Ngày 28-8-1987, ông Phạm Khắc Sơn và vợ là Đỗ Thị Thanh (số nhà 502-503, đường Trần Phú, thuộc phường Cẩm Trung, TX Cẩm Phả) có đơn gửi UBND phường Cẩm Trung xin được sử dụng mảnh đất 120m2 của mẹ vợ khai phá từ năm 1968 để làm nhà ở.
Những ưu ái khác thường
Ngày 28-8-1987, ông Phạm Khắc Sơn và vợ là Đỗ Thị Thanh (số nhà 502-503, đường Trần Phú, thuộc phường Cẩm Trung, TX Cẩm Phả) có đơn gửi UBND phường Cẩm Trung xin được sử dụng mảnh đất 120m2 của mẹ vợ khai phá từ năm 1968 để làm nhà ở. UBND phường Cẩm Trung đã xác nhận vào đơn, đồng ý cho ông Sơn được sử dụng 120m2 này và thu lệ phí sử dụng đất là 3.600đ. Đến ngày 9-10-1987, ông Sơn đã thực hiện nộp nghĩa vụ tài chính vào ngân sách phường. Tại thời điểm này, một phần diện tích đất mà ông Sơn sử dụng nằm dưới đường điện 35KV. Tuy nhiên, đến ngày 21-9-1990, UBND TX Cẩm Phả tiến hành kiểm tra lại diện tích đất của gia đình ông Sơn đã nộp lệ phí sử dụng đất được UBND phường Cẩm Trung xác nhận từ năm 1987, thì diện tích đất thực tế chỉ có 99,45m2. Tháng 4-1991, do thay đổi tim đường khi nâng cấp quốc lộ 18A, nên phía trước nhà ông Sơn có thêm 58m2. Phần đất này đã được UBND TX Cẩm Phả quyết định cấp thêm cho ông Sơn, nhưng ông không nhận và không thực hiện nghĩa vụ tài chính. Năm 1996, 1997 và năm 1998, UBND tỉnh đã ba lần quy hoạch lại phần diện tích phía trước thửa đất nhà ông Sơn và nhà ông Đức (bên cạnh nhà ông Sơn) thành 3 ô đất (diện tích các ô đất ở 3 lần quy hoạch khác nhau). Do nhiều lý do mà quy hoạch này không được thực hiện. Đến tháng 1-2004, ông Sơn được cấp thêm 31,5m2 đất thuộc một phần diện tích của ô số 2 và số 3 của quy hoạch này. Như vậy, đến tháng 1-2004, tổng diện tích đất ông Sơn quản lý và sử dụng là 130,95. Tháng 7-2004, ông Sơn được UBND TX cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ073999 với diện tích 134m2, mục đích sử dụng đất là đất ở. Tuy nhiên, thực tế diện tích thửa đất của ông Sơn mà phòng Địa chính - Đô thị TX và UBND phường Cẩm Trung đo đạc trong năm 2004 là 197m2.
Việc cấp sổ đỏ cho ông Sơn cũng có nhiều sự ưu ái khác thường. Ngày 20-7-2004, ông Phạm Khắc Sơn có “Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất” gửi UBND TX Cẩm Phả với nội dung xin đăng ký quyền sử dụng 134m2 đất ở. Ngay trong ngày hôm ấy, UBND phường Cẩm Trung và Phòng Địa chính - Đô thị đều xác nhận vào đơn của ông Sơn. Ngày 26-7-2004, UBND TX Cẩm Phả ban hành quyết định cấp sổ đỏ cho ông Sơn. Như vậy, chỉ chưa đầy một tuần, toàn bộ hồ sơ, thủ tục để cấp sổ đỏ cho ông Sơn đều được hoàn tất, thậm chí mọi thủ tục quan trọng đều được thực hiện trong một ngày.
“Phù phép” đất công thành đất tư
Trong phần trích lục bản đồ địa chính thửa đất của ông Sơn có ghi diện tích thửa đất kiểm tra là 197m2, trừ hành lang điện cao thế 63m2, diện tích cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 134m2. Tuy nhiên, việc trừ diện tích hành lang điện cao thế chỉ là lý do để hợp lý hóa phần chênh lệch hơn 60m2. Bởi theo quy định tại điểm 3.c Chương 2 của Thông tư số 1990/2001/TT-TCĐC và theo khoản 2, điều 97 Luật Đất đai năm 2003 thì diện tích nằm dưới đường điện 35KV như của gia đình ông Sơn hoàn toàn có thể cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với yêu cầu chấp hành đúng quy định về bảo vệ an toàn công trình. Mặt khác, trong một số trường hợp cũng tương tự như của ông Sơn, khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, TX không hề bù trừ hoặc thu hồi, đền bù phần diện tích dưới hành lang đường điện. Chỉ riêng có ông Sơn được bù trừ hơn 60m2 đất mà không phải nộp tiền sử dụng đất.
Sau khi có kiến nghị của người dân về việc bù trừ này, UBND TX Cẩm Phả lại tìm lý do khác để hợp thức phần diện tích trên cho ông Sơn. Cụ thể, UBND TX Cẩm Phả cho rằng ông Sơn đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với phần diện tích sử dụng và diện tích cấp sổ đỏ 134m2, nhưng vẫn còn thiếu 17,5m2, và không có chuyện lấn chiếm hơn 60m2 đất công. UBND TX Cẩm Phả không thừa nhận diện tích 99,45m2 đất thực tế của ông Sơn được kiểm tra ngày 21-9-1990, mà căn cứ vào việc ông Sơn đã nộp nghĩa vụ tài chính cho 120m2 đất vào năm 1987 (là một tờ biên lai thu ngân sách xã, không có biên bản xác định ranh giới, mốc giới của thửa đất) để xác định diện tích đất. Đồng thời, UBND TX Cẩm Phả cũng không thừa nhận quy hoạch mà UBND tỉnh đã thực hiện trong những năm 1996, 1997 và 1998. Khi làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Nghi, Phó Chủ tịch UBND TX Cẩm Phả, còn cho rằng: “Quy hoạch mà tỉnh đã thực hiện là quy hoạch chồng lấn lên đất nhà ông Phạm Khắc Sơn mà không đền bù, giải phóng mặt bằng, và trên thực tế quy hoạch này không thực hiện được, nên không thể gọi là đất công…”. Trong khi đó, các văn bản có liên quan đến 3 ô đất này của UBND TX Cẩm Phả từ năm 1998 đến năm 2004 đều công nhận đây là đất công. Ngay cả ông Phạm Khắc Sơn cũng thừa nhận đây là đất công thể hiện các đơn đề nghị được cấp thêm một phần diện tích ở ô số 2 và số 3. Những lý do UBND TX Cẩm Phả đưa ra nhằm hợp lý hóa diện tích cho gia đình ông Sơn cũng mâu thuẫn với chính những văn bản mà UBND TX Cẩm Phả đã ban hành thời kỳ trước đó. Và hiện nay, ông Phạm Khắc Sơn đã xây dựng nhà trên toàn bộ diện tích 197m2 (gồm cả diện tích 63m2 mà UBND TX Cẩm Phả không cấp do nằm dưới hành lang đường điện 35KV, mặc dù theo quy định đây là phần đất chỉ được phép trồng cây).
Mặc dù sai phạm mười mươi, nhưng UBND TX Cẩm Phả vẫn tìm mọi cách giúp ông Sơn hợp thức hơn 60m2 đất công thành của riêng. Ngay cả khi Thanh tra tỉnh vào cuộc, làm rõ sự việc thì thị xã vẫn tiếp tục “một mình một lý”. Với việc làm sai phạm này, UBND TX Cẩm Phả đã làm thiệt hại cho nhà nước hàng trăm triệu đồng (giá đất ở vị trí này thời điểm hiện tại là 9 triệu đồng/m2). Thị xã hiện có hàng ngàn hộ dân có diện tích đất nằm dưới hành lang đường điện 35KV, nếu tất cả đều yêu cầu được giải quyết “công bằng” như trường hợp gia đình ông Sơn, chắc chắn “cái lý” của thị xã khó mà đứng vững. Dư luận đặt câu hỏi, đằng sau sự ưu ái này có gì khuất tất?
