Lần đầu tiên hơn 80 CBCS nguyên là Công an TX Hồng Gai (nay là TP Hạ Long) thời kỳ chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ giai đoạn 1964-1975 tổ chức gặp mặt nhân kỷ niệm 45 năm đánh thắng trận đầu 5-8 (1964-2009). Gặp nhau, họ mừng vui khôn xiết, cùng nhớ về một thời gian khổ, nhưng rất đỗi hào hùng...
Mới sáng sớm mà trời đã nóng hầm hập, nhưng niềm vui được gặp mặt, đã chẳng khiến ai bận tâm. Tại hội trường tầng 4 trụ sở Công an TP Hạ Long, nhiều cụ tóc bạc, đi lại khó khăn, cùng dìu nhau vào hội trường. Mọi người ôm chầm lấy nhau, mừng vui, khóc cười chuyện trò râm ran. Bác Vũ Đức Kính, nguyên Trưởng Công an TX Hồng Gai, Phó giám đốc Công an tỉnh, hiện là Chủ nhiệm CLB hưu trí Công an TP Hạ Long, Trưởng Ban Liên lạc Công an TX Hồng Gai cảm động nói: Cuộc gặp mặt này là mơ ước của hơn 80 CBCS Công an TX Hồng Gai đã trực tiếp tham gia chiến đấu, góp phần đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ vào TX Hồng Gai và miền Bắc giai đoạn 1964-1975. Để có cuộc gặp hôm nay, chúng tôi đã chuẩn bị từ 4-5 năm nay. Nhiều người tuổi cao, sức yếu không về dự cuộc gặp mặt được, rất tiếc. Có những người tuổi cao, ở xa, nhưng đã đến từ rất sớm. Như các cụ, các bác: Nguyễn Thanh Châu, 86 tuổi, nguyên Phó Trưởng Công an TX Hồng Gai; Thiếu tướng Lê Mai, nguyên Thường vụ Tỉnh uỷ, Giám đốc Công an tỉnh, Tổng cục phó CSND Bộ Công an; Đinh Thị Nghĩa, 60 tuổi, nguyên CSKV Công an TX Hồng Gai, hiện ở Hà Nội; Thượng tá Nguyễn Đăng Tân, nguyên Phó bí thư Chi bộ Công an TX Hồng Gai, hiện là chủ nhiệm CLB công an hưu trí ở Bắc Ninh...
Hồi ức những kỷ niệm của một thời chiến đấu oanh liệt.
Bác Nguyễn Đức Kiêm, nguyên Trưởng Phòng Tổng hợp Công an tỉnh, bùi ngùi kể: Ngày đó, tôi làm CSKV Công an TX Hồng Gai. Chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của giặc Mỹ, Công an TX Hồng Gai đã cùng với lực lượng vũ trang, dân quân tự vệ trên địa bàn kiên cường bám trụ chiến đấu. Theo như tôi được biết, giai đoạn này, Mỹ đã đánh phá Hồng Gai 501 trận với 8.186 quả bom, hàng chục quả tên lửa, trên 200 quả thuỷ lôi, 66.181 quả bom bi, bom xuyên các loại; giết chết 664 người, làm bị thương 701 người, toàn bộ nhà cửa của nhân dân thị trấn Hà Tu, Bãi Cháy, khu phố Cột 5, Cột 8, khu Lán Đạo... bị phá huỷ. Hầu hết nhà cửa khu phố Bạch Đằng, Cảng Mới, Loong Toòng, Hà lầm, Cái Đá bị hư hỏng, gần 5 vạn dân không còn nhà ở, 23 trường học bị hỏng; nhiều trường học, bệnh viện, công trình văn hoá, nhà máy... bị tàn phá. Lực lượng Công an TX Hồng Gai lúc đó là nòng cốt đưa dân đi sơ tán, giúp dân đào hầm tránh bom đạn địch. Công an TX Hồng Gai được Ty Công an Quảng Ninh, cấp uỷ, chính quyền chỉ đạo xây dựng các phương án tác chiến, trực 24 giờ/ngày để làm nhiệm vụ giúp dân sơ tán, bảo vệ kho tàng, tài sản của nhà nước và tính mạng của nhân dân. Trong trận đầu thử lửa với máy bay Mỹ ngày 5-8-1964, quân và dân TX Hồng Gai đã anh dũng đánh trả quyết liệt, bắn rơi 3 máy bay Mỹ, bắt sống tên giặc lái đầu tiên trên miền Bắc. Chiến công này đã làm nức lòng quân dân cả nước, tạo khí thế cho toàn quân, toàn dân hăng hái tiến lên tiếp tục giành thắng lợi mới, đập tan cái gọi là “sức mạnh của không lực Hoa Kỳ”. Như cô Nghĩa này (bác Đinh Thị Nghĩa) ngày trước là CSKV thị xã, nhiều lần đã dũng cảm xông vào bom đạn cứu sống hàng chục người bị vùi lấp dưới hố bom...
Sau bao năm xa cách, nay gặp lại, nhiều người xúc động không nói nên lời. Bác Vũ Đức Kính kể: Không những cứu nhân dân bị thương dưới làn bom đạn, các đồng chí trong Đội chữa cháy Hạ Long còn không quản ngại hiểm nguy dập lửa chữa cháy xăng dầu... Đội đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tôi còn nhớ hôm đó là ngày 19-8-1972, chuyến phà chở 46 người và nhiều ô tô bị thuỷ lôi Mỹ làm hỏng đầu máy, trôi dạt khoảng 10km. Mặc cho trên trời máy bay địch gầm rú, dưới nước địch thả thuỷ lôi. Đội cảnh sát trên sông do đồng chí Vũ Thành chỉ huy đã đưa được chuyến phà vào vị trí an toàn. Sau trận đó đồng chí Vũ Thành được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang... Thiếu tướng Lê Mai xen vào: Còn một chuyện, đến giờ tôi mới nói ra. Đó là, khi bắt được tên giặc lái Anvaret, tôi hỏi cung hắn: Anh nhận lệnh của ai và mệnh lệnh gì khi đánh vào Hồng Gai? Anvaret trả lời: Tôi chỉ biết nhận lệnh đánh vào tàu Hải quân đỗ tại phía Tây biển Hồng Gai. Người giao nhiệm vụ nói với tôi công việc này đơn giản thôi, vì lực lượng của Việt Nam yếu, không đủ thiết bị phương tiện đánh trả... Song không ngờ, lưới lửa phòng không của các ông quá mạnh, máy bay của tôi bị trúng đạn... Bác Nguyễn Đăng Tân, nguyên Phó Phòng Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ Công an tỉnh Bắc Ninh tham gia: Thời kỳ đó, tôi là CSKV Công an Hồng Gai. Hôm đó, khoảng 14 giờ, ngày 5-8-1964, đang làm nhiệm vụ trực ban cùng một đồng chí công an tên là Mẫn, tôi nghe tiếng máy bay địch tiến đến. Tôi vội chạy ra sân, thấy 3 chiếc F105 lao xuống khu vực cảng Hải quân và bến phà Bãi Cháy bắn rốc két. Tôi liền bảo đồng chí Mẫn gọi điện thoại cho Hội đồng phòng không ra lệnh báo động. Song dây điện thoại đã bị mảnh đạn cắt đứt, nhưng dây căng không có cách nào nối được. Vừa gọi đồng chí Mẫn tiếp tục quay điện thoại, tôi vừa nắm chặt hai đầu dây điện thoại cho dính vào nhau. Điện giật tê cả người nhưng tôi vẫn cố chịu để thông tin được thông suốt. Nhờ đó cấp trên đã kịp thời báo động cho các lực lượng trên bộ, trên biển đồng loạt bắn trả máy bay địch, thông báo cho nhân dân đi trú ẩn... Sau trận đánh, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Thân đã đến Công an TX Hồng Gai động viên CBCS và đem chiếc máy điện thoại đó về Hà Nội, hiện vẫn được để ở Bảo tàng CAND Hà Nội. Giọng bác Tân chợt nghẹn lại: Suốt cuộc đời tôi không bao giờ quên và luôn thầm hứa phải sống xứng đáng với người đồng chí, đồng đội của mình là liệt sỹ Vũ Văn Vy, quê ở Vũ Thư (Thái Bình). Hôm đó khoảng 20 giờ, một ngày tháng 8-1966, giặc Mỹ điên cuồng cho máy bay đánh phá TX Hồng Gai, nhất là bến phà Bãi Cháy, cả ngày và đêm hôm đó chúng bắn, phá, ném bom tới 28 lần. Cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt, từ ngoài Vịnh Hạ Long hàng loạt máy bay Mỹ lao vào đánh phá bến phà, nơi có trạm Công an Hồng Gai do Hạ sỹ Vũ Văn Vy làm nhiệm vụ giữ gìn mạch máu giao thông thông suốt. Trước tình hình đó, tôi xin đồng chí Vũ Đức Kính sang hỗ trợ đồng chí Vy. Qua sông Cửa Lục, đến nơi trời tối đen như mực, bom phá tung cả bến phà và dãy nhà giao tế; cột điện đổ ngổn ngang... Tôi gọi, soi đèn pin mãi không thấy Vy đâu. Khi soi đến bến phà trước cửa trạm Công an Bãi Cháy thấy Vy đã hy sinh, quần áo rách tướp, súng vẫn bên hông, còi trước ngực. Sau này mọi người kể lại, mặc cho bom đạn dội ầm ầm , một mình Vy đã điều khiển 5 xe ô tô qua phà an toàn. Chúng tôi càng cảm phục hơn, khi biết anh trai Vy đã hy sinh tại chiến trường Trị Thiên Huế năm 1965; bản thân Vy đã gần 3 năm mà chưa một lần về quê thăm bố mẹ. Vy đang chuẩn bị về quê cưới vợ là cô bạn gái học cùng phổ thông... Đứng trước mộ Vy, tất cả chúng tôi đều nghẹn ngào và thầm hứa sống, chiến đấu xứng đáng với sự hy sinh của anh và các đồng đội khác đã ngã xuống. Chúng tôi nhớ mãi câu nói của bố Vy “Em Vy hy sinh vì nhiệm vụ, còn các anh phải giữ vững ý chí chiến đấu...”.
...và cùng nhau chụp ảnh lưu niệm.
45 năm đã qua, hôm nay mới có dịp gặp lại, mọi người đều không khỏi bồi hồi, xúc động khi nhắc đến những đồng đội vắng mặt. Một thời oanh liệt, chiến công, sự hy sinh, tình đồng chí, đồng đội luôn khắc ghi trong tim mỗi người.
Giờ phút chia tay mọi người đều bịn rịn không nỡ rời, và cùng ước hẹn lần gặp sau!
