ngày), tỏ ý không đồng tình với việc các anh bắt Hưng đi. Lúc này trung úy Hà bình tĩnh giải thích để bà con hiểu: Hưng tên thật là Hải và đúng là đối tượng trong vụ án giết bạn cướp tàu đang bị Công an Quảng Ninh truy nã. Khi đã hiểu, nhân dân và CBCS đồn biên phòng ở địa phương này đã tích cực giúp các anh di lý đối tượng về trụ sở Công an huyện An Minh. Tại đây, trước những chứng cứ xác đáng của trung uý Hà, tên Hải đã phải cúi đầu nhận tội.

Chờ trung úy Hà dứt chuyện, Đội trưởng Nguyễn Hải Phong xin phép chúng tôi để anh phân công anh em đi công tác, tiếp tục lên đường truy bắt tội phạm. Nhìn theo các anh, tôi thầm nghĩ, sau những chuyến đi thế này hẳn sẽ có thêm nhiều “chuyện ít kể” như trên về những CBCS - điều tra viên trên mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm.