Chuyện về một vụ khiếu kiện kéo dài

21/01/2007 21:25

Đó là vụ khiếu kiện về đền bù GPMB của một gia đình chính sách ở thị trấn Đầm Hà (huyện Đầm Hà) từ năm 2003 đến nay nhưng chưa có hồi kết. UBND huyện đã giải quyết đúng chính sách, nhưng “đương sự” vẫn không chấp nhận. Vậy nguyên nhân do đâu?

Lai lịch thửa đất 1.849m2

Chuyện về một vụ khiếu kiện kéo dài ảnh 1 — Một phần diện tích đất của gia đình ông Đắc thuộc Dự án chợ Trung tâm thị trấn Đầm Hà đang được xây dựng.

Chúng tôi tìm đến nhà cụ bà Chu Thị Tô tại phố Minh Khai - thị trấn Đầm Hà mới biết bà đã mất vào năm 2003. Ông Nguyễn Văn Đắc, con trai bà Tô bức xúc cho chúng tôi biết về lai lịch của thửa đất mà bấy lâu nay gia đình ông vẫn đang sử dụng. Trước năm 1983, bà Chu Thị Tô sinh sống tại đội 1, khu Trại Khe, xã Đầm Hà. Sau năm 1983, vì tuổi cao sức yếu, bà Tô làm đơn đề nghị UBND xã Đầm Hà và HTX nông nghiệp huyện Đầm Hà chuyển lên đội 4, khu Trại Đình, xã Đầm Hà (nay là phố Hoàng Ngân, TT Đầm Hà) để được gần con trai là Nguyễn Xuân Đắc cùng ở đội 4, khu Trại Đình tiện bề chăm sóc khi bà ốm đau. Việc chuyển đổi số đất trên đã được chính quyền địa phương và HTX Đầm Hà đồng ý. Cụ thể việc giao đất cho bà Tô ở thời điểm 1983 được thể hiện trên bản đồ 299 tại tờ bản đồ số 50 gồm các thửa đất sau: Thửa số 328=312m2 là đất 5%, thửa số 210=587m2 là đất sản xuất nông nghiệp và thửa số 217=950m2 là đất khác. Đến năm 1992, gia đình bà Tô xây dựng nhà ở, bị thất lạc giấy chuyển đổi cấp quyền sử dụng đất, gia đình bà làm đơn đến UBND xã Đầm Hà và đã được UBND và HTX Đầm Hà ghi ý kiến xác nhận, để đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền làm thủ tục, cấp quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Ông Đắc cũng đã đến các cơ quan chức năng của huyện để xin làm nhà cho mẹ, nhưng không được đồng ý với lý do tại địa điểm này không có quy hoạch xây dựng nhà ở, vì thế gia đình vẫn chưa làm được thủ tục cấp quyền sử dụng đất. Đến năm 1999, bà Chu Thị Tô lập di chúc giao quyền thừa kế đất nhà ở cho con trai là Nguyễn Xuân Đắc và các cháu nội với tổng diện tích 360m2 với sự chứng kiến của ông Đinh Văn Quế, hàng xóm và có sự xác nhận của UBND thị trấn Đầm Hà.

Ngày 20-12-2001, UBND tỉnh có Quyết định số 4840 “Về việc phê duyệt đền bù làm đường trung tâm thị trấn Đầm Hà cho 72 hộ dân khu vực thị trấn Đầm Hà, xã Đầm Hà, xã Tân Bình, huyện Đầm Hà”. Riêng gia đình bà Tô phải giao 70,8m2 đất nhà ở cho dự án được đền bù 300.000đ/m2, cùng tiền đền bù nhà ở, cây cối, hoa màu, tổng cộng là 21.873.000 đồng, gia đình bà đã nhận đủ.

Ngày 3-9-2003, UBND huyện Đầm Hà có Quyết định 608 “Về việc đền bù thiệt hại về vật kiến trúc, cây cối, hoa màu để GPMB xây dựng chợ trung tâm thị trấn Đầm Hà”. Lần này gia đình ông Đắc (bà Tô đã mất) phải giao 811,9m2, với đơn giá đền bù cho đất nông nghiệp hạng 6 là 1.300đ/m2, tổng tiền đền bù cả vật kiến trúc, cây cối hoa màu là 30.365.072 đồng. Nhưng gia đình không nhận tiền đền bù với lý do đơn giá đền bù đất nông nghiệp quá thấp, và làm đơn khiếu kiện lên các cấp chính quyền. Ngày 1-7-2004, UBND huyện Đầm Hà có Quyết định 601 về việc đền bù thiệt hại về vật kiến trúc, cây cối hoa màu để GPMB xây dựng chợ trung tâm thị trấn Đầm Hà bổ sung. Căn cứ theo Quyết định 3379 của UBND tỉnh ngày 25-9-2002 về Quy định hạn mức đất nhà ở và đơn giá đền bù GPMB trên địa bàn huyện Đầm Hà, trong đó, gia đình nhà ông Đắc phải giao 132m2 đất ở, 300m2 đất vườn và 379,9m2 đất nông nghiệp hạng 6 với đơn giá đền bù là 350.000đ/m2 đất ở, 105.910đ/m2 đất vườn và 1.300đ/m2 đất nông nghiệp hạng 6. Tuy nhiên gia đình ông không nhận tiền đền bù và tiếp tục khiếu kiện với lý do hạn mức đất nhà ở đơn giá đền bù đất nông nghiệp quá thấp.

Cách giải quyết của huyện Đầm Hà

Chuyện về một vụ khiếu kiện kéo dài ảnh 2 — Ông Nguyễn Xuân Đắc với tập đơn khiếu nại gửi các cấp.

Đem những bức xúc của gia đình ông Nguyễn Xuân Đắc đến làm việc với lãnh đạo huyện Đầm Hà, được cho biết, trước sự việc trên, Huyện uỷ, UBND huyện Đầm Hà đã tổ chức nhiều buổi đối thoại trực tiếp với ông Nguyễn Xuân Đắc, đồng thời tuyên truyền, giải thích để ông Đắc hiểu rõ những quy định của pháp luật đối với trường hợp gia đình ông. Tuy nhiên, ông Đắc vẫn tiếp tục khiếu kiện với lý do hạn mức đất nhà ở phải là 360m2, giá đất nông nghiệp đền bù thấp và đòi phải cấp đất tái định cư cho các thành viên của gia đình được thừa kế. Ngày 22-4-2004 UBND huyện Đầm Hà có Quyết định 366 nhằm giải quyết dứt điểm việc khiếu kiện kéo dài của ông Nguyễn Xuân Đắc. Trong đó, khẳng định toàn bộ quá trình chuyển đổi đất cũng như diện tích đất mà bà Chu Thị Tô đã nhận được thể hiện trên bản đồ giải thửa 299 với tổng diện tích 1.849m2 là hợp pháp. Do đó bà Tô có quyền quản lý và sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Việc đền bù giá đất nhà ở cho bà Tô với hạn mức 200m2 là hoàn toàn đúng theo mục 1 , Điều l của Quyết định 3379, ngày 25-9-2002 của UBND tỉnh đã quy định rất rõ “Trường hợp các hộ chưa có giấy chứng nhận QSDĐ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp, hoặc có giấy nhưng không ghi rõ vị trí, diện tích, kích thước thì hạn mức đất được xác định như sau: Khu vực ven thị trấn là 200m2/hộ chính chủ’’. Đối chiếu với trường hợp của bà Tô, thì việc giải quyết của UBND huyện là hoàn toàn đúng, bởi gia đình bà đã làm mất giấy tờ chuyển đổi công nhận quyền sử dụng đất, chỉ có xác nhận của UBND và HTX nông nghiệp xã Đầm Hà thể hiện ở đơn đề nghị của gia đình bà Tô vào năm 1992. Đồng thời Thanh tra tỉnh đã kiểm tra xem xét về sự việc trên, và đã có báo cáo lên UBND tỉnh ra Quyết định 4070 ngày 10-11-2004 nhằm giải quyết đơn khiếu kiện của ông Nguyễn Xuân Đắc. Tại Quyết định 4070 của UBND tỉnh không chấp nhận nội dung đơn khiếu kiện của ông Đắc và một lần nữa công nhận phương án đền bù GPMB của huyện Đầm Hà cho hộ bà Chu Thị Tô (đã mất) thừa kế cho con là ông Nguyễn Xuân Đắc. Thế nhưng, đến nay, mặc dù các cơ quan chức năng của tỉnh và huyện Đầm Hà đã rất nỗ lực trong việc giải quyết chế độ chính sách cho gia đình bà Chu Thị Tô, nhưng gia đình vẫn tiếp tục khiếu kiện.

Bài học trong công tác quản lý đất đai

Qua tìm hiểu thực tế về các văn bản quy định về chính sách đất đai, chúng tôi thấy rằng, phương án đền bù của UBND huyện Đầm Hà là hoàn toàn đúng với pháp luật. Nhưng khi tiếp xúc với ông Nguyễn Xuân Đắc, ông vẫn khẳng định “như đinh đóng cột” là những gì ông khiếu kiện là đúng. Tuy nhiên, có một thực tế là, năm 1995 trong khi bà Chu Thị Tô tiến hành xây dựng một ngôi nhà để ở, đã bị chính quyền lập biên bản yêu cầu tháo dỡ, ngày 4-10-1995 UBND huyện Quảng Hà có Công văn số 390 QĐ/UB “Về việc tháo dỡ nhà xây dựng trái phép” của bà Tô, Nhưng không hiểu vì lý do gì ngôi nhà này vẫn tồn tại.

Ngày 20-5-1999, khi bà Tô làm di chúc thừa kế cho con trai và các cháu nội đã ghi rất rõ là “có số đất thổ cư là 360m2... nay chia cho các con và các cháu mỗi người một số để dùng’’, không hiểu vì sao ông Chủ tịch UBND thị trấn Đầm Hà khi đó vẫn xác nhận “Di chúc trên là đúng” và “diện tích đất ở của bà Tô do chuyển đổi từ xã Đầm Hà lên và đã được người có thẩm quyền giao đất chứng nhận”. Phải chăng, đây chính là căn nguyên để gia đình ông Đắc vin vào, không chấp nhận phương án đền bù sau này của huyện.