Đầu tư hoạt động KH&CN để phát triển vùng nông thôn, miền núi: Những khởi sắc cho một diện mạo mới

Để góp phần hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, nâng cao mức sống của người dân, rút ngắn khoảng cách giữa các vùng, miền, hoạt động chuyển giao, ứng dụng tiến bộ KH&CN trong phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi đã được tỉnh đặc biệt quan tâm. Điều này được thể hiện qua hàng loạt các dự án, chương trình KH&CN, huy động được rất nhiều nguồn lực từ T.Ư, tỉnh, doanh nghiệp và người dân, đem lại những đổi thay đáng kể cho vùng miền núi, nông thôn trong tỉnh.

Đầu tư mạnh

Việc đầu tư cho hoạt động KH&CN để phát triển vùng nông thôn, miền núi đã được tỉnh đặt ra từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, từ năm 2010, lĩnh vực này đã thực sự khởi sắc hơn. Điều này được đánh dấu qua hàng loạt các văn bản, chỉ đạo của tỉnh đối với lĩnh vực KH&CN nói chung, hoạt động chuyển giao ứng dụng tiến bộ KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nói riêng. Sở KH&CN cũng tích cực tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều cơ chế, chính sách về nông nghiệp, nông thôn liên quan đến lĩnh vực KH&CN.

Đặc biệt, Sở KH&CN còn tham mưu cho UBND tỉnh triển khai 33 nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn với tổng kinh phí trên 21,3 tỷ đồng; trong đó, vốn từ nguồn ngân sách sự nghiệp KH&CN trên 18,2 tỷ đồng, vốn huy động từ các nguồn khác trên 3,1 tỷ đồng. Các nhiệm vụ chủ yếu tập trung vào các mục tiêu như: Phát triển nuôi trồng chế biến thuỷ sản; phát triển cơ giới hoá nông nghiệp nông thôn; phát triển trồng trọt; bảo vệ, phát triển và làm giàu rừng... Riêng lĩnh vực văn hoá - xã hội, Sở KH&CN đã tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu phục dựng lễ hội đình Đầm Hà; nghiên cứu bảo tồn các di sản văn hoá phi vật thể của các địa phương, dân tộc ít người; nghiên cứu đặc thù và sưu tầm tư liệu về ca dao, dân ca Quảng Ninh, ca dao, dân ca vùng biển... Ngoài nguồn vốn từ nguồn sự nghiệp, Sở KH&CN đã phối hợp với các sở, ngành liên quan tham mưu cho UBND tỉnh cho phép triển khai 4 dự án đầu tư ứng dụng tiến bộ KH&CN từ nguồn vốn đầu tư cho KH&CN với tổng mức đầu tư trên 54,9 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn đã cấp từ ngân sách tỉnh trên 24,8 tỷ đồng.

Thêm nữa, Sở KH&CN đã tham mưu và được Bộ KH&CN phê duyệt cho Quảng Ninh 13 dự án trong chương trình nông thôn, miền núi trong năm 2012 với tổng kinh phí là 115,44 tỷ đồng; trong đó, 3 dự án trực tiếp do T.Ư quản lý và 10 dự án giao cho tỉnh quản lý. Đây là tiền lệ chưa từng có khi mà thông thường, Bộ KH&CN chỉ phê duyệt từ 1-2 dự án/địa phương/năm)...

Hiệu quả lớn

Sau những nỗ lực thúc đẩy chuyển giao ứng dụng tiến bộ KH&CN phục vụ phát triển nông thôn, miền núi đã bước đầu tạo nên diện mạo mới cho những vùng đất này. Điểm đầu tiên có thể nhìn thấy là ở khu vực nông thôn, miền núi của tỉnh đã nhanh chóng hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn như: Vùng sản xuất rau an toàn Quảng Yên với quy mô 30,54ha rau với 150 hộ dân tham gia, giải quyết việc làm cho khoảng 300 lao động tại địa phương. Hay như các vùng sản xuất hoa Hoành Bồ, mai vàng Yên Tử, gà Tiên Yên và vùng trồng, sản xuất rượu ba kích tím... Gắn với những vùng sản xuất này là các sản phẩm thế mạnh của địa phương được xây dựng thương hiệu như: Gà Tiên Yên, mực ống Cô Tô, sá sùng Vân Đồn, ngán Quảng Ninh, vải chín sớm Phương Nam…

Theo ông Trần Văn Quang, Phó Giám đốc Sở KH&CN, ở từng lĩnh vực, các mô hình, dự án đều cho hiệu quả kinh tế cao, giúp người nông dân tăng thu nhập, xoá đói, giảm nghèo. Quan trọng hơn là đã tạo điều kiện nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn cho cán bộ cơ sở. Điển hình như: Ở lĩnh vực cơ giới hoá nông nghiệp, nông thôn, Sở KH&CN đã phối hợp với Trung tâm Cơ điện nông nghiệp và ngành nghề nông thôn thực hiện nhiệm vụ “Định hướng phát triển cơ điện nông nghiệp, nông thôn thực hiện CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010-2020”. Kết quả nghiên cứu đã thể hiện được bức tranh tổng thể về hiện trạng phát triển cơ điện nông nghiệp, nông thôn của tỉnh, đề xuất được hướng phát triển cho các địa phương trong tỉnh. Kết quả nghiên cứu đã được một số địa phương sử dụng phục vụ công tác lập quy hoạch tổng thể phát triển KTXH giai đoạn 2011-2020, định hướng đến năm 2030.

Ở lĩnh vực trồng trọt, trong giai đoạn 2008-2013, Sở KH&CN đã tham mưu cho UBND tỉnh triển khai 16 nhiệm vụ, trong đó, tập trung chủ yếu vào công tác khảo nghiệm, chọn tạo giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển vùng sản xuất tập trung. Kết quả nghiên cứu đã chọn được nhiều giống cây trồng mới như: Giống lạc L23, giống ổi Đài Loan, hồng ngâm, các giống lúa mới gồm ĐT 34, ĐT 36, ĐT 52... “Hiện trên địa bàn tỉnh, các doanh nghiệp, địa phương, người nông dân đã chủ động sản xuất được một số giống cây trồng, vật nuôi, thuỷ sản đảm bảo chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển vùng sản xuất tập trung cho các sản phẩm thế mạnh của địa phương” - ông Quang nhấn mạnh.

Cẩm Nang