Quảng Ninh là địa phương duy nhất trong cả nước có biên giới đất liền và biên giới biển tiếp giáp với Trung Quốc, là cửa ngõ thông thương giao lưu phát triển kinh tế giữa các nước ASEAN với Trung Quốc và ngược lại, do đó có vị trí quan trọng về chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Phát huy vai trò, nhiệm vụ của mình, Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã quán triệt, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, chủ động nghiên cứu, dự báo nắm tình hình, kịp thời tham mưu, đề xuất với Tỉnh uỷ, UBND tỉnh nhiều chủ trương, giải pháp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới, biển đảo; xây dựng lực lượng BĐBP tỉnh vững mạnh.
Nổi bật trong thời gian gần đây là Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã tham mưu hiệu quả cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và Đảng uỷ Bộ Tư lệnh BĐBP ban hành một số chỉ thị về việc triển khai thực hiện quản lý, bảo vệ biên giới sau cắm mốc và tham gia xây dựng 2 Đề án có liên quan đến công tác xây dựng, quản lý bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, vùng biển và đảm bảo quốc phòng an ninh (QP-AN) của tỉnh. Đó là Đề án Vận động các hộ dân ra sinh sống trên Đảo Trần và Đề án bảo đảm vững chắc QP-AN; đề xuất mở 9 điểm thông quan xuất khẩu hàng hoá qua biên giới tạo điều kiện cho phát triển kinh tế vùng biên và thành lập Tiểu ban Cửa khẩu tỉnh Quảng Ninh. Chủ động phối hợp tham mưu cho UBND tỉnh triển khai nghiêm túc Đề án của Bộ Quốc phòng về “Tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013-2016”; duy trì thực hiện tốt các chương trình phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể địa phương trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các văn bản pháp lý về biên giới, cửa khẩu; tích cực tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương củng cố, xây dựng cơ sở chính trị, phát triển KT-XH; bố trí, quản lý, sử dụng có hiệu quả 24 cán bộ biên phòng tăng cường giữ các chức danh ở các xã, phường biên giới, hải đảo… Cùng với công tác tham mưu, BĐPB tỉnh còn thường xuyên nắm vững, dự báo sát, đúng tình hình, kịp thời phát hiện và xử lý tốt các vấn đề xảy ra; chủ động hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng và quần chúng nhân dân đấu tranh có hiệu quả với các hoạt động vi phạm chủ quyền, vi phạm hiệp định về quy chế quản lý biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác trinh sát, đấu tranh có hiệu quả các chuyên án, vụ án, nhất là các vụ án về ma tuý, mua bán người, XNC trái phép, buôn lậu, vận chuyển hàng hoá, than, khoáng sản... trái phép qua biên giới.
Trong xây dựng lực lượng BĐBP tỉnh, Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Tập trung giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tình hình, nhiệm vụ công tác biên phòng. Triển khai thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và các nhóm giải pháp khắc phục khâu yếu, mặt yếu sau kiểm điểm tự phê bình và phê bình ở các cấp theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4 (khoá XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, gắn với đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”. Tập trung lãnh đạo đổi mới công tác quản lý xuất nhập cảnh, coi trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả đội ngũ cán bộ làm việc ở các cửa khẩu, cảng biển gắn với đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, kiểm tra, kiểm soát xuất nhập cảnh đảm bảo chặt chẽ về pháp luật, nghiệp vụ và thông lệ quốc tế; giữ vững chủ quyền an ninh biên giới, phục vụ tốt đường lối đối ngoại, hợp tác, giao lưu quốc tế của đất nước, góp phần phát triển kinh tế của địa phương. Đến nay đối với giấy tờ liên quan đến người qua cửa khẩu, BĐBP tỉnh đã giảm từ 9 loại xuống còn 5 loại, thời gian còn từ 5 đến 7 giây/người qua lại cửa khẩu. Đối với giấy tờ liên quan đến phương tiện vào cảng đã giảm từ 36 loại xuống còn 6 loại; xuất trình giấy tờ giảm từ 27 loại xuống còn 9 loại, thời gian còn 3 phút đến 6 phút… Cùng với đó, các địa phương biên giới và BĐBP tỉnh đã mở rộng quan hệ, đa dạng các hình thức đối ngoại ở các cấp, tăng cường gặp gỡ trao đổi, hội đàm, sử dụng đường dây nóng phối hợp giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến hai bên biên giới, vùng biển; tổ chức và duy trì tốt các hoạt động giao lưu, kết nghĩa “Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên”; triển khai có hiệu quả mô hình kết nghĩa (bản - bản) cụm dân cư hai bên biên giới... góp phần tạo môi trường thuận lợi trong phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội và xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị và phát triển. Đến nay tất cả các đồn biên phòng biên giới đất liền đều ký kết nghĩa với các đơn vị bảo vệ biên giới Trung Quốc. Qua đó đã góp phần quan trọng tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác biên phòng trong tình hình mới; xây dựng, củng cố cơ sở chính trị, cải thiện đời sống dân sinh, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và cấp uỷ, chính quyền địa phương, xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển.
Hoài Anh