Để hoạt động KH&CN thực sự đi vào đời sống, đóng góp vào việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, thời gian qua các địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều mô hình ứng dụng tiến bộ KH&CN vào thực tiễn, đóng góp có hiệu quả vào phát triển sản xuất.
Trong năm 2016, Sở KH&CN và các địa phương tiếp tục triển khai nhiều nội dung của hoạt động KH&CN tại cơ sở, thu được nhiều kết quả tích cực. Một trong những kết quả khả quan là các dự án thuộc chương trình “Hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao tiến bộ KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2011-2015”. Từ năm 2011 đến nay, Quảng Ninh đã có 16 dự án ứng dụng KH&CN được triển khai. Phần lớn các dự án đã giúp cho người dân các địa phương trong tỉnh được tiếp cận với những thành tựu mới về KH&KT; ứng dụng được những tiến bộ của KH&CN vào phát triển sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.
Cùng với đó, nhờ thực hiện tương đối tốt việc phân cấp quản lý các nhiệm vụ KH&CN tại cơ sở cho các địa phương, việc đẩy mạnh hoạt động KH&CN tại cơ sở ngày càng đi đúng, trúng, phù hợp với điều kiện thực tế và thế mạnh của địa phương. Các địa phương chủ động hơn trong các nội dung công tác có liên quan đến KH&CN, như: Xây dựng nhiệm vụ KH&CN hàng năm; lên kế hoạch các dự án sản xuất có ứng dụng KH&CN; đầu tư dây chuyền, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm; đề xuất hướng dẫn, trợ giúp và chuyển giao KH&CN từ phía Sở KH&CN và các đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh... Một số địa phương đã và đang thực hiện rất tốt việc xây dựng kế hoạch, tổ chức bố trí nguồn vốn để triển khai thực hiện hoạt động KH&CN tại cơ sở như Bình Liêu, Tiên Yên, Quảng Yên, Móng Cái...
Nổi bật trong đẩy mạnh hoạt động KH&CN tại cơ sở những năm gần đây phải kể đến thành công của chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP). Nhờ được ứng dụng các tiến bộ KH&CN, sản phẩm thế mạnh của các địa phương ngày càng được hoàn thiện về chất lượng, kiểu dáng, mẫu mã; giá trị của sản phẩm được nâng cao, thương hiệu được xây dựng và bảo vệ ngày càng vững chắc. Đơn cử như với sản phẩm rau an toàn của TX Quảng Yên, trước khi đến với chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, rau chỉ đạt giá trị từ 50-70 triệu đồng/ha. Sau khi trở thành sản phẩm OCOP của thị xã, được ứng dụng thêm nhiều tiến bộ của KH&CN, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, giá trị sản phẩm đạt từ 100-150 triệu đồng/ha. Rau an toàn Quảng Yên không chỉ cung cấp cho thị trường Quảng Ninh, mà còn được xuất sang các thị trường lân cận như Hải Phòng, Hải Dương...
Đẩy mạnh ứng dụng KH&CN vào chương trình OCOP đã giúp giải quyết “điểm nghẽn” trong dây chuyền sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, đó là chế biến. Trước đây, các nông sản phẩm của Quảng Ninh đa phần dừng lại ở sản phẩm thô, giá trị kinh tế không cao; đến nay, nhờ ứng dụng KH&CN, nhiều nông sản đã được chế biến sâu, nâng tầm chất lượng và giá trị. Tiêu biểu như năm 2016, thực hiện nhiệm vụ “Ứng dụng công nghệ sản xuất tỏi đen tại Móng Cái” do Sở KH&CN tỉnh giao, HTX Nông - lâm - ngư nghiệp Thái An (TP Móng Cái) đã tiếp nhận và làm chủ 5 quy trình công nghệ do Công ty TNHH Phát triển thương hiệu Brandwork (Hà Nội) chuyển giao, cho ra đời thành công sản phẩm tỏi đen Thái An Móng Cái. Sản phẩm này trở thành một trong những mặt hàng OCOP có giá trị cao của Móng Cái, được bao tiêu xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh đánh giá cao.
Anh Phạm Hồng Thái, Giám đốc HTX Nông - lâm - ngư nghiệp Thái An, chia sẻ: Nguồn nguyên liệu cho sản phẩm tỏi đen Thái An Móng Cái là tỏi trồng tại đảo Vĩnh Thực, chất lượng rất tốt. Trước đây, giá những sản phẩm được chế biến từ tỏi Vĩnh Thực chỉ khoảng 50.000 đồng/kg. Từ khi được chuyển giao dây chuyền công nghệ, chế biến sâu thành tỏi đen, giá trị sản phẩm đã nâng tới 1 triệu đồng/kg. Việc ứng dụng KH&CN đã đem đến sự phát triển cho HTX Nông - lâm - ngư nghiệp Thái An nói riêng, nhiều đơn vị, doanh nghiệp trong tỉnh nói chung.
Minh Hà
