Là địa phương có mặt bằng diện tích khá bằng phẳng nên trong mục tiêu phát triển nông nghiệp, TX Quảng Yên rất chú trọng phát triển trồng cây hoa màu, đặc biệt là trồng lạc. Riêng năm 2011, diện tích đất trồng lạc chiếm 140ha trong tổng số 179ha cây công nghiệp ngắn ngày.
Thực tế cho thấy, lạc là cây thực phẩm, cây họ đậu không chỉ làm tốt cho đất mà còn dùng để lấy dầu đem lại giá trị kinh tế cao, được trồng ở hơn 100 nước trên thế giới, với diện tích gần 22 triệu ha. Trong đó, sản lượng lạc ở các nước đang phát triển cao gấp 10 lần các nước phát triển. Ở Việt Nam, cây lạc cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong nông nghiệp, vì thế, trong số 25 nước trồng lạc ở châu Á, Việt Nam đứng thứ 5 về sản lượng. TX Quảng Yên là một trong những địa phương của tỉnh có diện tích đất trồng lạc khá cao, nhưng từ trước đến nay do chủ yếu trồng các giống địa phương nên năng suất chưa cao (48-50 tạ/ha); hạt quả bé, chất lượng thấp (nhạt, không có vị thơm) nên nhiều khi chưa đáp ứng được nhu cầu của những thị trường “khó tính”. Chị Vũ Thị Thanh Nga, Chủ nhiệm dự án cho biết: “Trước thực trạng này, chúng tôi quyết định thay đổi những giống mới cho phù hợp với từng địa bàn huyện. Được sự quan tâm của Sở KH&CN và sự nhất trí của Hội đồng KHCN TX Quảng Yên, “dự án trồng thử nghiệm giống lạc L23 vụ xuân 2012” (gọi tắt là Dự án thử nghiệm L23) đã được thực hiện nhằm tuyển chọn những giống lạc mới, ngắn ngày, có giá trị kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu, mong mỏi của nhân dân, đồng thời làm phong phú hơn bộ giống cây có dầu ở địa phương”. Trên cơ sở đó, huyện đã trồng thử nghiệm giống lạc L23 - là giống lạc được đánh giá dễ trồng, với kỹ thuật canh tác đơn giản, có thể trồng trên nhiều loại đất, giá trị kinh tế cao. Không chỉ cho năng suất cao hơn giống lạc địa phương từ 5-10 tạ/ha, giống lạc L23 còn có đặc tính sinh trưởng khoẻ, khả năng chịu thâm canh cao, kháng bệnh lá (đốm nâu, đốm đen, gỉ sắt) và kháng héo xanh vi khuẩn khá... Được biết, giống lạc L23 được Trung tâm Nghiên cứu và phát triển đậu đỗ - Viện cây Lương thực thực phẩm chọn lọc từ Tập đoàn nhập nội của Trung Quốc năm 2001. Nhiều địa phương đã trồng thử nghiệm như: Vĩnh Phúc, Thanh Hoá, Hà Nội, Bắc Giang... đều đem lại hiệu quả cao, kết quả cho thấy ưu thế vượt trội về năng suất cũng như khả năng chống chịu bệnh.
Dự án được trồng thử nghiệm từ tháng 1 đến hết tháng 6-2012 tại xã Tiền An, với 112 hộ tham gia, có tổng diện tích là 10ha. Tổng kinh phí dự án trên 587 triệu đồng. Trong đó, nguồn vốn từ ngân sách sự nghiệp khoa học tỉnh cấp là hơn 184 triệu đồng. Để dự án triển khai thuận lợi, dựa vào tài liệu do Trung tâm chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông - Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam biên soạn, cán bộ thực hiện dự án tổ chức 2 lớp tập huấn cho 120 nông dân về nắm bắt đặc điểm, thao tác, quy trình trồng giống lạc L23. Không chỉ được cung cấp kiến thức trên lý thuyết, các hộ gia đình còn được trực tiếp thực hành ngay trên diện tích đất ở địa phương. Chị Nga cho biết thêm: “Chăm sóc giống Lạc L23 này không quá phức tạp so với những giống cũ của địa phương nên người dân địa phương làm quen rất nhanh. Tuy dự án được đưa vào thử nghiệm gặp phải một số khó khăn về thời tiết (đầu vụ đông xuân rét đậm và mưa phùn) đã ảnh hưởng đến tiến độ trồng và tỷ lệ mọc của giống song nhờ sự theo dõi sát sao của đội ngũ cán bộ kỹ thuật từ thị xã đến cấp xã nên người dân đã chủ động hơn trong các khâu từ làm đất, cách thức bón phân, đến phòng trừ sâu bệnh... Nhờ đó, năng suất vẫn đảm bảo so với dự tính ban đầu”. Kết quả thử nghiệm cho thấy, so với giống lạc địa phương, giống lạc L23 có thời gian sinh trưởng ngắn hơn 5 ngày (105-110 ngày); số quả trung bình/cây cao hơn 2-3 quả; tỷ lệ lép thấp hơn 3,8%; năng suất thực cao hơn 13,2 tạ/ha.
Sau 6 tháng thực hiện, dự án cơ bản đã đem lại những hiệu quả nhất định. Có thể thấy, việc trồng giống lạc L23 là một hướng đi đúng, góp phần đẩy mạnh phát triển cây hoa màu ở TX Quảng Yên. Hy vọng, dự án sẽ được nhân rộng tại nhiều địa phương khác trong tỉnh để cơ cấu cây trồng, vật nuôi từng bước được chuyển đổi theo hướng hàng hoá.
Lan Anh
